Afficher le texte intégral9 pages
Page 1
Voir dans le PDF(s’ouvre dans une nouvelle fenêtre)M KLEIT \ 5 ">.
TESTI E MONUMENTI
318
tab 6
319
TEST! È MONUMENTI
‘Popaior dì Aevxavods deerdovto tiv mökır. wovet 8 abtiy éxivocoy mora.
LE FONTI PER LA STORIA DI VELIA
nög minoiov eig ¿ln dvaysopevoc. Evreüdev 5’ femdéovi tov xdAnov vijaos
IL NOME
Y ¿dn: Herodotus I 167,3; Strabo VI 1,1, C. 252 (ma anche "Ein ed
'EAfa); una delle iscrizioni relative alla scuola medica (v. Aspetti della cul.
tura: Odus Fotivov "Yerreng); Stephanus Byz. s. "Elga, mdAtc Trading, (e
Aevxmota, pixpòv Exovan moòg tiv ijzrergov Suimhouy,
Erbvujrog
Zerornvwv,
Oty adcdv ele tov
éxneoobons
Setoo
petà
tiv
pulevopévyv
pudg tH
Bubdv. tig SÈ vicov modxritat 16 dvraxgwormotov taig Terpnvovaaurs novovv
tov Hooedevuitny xolnov.
napypavrtı
Ö'AAlog
év © nölıg Fv ol pèv uticavres Poxmeis “YEX
xdAnoc,
elonrau. éxadetco dì "Yédn. dvopdodn dì "Eléa dirò toU mMaguggeovtog xo:
vas ttvòg of dì viv VEAfav bvopatovor,
(leggenda VEAII o YEAH o YEAHTON, cf. Head, Hist. Num.?, p. 89 s.).
pov FÜVouNDivu dio xui gos Aevxuvouc Avrfoyov xai mods LHocedavuttas
tanod, $ viv Belén; Suidas s. 'Edta (v. La colonia greca); sulle monete
'Edéa: Plato, Sophist. 216 A (ro pév yévos ¿E "Eléag), 242 D (10 dé
aug” fipiv 'Elcarióv ¿0vog), Phaedr. 261 D (cov... “Ekeatuxov Hadapy ony) ;
Dicaearchus apud Demetr. de elocut. 182 (= Müller, F. H. G. M p. 245 nr. 33) :
tv *Eléq.. vis ‘Iradiag agecPitatov; decreto di asylia per I’ Asclepieion di
Cos: Zdoke... to dior tH *Eleatov (v. Momenti della storia politica); Cicero, De nat, deor. Ill 33, 82 (Zenonem Eleatem); Strabo |. c.: ot de viv
’EAgav dvopdtovor (ma già Antioco di Siracusa ? Cf. ibid.: quoi d' "Avriopog..
dnoxpovadevteg... tiv 'EAtav ztiau); Plinius, N. H. Wl 71 (oppidum Elea,
quae nune Velia); Tertullianus, Apologet. 50, 9 (Zeno Eleates); (Elia) Servius, Comm. in Verg. den. VI 359: Velia autem dicta est a paludibus, quibus
eingitur, quas Graeci Eh dicunt. fuit ergo ‘Elia’, sed accepit digammon et
facta est * Velia”; Stephanus Byz. I. c.; autori greci in genere.
¿E
avvexng
pv of dé "EXn v dirò xp
ig
llaouevións xat Zivov
éyévovio ävôpes Iudeyopewor. Soxet dé por xui dl Éxeivoug xai Ett npôtexal xpeittovg danijeoov aire ¿vdeéoreoos xal ¿004 xai name ompétmv OvTec. dvayxatovias yody Std tiv Aungetynta vis ylig tu aoû Dakurrougyeiv
KUL tapuyeias ouviotacdar ar GAdug
toradrag
Épyaoius.
(pol è’ Avtioyoc
Doxaiag GAiovong by’ "Aoniyov tod Kúpov steatnyot, tog Suvapévoug Ep-
Bavrag elo tà oxdpn ravouxious ahedour roûrov sig Kuovov xai Maooukiav *
pera Kocovruidou, anxoxqovadéviag e tv "Tiétar xtioar**.
diéyer
dè
tig
llocerdwvias 6aov Staxosiovg oradiovg À mod. pera SE tauvtnv dxommorov
Iukivovgog.
ob
de
tig
"Eheáridos
at
Olvwroides voor
Sto
bpdgpore
éxovout.
* Moooakiav codd., ‘Akakiav nonnulli viri docili;
qua de re cf. J, Ré-
RARD, La colonisation grecque de l'Italie méridionale et de la Sicile dans l’antiquite®, Paris 1957, p. 269.
++
e
se
Ñ
»
>
4
~
post xtioa gloss.: Evo De toüvoux dirò motapod
FN:
"Ekénytos.
"Ein: Strabo |. c.
Velia: Cicero, M. cc. nelle altre sezioni; Livius XXVI 39,5 (Vellia, Velia,
Helia, nei migliori mss.); Plinius, ALII, UL 85: (Ovédica) Ptolemaeus, Geogr.
111 1,8; (Beda) Stephanus Byz. 1. c.; (Bellias) Anonymus Ravennas, Cosmogr.
IV 32, V 2: (Bellias, Bellia) Guido, Geogr. 32. 74 (v. Topografia di V.); autori
latini in genere.
Assai dubbio l'accostamento, fatto dal Radke, RE. VITA 2, c. 2105, di 1G
XIV 2132 (cúnfolov odg Ovdedavvious, dalla Gallia meridionale).
Plinins,
incipit,
ibi
rara
a
Silero
incolarum
regio
tertia et ager
mutatione.
tenucrunt
Lucanus
eum
Bruttinsque
Pelasgi,
Oenotri,
orti duce Lucio. oppidum l'acsium Graecis Posidonia appellatum, sinus Paestanus, oppidum Elea quae nunc Velia, promunturium Palinurum, a quo sinu
recedente traiectus ad Columnam Regiam Com. p. ...
Pomponius Mela, De chorogr. 11 69:
hine in Tuseum mare flexus est et
ciusdem terrae latus alterum, Maticana, Hipponinm Vibove, Temesa, Clampetia,
Buxentum,
Velia,
Palinurus
olim
Phrygii
gubernatoris
nunc
loci
nomen, Paestanus sinus, Paestum oppidum, Silerus amnis, Picentia, Petrae quas
Pa. Scylax, Peripl. 12: Aeuxavoi. Zauvirov dè éxovru Aeuxavoi néyot
Oovolus. "O nkoüg dé tor nage Aevxaviav Npegov co xal vuxrow ç’. “H dè
Aevxavia goriv drv. “Ev taúry modes eloiv "BA yvides wide” Hosedovia,
*hiéa, Años Bovpiov dxowia, lavdocía, HAareeic, Teoiva, “Innwveov,
Méopa, "Priyvov dxgwengiov xat nous.
NH. HE 71:
Itali, Morgetes, Siculi, Graceiae maxime populi, novissime Lucani a Samnitibus
Blanda,
TOPOGRAFIA
nec
|
Strabo VI 1, 1, C. 252: perd Se vo atépa tod Eshúpidos Aeuxavia xal
xo tie “Hoag tegdv tig “Agy@as, "Ligovog ovpa, Hai myoiov Ev ENT
xovra stadio $ Ilonsıdwvia. Zußagica nev obv Ent Dadátty vetxog Edevro,
où S'olmodévieg úvotégo peréornoav, Úotegov Sé Aevxavol piv Exeivoug,
Sirenes habitarunt, Minervae
Ptolemaeus, Geogr. 111
hayog' ..... ObéAuu
Anonymus
promunturimm, onmia
1,8:
[longit.] py”
Lucaniae Toca...
Aeuxavov Opolwg raya To T'uponvixôv xé-
[= 40° 207],
Ravennas, Cosmogr. IV
[latit.], 20
LS. [= 39° 45°]...
32 (p. 69 Schnetz):
Gallicum est civitas que
dicitur Bibona
I
item
iuxta
Mare
Balentia, , nem Tanum, Tempsa, Clampetia, Cerellis, Laminium, Blandas, Cessernia, Buxentum, Bellias, Pestum, Si.
larum, Surentum, Stabinm, Sarnum...; ef.
+
.
%
.
V 2 (p. 85 S):... Clampetia, Breulis,
Cerellis, Lavimunium, Blandas, Cersenia, Veneris, Boxonia,
Bellias, Erculam...
Page 2
Voir dans le PDF(s’ouvre dans une nouvelle fenêtre)TESTI
TESTI E MONUMENTI
Guido, Geogr, 32 (p. 120 s., Schnetz): item iuxla mare Gallicum et magnum,
IL FIUME ÁLENTO
quod et Tyrrenum, civitates sunt Bibona Valentia, item Tanum, Temsa, Clampetia,
Cerellis,
Laminium, Blandas,
Cessernia,
Buxentum,
Bellias,
Pestum,
Silarum...; cf. 74 (p. 130 S.) ... Bibona Valentia, Tenno, Tempsa, Clampetia,
Merculis, Cerellis, Laminium, Blandas, Cessernia, Veneris, Buxonía, Bellia,
Herculia...
Cicero, ad Att. XVI 7,5: Scripsit navigans ad Pompeianum XIV K. Sept.
a. 710 (44 a. C.] — Nam XVI Kal. Sept. cum venissem Veliam, Brutus audivit;
erat enim cum suis navibus apud
milia
passus
Vibius Sequester I 14:
citra
Veliam
iam tuta tenebam, / ni gens crudelis madida cum veste gravatum / prensantemputasset. / nune me
fluctus habet versantque in litore venti.
/ quod
invicte,
malis:
aut
tu
mihi
terram
/
nice
(namque
Stephanus Byz. s. ‘Fifa ... dd tot napapgkovrog notapod.
te per
caeli iucundum lumen et auras, / per genitores oro, per spes surgentis luli, /
his,
Le ısore Enorripr
potes)
portusque require Velinos...
Appianus, Civ. V 98, 410:
6
Alyntos* Lucaniam a Veliensibus dividit.
* Alentus corr. Bursian.
que uncis manibus capita aspera montis / ferro invasisset praedamque ignara
Strabo, Lc.
dè
Kaïoug dopyopévov pév toi yeuovos
ëg tov 'Edeármv x6kmov Egumvov Ovra ovpregpevye, YOQig #Enpovs ud, À
1
A
e
LI
a
LI
LA
+
e
La
3
regi th dxog ÖteAbün' Außög di tov vorov petaraPdvtog è xdAnOg Exuräto,
és tiv Eonegav dvemypévog, xat oÙte éxshetoor Suvaròv Ww En Oög évav-
Plinius, N.H. UT 85: Contra Veliam Pontia et Isacia, utracque uno nomine
Oenotrides, argumentum possessae ab Qenotriis Italiae.
IL CLIMA
tlov tod xdAnov to svenjia, OTE HOMAGE xateigov Otte EyxuEat GAN’ ¿e diAnas i)
fluvium
Strabo, 1. c.
Vergilius, Aen. VI 358 ss. (Palinuro ad Enea): paulatim adnabam terrae:
me
Haletem
II], Pedibus ad me statim. (Cf ad fam. VIE 20, 1, s. Testi.
monianze varie).
IL PORTO
eripe
321
elo tag nétoag Evnodooovto ul vies xui vuxtòg dv Ets TO Sewov
CL Plut. Aem. Paul. 39,1; (Cie. ad fam. VIT 20,2):
Herat. epist. 1 15,1
(v. s. Testimonianze varie).
“
ÁTONWTEDOY.
“i
LA COLONIA GRECA
(Cf. Vell. Paterc. II 79, 2-3, s. Momenti della storia politica).
I Focsi
(Tappa del viaggio per e dalla Sicilia) Cicero, ad fam. IX 7: Ser. Romae
Herodotus 1 167 (v. sopra Gigante, p. 295 ss.).
ex. m. Maio a. 708 116): Cicero Varroni, istuc ipsum de Baiis, non nulli dubi-
Antiochus apud Sırab. (v. sotto).
tant an per Sardiniam veniat; illud enim adhuc praedium suum non inspexit
Timagenes apud Ammian.
nec ullum habet deterius, sed tamen non contemnit, ego omnino magis arbitror
per Siciliam
Veliam, (sed iam) sciemus: adventat enim Dolabella.
p. 320, nr. 88, 1. 2):
Marcell. XV 9,7 (= Jacoby, F. Gr. Hist. WA
a Focaca vero Asiaticus populus, Harpali
inclementiam
vitans Cyri regis praefecti, [alim navigio petit, cuius pars in Lucania Ve.
Id. Verr. IT 2, 99: etenim si posset reus absente accusatore damnari, non
ego a Vibone Veliam parvulo navigio inter fugitivorum ac praedonum ac tua
liam, alia
condidit
in
Viennensi Massiliam;
dein secutis actalibus oppida
aucta virium copia instiluere non pauca.
tela venissem, quo tempore omnis illa mea festinatio fuit cum periculo capitis,
Strabo VI 1, 1, C. 252 (y. Topografia di V.).
ob cam causam ne tu ex reis eximerere si ego ad diem non adfuissem, ibid.
5,44:
haec navis onusta praeda Siciliensi, cum ipsa quoque esset ex pracda,
simul cum ipse decederet, adpulsa Veliam est cum plurimis rebus, et iis quas
Myginus apud Gell, NA. X 16,1 ss.:
recturumque eum
reprehendit Hyginus Vergilium cor.
fuisse existimat, quod in libro sexto (». 365) scriptum est.
iste Romam millere cum ceteris furtis noluit, quod erant clarissimae maximeque
Palinurus est aput inferos petens ab Aenca, ut suum corpus requirendum ct
cum delectabant, Fam navem nuper egomet vidi Veliae...
sepeliendum curet, is hoc dient: eripe
LPer connesse testimonianze riguardanti V, come luogo di sosta per viaggiatori e come
base nel corso di guerre, vedi rispettivamente s. Testimonianze
varie e Momenti della storia politica].
tu
mihi
quire
terram
Velinos.
/
inice
me
his,
(namque
quo inquit modo aut
invicte,
potes)
malis
ant
portusque
re
Palinurus novisse et
nominare. po:
tuit portus Velinos aut Aeneas ex co nomine locum invenire, cum Velia oppi-
Page 3
Voir dans le PDF(s’ouvre dans une nouvelle fenêtre)MOMENTI DELLA STORIA POLITICA
dum, a quo portum, qui in eo loco est, Velinum dixit, Servio Tullio Romae
regnante
post
annum
amplius sescentesimum,
quam
Aeneas
in
323
Italiam
venit, conditum in agro Lucano et co nomine appellatum est? nam qui ab Har.
LECISLATORI
palo, inquit, regis Cyri praefecto ex terra Phocide fugati sunt, alii Veliam,
partim Massiliam condiderunt. Inscitissime igitur petit, ul
Aeneas portum Velinum requirat, cum id nomen co tempore fuerit nusquam gentium
(§
Strabo VI 1, 1, €. 252 (v. Topografia di V.) (dänno leggi Parmenide, Ze.
16;
v.
none, altri prima di essi).
Lucanorum.
ct
toida Stexdapojoe véporg dpfororg, Gore rag
ancora sino al $ 10).
Plutarchus, ado, Coloten, 32, 1126 A-B:
Servius.
Comm.
in
Verg.
Aen.
VI
359:
Gens
crupeLis
dicit eum a Veliensibus interemptum, ut (366) portusque
require
Ve
lHopnueviónc dè tiv Edvrod nudoydg
vad’ Exuctov
Évuavtóv
sEogxoby tovg noklzug fupeveiv toîg Iuopevidov voporg.
linos; sane sciendum Veliam tempore quo Aeneas ad Ttaliam venit, nondum
fuisse. ergo anticipatio cst, quae,
ul supra diximus, si ex poetac persona
fiat,
ZENONE E IL TIRANNO
tolerabilis est; si autem per alíum. vitiosissima est, ut nunc de Palinuro ait:
quamquam alii ad divinandi scientiam referani, quasi ab umbra dictum. Velia
autem dicta est a
paludibus, quibus cingitur, quas Gracci
¿An
dicunt. Fuit
ergo ‘Elia’, sed accepit digammon ct facta est * Velia”, ut ‘ Enetus Venetus”.
Diogenes Laert. IX 26 ss.:
yéyove Í dvio
yevvatóratos xat Ev quocopig aa Ev oAureig' péoecur yodv abcod Bußkia modhijg
cuvicemg
YyÉpovra.
xubereiv de deAnoag Néaoxov tov répuvvov (ol de Arortédovia) ouvelrpÜn,
xu0a pyow ‘Hpawheidng Ev th Lutógov ésmtopi). dre wat eerulopevog tous
Hesychius, s. 'EXgat(1x
6) e" xara pèv "Arokl@uov
*Edeariós,
dò
ouverdotag xui meoi tv Onkav wy fjyev ele Andgav, adyvtag Èur)vuoev abroü
toùs pikouc, Boukdpevos avtòov fonpov xaruortiou elta sept tivov elaeiv
rróleos 'Eléac, Sul 10 Poxaéov elvar tods "Piedrag drvixous.
Eye tava (Epn) avr node ro od; xal Suxmv odx dvijxev Eng Anexevedn],
Suidas, s. "EX€a, Ovono rólemc" nargig Zivovos. ality noötegov “Y €A y
tavtoy "Agtoroyeitovi 1 tugavvortivo radar. ÁAnuntoros SÉ ipo Ev toic
¿xadeito, Doxaéov odoa droria, moàig eúreAmo xai póvov ayadots &vdeac
toépeu Suvaptévy’ fiv Myannoe nälkov tig "ADnvaiwy peyadavyiag, obx Erm-
‘Opovoporg tov puxtiou adtòov Anorgayelv. "Avuolévng di Ev tuig Atado-
Önmoas tà roll mods adrovg, GAN aurödı xurafobs. to dè Edvixdv "Ekentac pévor Davpázo bumv ev Serdiav, el toúrov Évexev, Ov viv éyò bropéro,
ing’ Ayers Se xal Ecéen adds ’Edata Sui SupOoyyou, fig 6 moMing "Elaine.
Sovhevete tH teodvv@, ui
zul xOkm0g OT AUALOÚNEVOG.
avr:
Luis pyar perá tO pnvioor tots pidous EpmwIinbijvar mods TE TOUS nupeotàtovs dè nokitag
téhog drrorpayovia tiv
nugogrndéveag
udbtina
yA@ttav
nooozttou
tov tÚguvvov
xatadevoar.
tadca Se oyedov ot mAeloug hudovow. "Enuunnog dé now gig Grpov udrdv
PAydivn zur xarurori
va. ... yEyove dì cé te dila dyatds 6 Zuvor, dla
PARTECIPAZIONE vet MASSALIOTI
RU Úreportixos THY petôveov xt ioov ‘Houxkrire xui yag obtog thy gó-
Ps. Scymnus, 247-253: noooeyeis dì tovrotg elot addy Olvargıoı/ uexXor
tic Ilogerdmvutdog @vopaoptvng,
/ iv pace Zufup'tag Anoıriour aporoú,/
rai
La
Maocacadtwtoav
€
s
a
yóvieg bro rà
,
à
Poxaénv
.
-
t "Eléu
nó,
La
>
Ilegouxé
foi Pdmwwaeig: [piMora
,
L
Mv Éxuouv
N
LA
O
qu
è
,
6’ edavdgovpevan
/ naro Iv
odoay
anoixiuv,
abcod Se
mos
päklov
tig "AUnvaimy
psyudunyiag,
oùx Émônpioug mopalu ads
avtovg, AKA abode xaraBrotc.
,
Agiav Pura xeyuewn ro].
,
tegov ev “Yédnv, totergov Sì “EAéav, Poxuénv
matgida, now edredi) nal póvov úvdgas dyudotg tuéqery Emotapeviv hye
Suidas Zijvov Tedeutaydgov "EXctens puLöoopog tor ¿yylovroy Hula
yöog xai Annoxolep xatk tods yoévouc iv yào éni tie on divpruidog
[468-465], patntig Eevopivous y Huopevidor. ...
LA ‘REGIONE MASSALIOTICA” D'ITALIA
xatereiv
Charax apud Steph. Byz. s. Toowv...(= Jacoby,
F.
Gr.
Hist.
MA, p.
492, ur. 103, F. 61): Emu xui aA Toowiyv év Muooakia us *Iradías, iv
XúgaE Tontnviôu yoouv quot.
Se
Delon Néuggov
(ot dè Aroprédovra), tov "Elga
voy, gd. xal fomt@pevog dx’ adrod Evöuaxwv
xai dxotenov
teary:
agooéntuae
To tuosvv@ voi Ev GA Pinieis ovveroifn HTLOCOHEVOG.
Diodorus, X 18,2: Ott tugavvovjiévas tig autoiôos bo Nedpxov oxdynotis,
imfou)iv xatà TOV tupdvvov ouveochoato. xacapaurvis dè yevopievog xal xutà
Eustathius, ad [liadem 1 561: ...tor Ó€, quai, xat Etéoa [scil. Tooithvl]
év ‘[rakig Mañouhotixi.
tig Ev taig Puoivow dvaynag deomempevog dnd vot Nedeyou, viveg Tjauv ol
Page 4
Voir dans le PDF(s’ouvre dans une nouvelle fenêtre)TESTI
TESTI E MONUMENTI
MONUMENTI
cuveidótes ‘ Gpedov yao, Epnosv, Goreo tic vlc elui xdpros, obtwc ÿmijoyov xai rod odpatog’. tod di tugrivvov mod NGAAOV talc Baodvorg xpo-
Polyaenus VI 11:
325
’Agiarvetòng Edeátac Atovuoto noltogxouvu Kav-
Awviay Ende pero dmdexa toujoov.
6
SE
avvdov éxavyydy eve
xat
oemitetvaytos 6 Z. péxor EV tivos Srexagréger’ pera ÖE tadcu oneddav dnoxai Séxa vutc rAnomoas. 'Aproreións txoorgépas troymosi xai vuxtòg Ye:
Audijval note tig dvayxys xat Gua tipmeijcucdae tov Néagyov Enevoñauté
vopéwnc Éxékeuoev dou tods duprtijoag, cis at tot Arovuoiov elnovto. pete
Te TOLOVTOY. xatà tiv émttovinrdtny entcaow ris Pustvou apocrombeis évHöovar tiv wpughv vaig dhynddow cvéxouyev’ ‘ävere E00 yao miouv a
puxgòv dè todtoug xadelóvies Étégous xadijuav ¿q tv Odkurtuv peddoic
Dev”. de 8 dvijxav, HE(woev adrov áxovom xar lölav ngocekdövta,. OAL
Dacav ¿q thy Kovkaviav «utamdevouvieg TOY negl Arvovúciov nods mv dirò
yao elvar vv Atyeolaı perAdvtwy, & auvolseı tnpeïv Ev áxopoñte. tod
tv PedrGv abyıv rdavopévov.
tupúvvov mgoceADdvtog
ÖL
neyahoıg EPIQPOGPEVOUG xdx tod potdg Eo TO
MAdyLlov
Emorpépavtes ép-
Gopévos xai tiv doillv tH orónaa aaoafalóvros
6 2. 100 Öuvdarov negigavov tO oùg Evenpioe vois Hdoba:. tv SÌ ürngerov
TUXÙ sgoodoupiòrimv xui ndoav tH Buoavıtonevo
TEOGPEEÖVTWY
ele 10 yardoar 10 dijlpua, wok) pahiov apocevepúero, téloc $” où Suvépevor
tavögög vırijoat thy ebpuylav, nagexévtnoay adrov, iva Sup tobe
Resısrenza AI LUCANI
tutwpiuv
Strabo, l. c.
ódóvras"
wal TOUT Teyvijpan tov ahynSdvov dxervdn xal maga tod twedvvov riv
NeLt'etÀà pr TIMOLEONTE
évôeyopévnv ¿dafe tyrogiav.
Plutarchus, Timol. 35, 1-2:
Cf. Cic., Tusc., II 22,52.
Plutarchus, adv. Colot. 32 p. 1126 D: Z. voivuv 6 ITugpevidov yvoeyiog
émdépevog
Anuódo tH tupavvo xal Svaruynoag regi tiv modtw,
tov Ilappevidov
}öyov
tg pév odv tuouviiôus 6 Tipolémy toitov
tov toóxov ÉEéxoye, xat tous modépovg EAvor. tiv Ö’ GAynv vijoov, ¿Eeyor-
Goxep
ygvodv dxijgarov xai
anédertev Egyoic, Ou tò aloxpdv
dvdoi
dè naldeg nai yivara xai yuvaiuv wpuydas
Ev
suoi
Sdéxtpov xagéaye xai
peyádlo
qofeodv ¿orw, dAyndéva
Exovres Gvôges Sediaor tiv yao
ylorrav avrod Siatgaybv tH TUgdvv@ noooéxruoev.
Cf.
de Stoic.
rep.
37
p. 1051 C, de garr. 8 p. 505 D.
pévny Und xaxdv xal Stapepeonpevryy Und tov olxytéewv nagadapay, obtus
¿Enpéoooce xui nodewiv énoinoe dov, Morte mheiv olxoovras Étégouc Ódev
ot nokitu modtegov dnedlôguoxov. xui yde “Azxodyavra xai Télov,
nôkeu peyúdas peta tov "Artızöv nôkenov tad Kuoyndovinv dvuorarove
yeyevnnévas, tore xut@xioav, tiv pév ol megt Meyılklov nal be
orotov ¿E Ereag, tiv 8 ot xegt l'égyov Ex Kéw [éx]ahetouvres xal
ouvayaydytes tots dpyatoug smoditug...
Clemens Alex., Strom. IV 57 (11 274,1 St.) où nóvov Alawmıor (?) xat Maxedóves xui Adumveg otoeBiovpevor Exugtegovv, dg pnouw "Eguroodévns Ev
toig Tlegi dyadóv xat xaxóv, GAAG zul Z.
è
'Ededtng évayxatônevos
IL Forpus con RomA: CONTRIBUTO DI NAVE ALL'INIZIO DELLA | GUERRA PUNICA
xuteutelv te tiv droggriiov Avr£oyev 006 tag Baodvovg oùôèv ¿Eopoloyoú-
Polybius 1 20, 13-14:
öte... to newrov
[scil. of “Popaio]
Ereyetonoav
pevog, Os ye xal tedEUTOV tiv yAGoouv Extpayòv smoocénmuce tH tuodvvo,
SuaBiBatew elg tiv Meooivav tag Suvaperc, ody olav xarapoaxtog
dv ol pév Néagyov, of Se Annvdov aegocayogetouaty. Cf. Val. Max. III ext. 2
vañoxe vats, dii’ obdE xadódov praxddv mAoiov ovde EpPog oùd’ els, alla
abroic
naga Tapavrivov xai Aoxobv tu $ ’E Xe at ay xai Neuxolit@v ovyzen-
(Falaride), 3 (Nearco); Nemes. 30 (Dionys.).
odpevor NEYTNKOVTÖROVG xui toujoeis Eri tovtmy naguBoimg dexópuaoav todo
Philostratus, Y. Apoll. Tyan. VII 2: Z. pèv voivuv 6 ’FAedtig (Saler
Se odtog Soxet dota) tiv Nedgyou tod Musot*
xai
orgeßAwdelg tons
Ev Eavtod Euvanötag
xatadvov tupavvida $10
dreorbanoev, ot 8’ fouv 10
tuoúvvo féparor diufarbv tostovg di; où PePaious, ol pùv dg En’ dindéar
tuig altiag dxtiavoy,
6
8’ EAevdegu ta Muodv ijyaye tiv Tugavvida zeopt
&avrij opus.
* Diels-Kranz
üvôoac.
Decreto DI ASYLIA PER L’ASCLEPIELON pi Cos (242 a. C.)
R. Herzog-G. Klaflenbach,
Wiss. Berlin »,
(I, p. 249)
ad L.:
‘offenbar Verwechslung
von
Elea
und
Elaia ”.
+ Abhandl. Akad,
"Eheutäv
[scil.
pappa] Ézov éxicapov Eóov yuvarxéov xudrpevov [EdoEe totic doyovor xui
tot pon tH. “Edeacróv ¿neón ragà tig Adhewg tHv Kay
/ dexwWEew pos
nuoayevönevog ‘“Emdavorog Nuxdgyou [xat Dempoi Didqewv Augddvov xa;
NELLA LEGA ITALIOTA CONTRO Dionisio I pt Sıracusa
(Sulla lega italiota v.
Asylieurkunden aus Kos, in
KI. f. Sprache Lit. u. Kunst, 1952, 1, p. 21;
Polyb. U 39, 6 s.:
Died. XIV 91
[per l'anno 393
a.C.: ma v. F. W. Walbank, Commentary on Polybius I, Oxford 1957, p. 225 s.],
101; i quali perd non menzionano V.).
Eipi]/as TyruoupOvtiog éxayyédrovae van "AoxAn[atar Ovolav te xai ayave.
tò tegov/ tot "A]oxAnimod üoukov afagadéEaoOur. — —. Cf. H,
zal GEroior
Bengtson, in « Historia » 3, 1954/5, p. 457 s.; G. Pugliese Carratelli, in
chivio Storico per la Calabria e la Lucania +, 24, 1955, pp. 1-7.
Page 5
Voir dans le PDF(s’ouvre dans une nouvelle fenêtre)TESTI
E MONUMENTI
327
mente ca, 89 a. C., cf. Mingazzini p. 51 s.; punti di vista diversi in U, Kahr-
CONTRIBUTO DI NAVI NEL CORSO DELLA JL GUERRA PUNICA (210 a.C.)
stedt, « Historia » 8, 1959, p. 182 s.).
Livius XXVI 39, 1-5:
per idem tempus cum in arce Tarentina vix inopia
tolerabilis esset, spem omnem praesidium quod ibi erat Romanum praefectusque
NEL corso DELLE Guerre civils (Base pi Bruro NEL 44 a.C.)
pracsidii atque arcis M. Livius in commeatibus ab Sicilia missis habebant, qui
ut tuto praeterveherentur oram Italiae, classis viginti ferme navium Regii stabat.
Plutarchus, Brut. 23, 1-2: Ev pév obv taig newrug Emotoduig
totobros
pracerat classi D. Quinctius, obscuro genere ortus, ceterum multis fortibus factis
6 Beottrog: 09 SE tüv pév Oo Kaícaga tóv 8 e *Avróviov dustapévoy,
militari gloria inlustris, primo quinque naves, quarum maximae duae triremes,
aviov ÖE tHv steatonédSoy Woneg darò sieve aoonudenÉévev tm ahéov dt
a Marcello ei traditae erant [habuit]: postea rem impigre saepe gerenti tres
SHYTI, navrénoow Groyvols
additae quinqueremes:
rel Sid Acuxaviag elo "E dé av En Dddaoouv fuev. GNev $
Paesto debitas ex
postremo
ipse a
sociis
foedere exigendo
Reginisque
classem
viginti
et a Velia et
navium,
a
sicut ante
TÜV
moaypatov, Eyvo xataduneiv ’Iradiav xai
kouoa adhiv slo “Popryy anorguntodun Aavddvew
Tlooxía peérev éxeredto mequtadiis
Eyovoa, yoapn dé ug avr nootdwxe, TaAAG yevvaiav odouv... (24,1) dvadictum est, efficit.
xDeig & 6 Boottog ¿xeidev én’ ’Adnvav énmler. Cicero, ad Au. XVI 7,5
(v. Topografia di V.).
SACERDOTESSE DI VELIA PER IL CULTO DI CERERE IN Roma
Cicero, pro Balbo 24,55: sacra Cereris, iudices, summa maiores nostri religione confici caerimoniaque voluerunt:
quae cum essent assumpla de Graecia,
et per Graecas semper curata sunt sacerdotes ct Graeca omnia nominata. sed
cum illaın, quae Graecum ¡lud saerum monstraret et faceret, ex Graecia deli.
gerent, tamen sacra pro civibus civem facere voluerunt, ut deos immortalis scientia
peregrina et externa, mente domestica et civili precaretur. has sacerdotes video
fere
aut
sine
Neapolitanas
dubio
tatem
ant
civitatum.
Veliensibus
Veliensis
Mitto vetera:
datam
fuisse,
proxime
focderatarum
dico ante
Cicero ad Brut. 1 10: Ser. Romae med. m. Quint. a. 711 [131 $ A: haee ego
multo ante prospiciens fugiebam ex
tralia tum, cum me vestrorum ediclorum
fama revocavit; incitavisti vero tu me, Brute, Veliac.
ibid. I
15:
Ser, Romae circ. med. m. Quint. a. 711
143).
$ 5:
itaque in
medio Achaico cursu cum etesiarum diebus Auster me in Italiam quasi dissuasor mei consilii rettulisset, te vidi Veliae doluique vehementer.
Cf. Cic. ad fam. VII 19; Philipp. 19, X 8.
civi
de senatus sententia C. Valerium Flaccum,
(Base contro Sesto Pompeo)
practorem urbanum, nominatim ad populum de Calliphana Veliense, ut ea civis
Romana
esset, tulisse
197 a.C.L Num igitur aut
fundos factos Veliensis aut
sacerdotem illam civem Romanam factam non esse, aut focdus et
a senatu et
Velleius Paterculus, IT 79, 2-3:
hac classi Caesar, cum prius despondente
ei Nerone, cui ante nupla fuerat Livia, auspicatis rei publicae ominibus duxisset eam uxorem, Pompcio Siciliaeque bellum
a populo Romano violatum arbitrabimur?
intulit. sed virum humana ope
invielum graviter eo tempore fortuna concussit: quippe longe malorem parlem
Valerius Maximus T
1,1:
Tantum autem studium antiquis non solum ser.
vandae sed etiam amplificandae religionis fuit, ut
florentissima et opulentissima
civitate decem principum Alii senatus consulto singulis Etruriae populis percipiendae sacrorum disciplinae gratia traderentur, Cererique, quam more Graeco
venerari
institucrant,
civitatem
sacerdotem
a
Velia,
cum
id
oppidum
classis circa Veliam
Palinarique promontorium adorta vis Africi laceravit ac
distulit. ea patrando bello mora fuit, quod
postea dubia et interdum ancipiti
fortuna gestum est,
Appianus, Civ. Y 98, 410 (v. Topografia di V.).
nondum
accepisset, nomen Calliphanam peterent (vel, ut alii dicunt,
IN ETÀ IMPERIALE
Calliphoenam] *, ne deae vetustis ritibus perita deesset antistes.
CIEL X 8312 b: L. Nonio LAL / Asprenati / co(n)s(uli) / decuriones et mu* secl. Kempf.
niciples) / patrono (6 o 29 d. C.).
Muntcterum civium ROMANORUM (NELLA TRIBÙ ROMILIA) DOPO LA GUERRA SOCIALE
Iscrizione onorifica
del
« Fasti Archaeologici» XI
P. Mingazzini, in « Atti e Mem. Soc. Magna Grecia », N.S. 1, 1954, p. 50 ss.:
[Colrnelius
inr(i)
dic(undo)
E,
f.
Romfilia) Gemellus
bis
gymnas/filarchus
ter
/
Tlvir bis
TH vie
i(uri)
q(uinquennalis)
d(icundo).
TI Ivir
(Probabilsenato
e
n. 2174
(cf.
del
popolo di V.:
P.
C.
« Amer. Journ. Arch.»
Sestieri,
61,
in
1957, p.
378 s.): [ñ oúlvxintos xai 6 Sijpog l'&iov ’IvëMov l'aiou viov Naomva
/ dgeting xal edepyerías Evexa. Senatus et populus Veliensis
/C. Julio C. f. Nasoni honoris
/ et virtutie causa (databile al I sec. d. C.).
Page 6
Voir dans le PDF(s’ouvre dans une nouvelle fenêtre)TESTI
TESTI
CIL X 462: D(is) M(anibus)./ C. Sextilio Op/pio, HIIvir(o) q(uin)a(uennali)
E
MONUMENTI
diétoiBe SE xai gv Katdvp.... 19... Enoinoe SE nat Kolopúvos xtioty xai toy
v{ixil) a(nnis) L, Claudia Po/tita coniugi ca/rissimo (datata, per la presenza
tls "Eléav tüg "Tradías drrovaopór Ex
della formula D.M. e per Ja mancanza della filiazione e della tribù, a non prima
xootilv "Odvprudda (540-537 a. C.).
del II sec. d.€.,
F. Sartori,
329
Problemi di storia costituzionale italiota, Roma
Siogilia. xai ipuprate var chy E
x) suppl. Diels
1953, p. 107, n. 12).
Clemens Alex. Strom.
Zevopávns
PREFETTURA?
Liber colon. (Liber Augusti Caesaris et Neronis) in Gromatici Veteres, I
p. 209. Lachmann:
in provincia Lucania prefecture. iter populo non debetur.
è
1
64 (11 40, 20 SL):
tig de ’Eleauziig
Kokomovios xatdégyer, 6v qua Tiumog
tywyis
(FGrilist 566 F 133)
zara “légova tov Sinehiug Suwiotyy xui *Erizuppov cov LOTY yEyovevan,
"Aroddódogos (FG: Hist 244 F 680) GE xará tiv reooupuxoociv "Okvupmaöu
(620-617 a.C) yevopevov ruparerarévas lyor Augelou ve xi Kvúgov
yoovwy.
Vulcentana, Pestana, Potentina, Atenas et Consiline, Tegenensis, quadrate centurie in iugera n. CC. Grumentina. timitibus Graceanis in ingera n. CC. decimanus in oriente, kardo in
meridiano.
PARMENIDE
Veliensis. actus n. XVT per XXV.
Diogenes Laertius IX 21: Zevompavoug dé duixovoe Haopevidng Ivontog
(Sulla scarsa attendibita della notizia, Sartori, op. cit., p. 104, con bibliografia;
LE
ND
.
>»
4
501
CURATORES
IM. Tullio M.f. Maec(ia)] / Cicerloni Laur(enti)
Laufinati)] / eq(uiti) Romano) pfatr(ono) colloniae) cur(atori) r(ei) pCublicac)]
/ Volceianor(um)
[Atinati?lum
Acerentinofrum]
/
[Velliensium
Buxentinfor(um)] / Tegianensium integr(o) / ct rarissimo viro ... (T meta del
IT sec. d.C.).
CIL X 453 (Ehurum): ———lio spl(endido) eq(uiti) Romano) p(atrono)
Veliensium
restituit et
/
[———Jentibus suis a solo ex.
/ [———] cum sterilitas anno /nae?
vit / [——
— dlistribuit, ob qulam]
/
/
[———plecunia
[——
an]nonariae adiu-
;
ar
1
-
.
»
,
a. C.).
Proclus, la Parm. 1 619,4 Cous.: tabens è' oùv OnEo eistopev tic
Eogriig
ovans (Panathénaia) depixovio HappeviBng xui Zyvor *Adíivate,
didrioxados
ev 6 Hagnevióne av padycys 86 Zivov, "Eleáras 8 AP zai OÙ todro
nóvov, GALA xat tod [lubayoguxoù diduoxaleioy nerulußovre, xatiineg sou
xai Nixópuexoc fotognoev.
Cf.
cloloniae) / [——— cu]r(atori?) (iterum) dato ex indulgentia / [—
— Bulxentinorum
-
xai "Apeıvig Awyatta tp Ilufluyoouwé, do eqn
Zotov... 23... Hayate Se xard civ évéruv zul ÉEnxooviv "Oluuudôa (504-
p. 107; diversamente Kahrstedt, « Historia » Le. p. 174 ss.).
CIL X 482 (Paestum):
+
Bheieng ... Éxoivdvnoe de
Platon., Parm.
127a;
Vhot., Bibl. e. 249 (xai odtor Se us Ilvdayogeiov Mouv diatyiPiis) e Strabon. VI 1 C. 252 {IL xat Z. (ivdpes Ilvdayögeıoı)
lamblichus, V. Pythag. 267 (catalogo dei Pitagorici) : Ededtns Ilugneviông.
V. M. Timpanaro Cardini, Pitugorici, Testimon. e frammenti, Hi (Firenze,
1964), p. 334 s.
— — — (di epoca incerta, ma predioclezianea secondo G. Mancini in Diz. Epigr. di Ant. Rom. Y p. 1370, s. Curator).
ASPETTI DELLA CULTURA
SCUOLA FILOSOFICA
H. Diels
- W. Kranz, Fragmente der Vorsokratiker, n. 21, pp. 110-139 (Xeno.
phanes), nr. 28, pp. 217-246 (Parmenides), nr. 29, pp. 247-258 (Zenon). [Per al-
ZENONE
Diogenes Laertins IX 25: Zrvov ’EXedtyg. toftov "Anohiodwods
prot
Ev Xoovixoig (FGrHist 244 E 30 a) quorr pùv Tedlevtayópov, Vécer Se Iluopevidov.... 29... fixiiute 5’ oûros xará uv Évérnv (xai éBSopnxoociv) ‘Odupmedia (464-461 a.C.)
(> add. Huebner Jacoby (FGrHist 244 F 301).
SCUOLA MEDICA
cune di queste testimonianze v. comunque s. Momenti della storia politica).
P. Ebner,
SENOFANE
iscrizioni
in
« Rassegna Storica Salernitana » 23,
incise, rispettivamente, sulla
1962,
base della statua di
h. 4
un
ss.;
Quattro
personaggio to.
gato(1) e su tre erme acefale (2-1), in grafia posteriore alla 1 metà del
I sec. dl. C.:
Diogenes Laertius IX 18: Eevomivne Ackion À, he "AnoXA6dwoog (FGrHist
244 F 68 a), 'Oodonévous Kokopwvıog ... xray vis matptôoc Ev ZayxAy tis
(1) Obdtg EvEivow ‘Yerarne turooc poluyyog Ete. tod’,
Zıxeliag (StétoiPe xat tig els 'Eikay danoıxlas xowwvwjous Eöldaoxev imei
(2) Oblig "Agiotmvog / lutodg pmdagzos [Eres on’.
Page 7
Voir dans le PDF(s’ouvre dans une nouvelle fenêtre)TESTI
331
TESTI E MONUMENTI
MONUMENTI
(3) Oîig ‘Iegovüpou / tatedg púlaoyos / eter ung”.
Aronto (?)
(4) Tlafo]uevetàng Húerytos / Otuiôns / puaixôe.
Cf. le iserizioni relative alla scuola medica c la connessione. stabilita tra
Cf. G. Pugliese Carratelli in «La Parola del Passato » 18, 1963, p. 385 s.:
ibid. 20, 1965, p. 26 s.
il termine Obluc e Apollo Ovlios in Ebner e Pugliese Carratelli, ll. ce. L'esistenza del culto di A. è stata ammessa anche sulla base della rappresentazione
del leone sulle più antiche monete della città (per le quali y. Head, Hist, Num,
Un orrico Nikias
p. 88), cf. H. Calin, « Museum Helvet,» 7, 1950, p. 185 ss.; G. Radke, s. Melia
in RE. VII A 2 (1958), €. 2103 (per la
Suidas ’Ogpeüg: cita tra gli scritti attribuiti ad O. Opoviopong pnrodouc
parte rignardanie i culti particolar
mente incompleto).
nat Baxyixd vatican Nixiov tot ’Ékedtovu quoiv elvas.
Cf. Kern, Orphicorum fragm., test. 223 d e p. 298.
AscLerro (?)
Us crammatico nr VELLA, VISSUTO NON PIU TARDI DEL 1 SEC, D, C.
Le
edifici,
Athenaeus, IX 397 a: repievexDdercv dé sore xai Sogxidov, "EAcatixdc
Hahapnôns (6) Övonarolöyog Equ:
iscrizioni
che
relative alla
sembra
senola
appartenere
ad
medica
un
provengono da
Asclepieion:
v.
un
Ebner,
complesso di
in
«Apollo »
(Salerno), IT 1962 (ed. 1963). p. 125 ss.
“ode üyagı xgéac To TOY dopxdvav?.
Suidas, s. v. IlaZupndng Edeariós youppatindc xopraiv xut tTouyixiv
ATHENA
AgEw, Ovoputokôyov, bropvnna els Ilivöugov tov rouriv. (Platone, Phuedr,
261 d chiama Zenone ’Ekeattxov Ilakæmr}ônv).
L'esistenza del culto di Athena è ammessa da Radke, Le. sulla base della
rappresentazione della
testa della dea o anche soltanto del ramoscello d’olivo
e della civetta sulle monete di Y. (lead, op. cit. p. 89 8.) Sul tempia, le cui
fondazioni (databili al V sec. a.C.) sono state messe in
USO DEL GRECO E DEL LATINO
Sestieri, in « Archaeology » 10, 1957, p. ld;
Iscrizioni greche (oltre a quelle gid citate): sepolerali: /G XIV 656 s.;
659-661
(per 660, v.
Mingazzini,
in
«Atti e Mem. della Soc.
Magna
salar,
mana; dedica (a Lorin), ibid. 658 (da ultimo U. Kabrstedi, Die wirtschaftliche
Lage Grossgriechenlands in der Kaiserzeit, « Historia » -Einzelschr. 4, Wiesbaden
laterizi:
ibid. 2403, 1-29 (p. 598 s.), Mingazzini,
he, pp. 3947, dalla
fine det
TI - inizio del
di
sulle
mura
Augusto;
sigle
II sec. a.C. fino almeno all'età
cittadine;
v.
sopra;
del
alla
Parola del
Pas.
1964, p. 72 ss.
Grecia »
Iscrizione conservata in Ascea nel secolo scorso; ora irreperibile:
N.S. |, 1954, p. 52 s.): add, 6592 (p. 688 s.), dal IV sec. a.C. fino all’età ro
1960. p. 16, n. 9); bolli
19,
luce sull'acropoli, y.
P. Ebner, in «La
sugli
dgot
in
« Archeologia
Classica »,
XVII,
1965,
pp. 306-309:
P. Ebner,
Athosteni Aeginensi saerforum) cur(atori) / [quil Minervam per annos qualdral/ginta sanete colucrit
templlum
/ collumnis ornavlerit]
/
iuxta aram — [posuere]
/ astynomi
Ve.
liens[es].
DEMETRA
4
dei temene sull'acropoli: y. sopra.
Da V. sacerdotesse per il culto di Cerere in Roma: Cicero, pro Balbo 24, 55:
In
particolare,
per
la
persistenza
fonico:
oltre
citata
dedica, v.
(p.e.) la leggenda Kievö@gov
su una moneta del IV sec. a, C., Head, Hist. Num2,
Oxford
Valerius Maximus I 1,1
(v. s, Momenti della storia política).
CIL X 467 (ager inter Veliam et Paestum); Cererlil / sacr. / Voconia / Severa,
1911, p. 89.
Iscrizioni latine (oltre a quelle già citate): sepolcrali:
Ephem. Epigr. VU p. 80, 282 ss. p. 211, 847 ss.; bolli
CIL X 162-466;
laterizi: v. sopra,
Haves
V. oltre, s. PERSEPNONE.
(Sul materiale epigrafico v. la sintesi di Karhstedt, op, cit, pp. 16-18).
Mera
CULTI
Aruroorre EurLota (?)
Cippo con iser. “Hong AeXfivng (caratteri del IV sec. a. E).
Blocco con iser. “Hoye, riadoperato nella costruzione di una scala di oc.
cesso all &Acog di Asclepio: v. Ebner, sotto, p. 338 s.
Forse associata nel culto a Poseidon Asphaleios (v. sotto).
Page 8
Voir dans le PDF(s’ouvre dans une nouvelle fenêtre)TESTI
TESTI
MONUMENTI
E MONUMENTI
333
à
HESTIA
zione dell’epiteto Asphaleios a Poseidon da parte dei naviganti), È stata trovata
IG XIV 658: ‘Toti, su un'aretta di arenaria, alta m. 0,20, larga m. 0,38,
dello spessore di m. 0,34 (cosi Barnabei, in
« Notizie d. Scavi» 1882, p. 389,
Lenormant, in « Bull. Epigr. de la Gaule » 3, 1883, p. 10), dal Kaibel descritta
come basis exigua. La testimonianza è trascurata nell'indice dei nomi di divinità
{N. ce.) la
Euploia,
basé di una stele, che potrebhe essere stata
forse associata, nel santuario all'aperto, al
dedicata ad
culto di
P.:
Afrodite
v. ora Guarducci, sopra, p. 280 ss.
ZEUS
in IG XIV, p. 737 e dal Radke Le.; da ultimo la richiama U. Kahrstedt, Die
wirtschaftliche Lage Grossgriechenlands in der Kaiserzeit, p. 16, n. 9.
Cippo con iser. Zyvor AN{—— — JOPIO: y. Pugliese Carratelli, in « Stu.
di Classici e Orientali », 14, 1965, p. 7.
Karros
Cippo con iscr. Znvds Optio (= Odgiov): v. Guardueci, sopra, p.
Blocco con l'iser. AOC riadoperato in
LEUCOTHEA
Aristoteles, Rhet,
1
23, p. 1400
b 5:
&ddoc,
Stav
u
évaveloy
perry
(Cf. P. Ebner, Divinità e templi di Velia, in « Apollo», Boll, dei Musei
Prov. del Salernitano, 3, 1963-1964, p. 93 ss.J.
Vrokanßavwav, yu) Donveiv, el $ äviownor, un Dem.
Cf. Diels-Kranz, I, p. 115 e P. Ebner,
in
TESTIMONIANZE VARIE
«Giornale di Metafisica »,
19,
RESIDENZA DI RICCHI ROMANI
1964, p. 803 ss.
Plutarchus, ‚tem. Paul. 39,
PALINURO
so.
.
+
[Vergilius, den.
VI 378-381:
acti caelestibus ossa
nam tua finitimi, longe lateque per urbes /
piabunt /
lemnia mittent, / aclernumque locus
ct statuent
tumulum
et
tumulo
«ol.
Palinuri nomen habebit.]
longe
a
Velia
+
Y
.
dimunpfvav dé tHv aAhelovwv xat peyt
3
>
~
‘
voaov Ev deyî
n
>
priv
e
~
n
Emogpakij, yoovo
>
s
Suvoy, éoymdy dé zur SvounddAdaxtov yevopévnv. nei
N
dé
o
‘
tc
8’ dxiveos
NEIGÜEIG UNO tov
-
lato@v émdevoey elo "Ekéav ts “Itadias, nat Guéroifev avrolli heim ypóvov
Ev napuñloug dyeoig xui nokkiv hovylav Eyovow, Enodnouv avróv of “Pw-
Servius, Aen. VI 378: de historia hoc traxit. Lucanis enim pestilentia laborantibus respondit oraculım
,
1-2:
o
ormv, évoonoe [scil. Emilio]
non
una cortina innanzi alla * Porta
Rosa’: v. Pugliese Carratelli, in « Studi Classici e Orientali », 14, 1965, p. 7.
todtreata tois stenguypevong dua, oxoxriv, olov Esvogavng Elertug &owtmoty el Dúo ci Acuxodeg zut donvaaıv $ yu), ovveBovàever, el pèv Deóv
prodigiis
282 5.; e
ef, la dedica di un Eleate a Delo (sotto, p. 335).
Cippo con iscr, 'Odvputio Kargó: v. Guarducci, sopra, p. 287 ss.
manes Palinuri esse placandos:
paio, xal pouvás nolkang Ev Deúroor olov evyspevor xui oxevdovres ideiv
ob quam rem
Apijxav.
Trog.
L
Trebatio s. amabilior mihi V, fuit, quod te ab ea sensi amari. sed quid
ei et Jucum et cenotaphium dederunt.
Cicero, ad fam. VII 20: Ser. Veline XU OK. Sext. a. 710 1441: $ 1-2: Cicero
In
connessione
con
la
testimonianza
«li
Servio
quella
di
Prol.
XVII (inde origines Phoenicum et Sidonos et Veliae Carthaginisque res gestae
ego dicam ‘te’, quem quis non amat? Rufo medios fidius Inos ila desiderabain excessu dictae)? Contra Radke, c. 2403, che corregge, con eccessiva sicurezza,
tur ut si essct unus a nobis. sed te ego non reprehendo qui illum ad aedifica-
Sidonos et Veliae in Didonis vel Elissae,
tionem tuam traduxeris, quamquam enim Velia non est vilior quam Lupercal,
tamen istuc malo quam haec omnia, tu si me audies, quem soles, has paternas
PERSEPHONE
possessiones tenebis
Blocco rinvenuto a Casal Velino, ed. E. Ribezzo, in « Riv, Indo-Greco-Ital. ».
1937, p. 210: Pegoepövng | ’Aiôou,
Cf.
Ebner, sotto, p. 337 s.
nobilem
amnem,
(nescio ouid
relinques
nec
enim
Velienses verchantur) neque
Papirianam
domum = deseres;
Haletem,
quamquam
illa
quidem habet lotum, a quo etiam advenae teneri solent; quem tamen si excideris, multum prospexcris. (2) sed in primis opportunum videtur, his praesertim
temporibus, habere perfaginm
Pomraias
tuam domum
Cippo con iser, [Uofnraio: y. Guardueci, sopra, p. 284 ss.
primum corum urbem quibus carus sis, deinde
tunsque agros, eaque remoto, salubri, amocno loco;
idque etiam
mea interesse, mi Trebati, arbitror.
Posrmon ASPHALELOS
Id. ad Att. XVI 6: Ser. Vibone VIN RK. Sext. a. 710 1441: $ 1: veni igitur ad
Cippo con iscrizione Iorerdévog "Aopalsiou, in caratteri della fine del IV
a.C.:
Sestieri,
Arch.» 55,
« Fasti
1951, p.
Archaelogici » IV,
179 (qui, alla n.
1861;
Van
Buren,
« Amer.
Journ.
19, le testimonianze relative all'attribu-
Siccam
octavo die
e
Pompeiano,
cum
unum
diem
quidem fui sane libenter apud Thalnam nostrum
sente praesertim, liberalius,
Veliae
nee
constituissem;
potui accipi, illo ab-
Page 9
Voir dans le PDF(s’ouvre dans une nouvelle fenêtre)TESTI
Cicerone a VELIA PROGETTA DI SCRIVERE 1
335
TESTI E MONUMENTI
MONUMENTI
oevov/[t]og Ogoditov "Eled[t]ov?;
TorIca?
Cicero, ad fam. VII 19: Ser. Regi Y K. Sext. a. 710 [41]: $ 1: Cicero Trebatio s.: ... aque ut primum Velia navigare cocpi, institui Topica Aristotelica
conscribere ab ipsa urbe commonitus amantissima tui.
e,
probabilmente, ibid. 2619, è, HI, |. 12
(contribuzioni per il santuario egiziano): “Fopov xai date tig yuvarxós, per
Hermon f. di Thrasydeios.
ibid. 1713 (1. 1-11): [#Xaora@®lar, of tov vadv, [rat tov “Hoaxdi dvéDyxav
/ xabeotapévoy ext tiv / xataoxevipy Zivavog // xat Oéuvoc tov “Ke-
Id. Top. 1,5: .. ut autem a te discessi in Graceiam proficiscens, cum opera
mea nee res publica nec amici nterentur nee honeste inter arma versari
possem,
ne si tuto quidem mihi id liceret, ut veni Veliam tuague ct tuos vidi, admonitus
huius aeris alieni nolui decsse ne tacitae quidem flagitationi tuac.
po/vog
"Fieatov, xai TMonadi/ov
Imwriov
Titov “‘HoofxAziov, xai Eteyvatou
tot
Ilarewvog,
/ xai Tooiôirrou tot
Zofídov "Atmtiov,
xat Exopiov
/
‘Aotov tot Aéxpov “Popatov... (I. 15) "Iloaxkei xai "Epnei (verso il 100 a. C.).
Per lo stemma della famiglia, v. J. Hatzfeld
in
« Ball. Corr, Hell.» 36,
1912, p. 11:
Orazio CHIRDE ALL'AMICO VALA Di VELIA E pi SALERNO
"Bopmv (1)
Horatius,
Epist,
1
15,
12;
14-25:
quae sit
hiems
Vala, Salerni, / quorum hominum regio el qualis via .....
frumenti copia
pascat, / collectosne bibant
imbres
Veliae, quod
|
caclum,
|
maior utrum populum
1
"Ayworkiis
OpuovdrLog
pmteosne perennis / iugis
aquar (nam vina nihil moror illins orae. / rare meo possum quidvis
perferre
patiquez
/ ad mare cum veni, generesum et lene require, / quod curas abigat,
quod cum spe divite manct / in venas animumque meum, quod verba ministret,
“Eopwv (11)
efebo fra il
|
150 e il
140
|
"Eguewv (HD)
[.. Java
efebo fra il 150 e il 140
sposa Oeodéry Atosrovgidou
quod me Lucanae iuvenem commendet amicae), tractus uter pluris lepores,
uter
educet apros, / utra magis piscis el echinos aequora celent, / pinguis ut inde
domum possim Phaeaxque reverti: / scribere te nobis, tibi nos accredere par est.
ANTON
Dénv
entrambi [¿karjoróAar, verso il 100 a. C.
CITTA p'ortcine pt Srazto
Statius, Sile. Y 3 (Epicedion
in patrem suum),
124-128:
nec simplex pa:
triae decus, et natalis origo / pendet et ambiguo geminae certamine terrae / te
de gente suum
Latiis
ascita
colonis / Graia
magister / excidit et mediis miser evigilavit
relert
Ilyele,
gravis
qua
puppe
in undis.
Hatzfeld, ibid., 36, 1912, p. 14:
éoyaomoa dd xal ta taf-? & xoótjeoov elyev "Apoßog ’EFAeatng (158/7).
Id., ibid., 36, 1912, p. 54:
un
Nixonévnc Ekettenç donatore dell’ Isieon
un
'Azxrokhódwoos Atovuotov *'Eleúrnc, men-
(prima del 157/6).
Hyele: sele ms.
Id., ibid., 36, 1912, p. 15:
zionato in un frammento di catalogo della seconda meta del Il sec.
ELEarI A DeLo
P. Roussel, ibid. 32, 1908, p. 426 s., n. 32,
I.
Délos
1965:
(a)
’Ayadoxiñs
"Bopmvog
"EAeiryg
Opacvóniow / tov
1. 29. — —]e
“HAfe}atyls/
Au] Odeiwı e[óx]iv, xvà. (cf. lHatzfeld, ibid., 36, 1912, p. 101: fine del Il sec.).
adekpov «ni "Egpav [ral ..Java Ogulov]örıov /rôv gaurd autéqu, /’Anokavı, "Agréquò:, Anto. (b) [Ooasvörılog "Eopovog *Elkeäfrnc / PAyatox]
hiv
L. Bizard.P. Roussel, ibid. 31, 1907, p. 462, c. I, 1. 5: un -oug ’Eieurng
tov dekplov zuli “Eopov/ (tov Éaurod nurépa? — — — —] (verso il 140 a. C.).
fra i sottoscrittori per I’ Trade rfuorúc] (cf. Hatzfeld, ibid, 36, 1912, p. 100:
probabilmente poco dopo 188 a. C.).
ibid. 2595 (lista di Staseas) |. 8:
"Fopwv 'Ayadoxdéoug 'Eleúrnc, fra i
tegeig; |. 32 s.: “Egpnmy Oguovdytoy "Ekedrng, fra i yupvasiagyou.
CL ibid. 2004 per
ibid.
2368:
Hermon f. ili
Qeodórn
Agathocles
?
Acooxovei/sou
into
“Ele]nlo]vog to} Oouovónfio[e]
’E[AJed[ro]v,
10:
“Eo/pov?
tli] Aauadda cov
¿qu[Bov
4
ELEATI proxenor DI DELFI
SIG3 585, 50,129:
[Ea]urijg
‘Agtépuôr:
Oglucudyioy
xai
tod
dv/Sodc
Xugoxrivos 'Avrúllov (188/7); 51, 132 s.:
Domenico Musri
ibid. 2602, 1. 8'Edeúrnc,
Cuxo-
EósSotos
Aloyoiovog (188/7); 105, 229 a.: Atovúcios Anyétou (179/8).
pr
RA
SARDLA
FASDVATS