Disquisitio de religione pythagorae

ZIMMERN À 6. EL, DE : RELIGIONE PYTHAGORAE. © A J. ZIMMERMANNO. Pars prior. . Mere Mathematicarum utilitatem , ad perficiendam Hominum «i mentem, & ad addifcendas reétæ ratio. cinationis leges, fatentur omnes-, quotquot res fuo pretio «eftimare poffunt. Hæ difciplinæ ani. ‚mum præparant, ut nihil admittat, nifi certum, . sfolidum, & perfpicuum: Si illi, qui Literis va- - cant, mature: his difciplinis vacarent, fieri non poffet, quin in-alis.literarum Audiis accuratiores, atque feliciores futuri effent, innumerasque lites, atque Aoyouoyras evitarent. At ut omnium, etiampræltantiffimarum rerum, abufus eft; ita factum fæpiffime, ut non vitio difciplinæ, quee excellentiflima eft, fed eorum, qui ei vacant, multa dogmata potius tenebris involuta, quam in clariore Tom, Ill. luce In: Museum Helveticum, X - 1746 - p. 161 - 189

luce pofita fuerint. Multi, qui Mathematicas dis. ciplinas callent, ubi de argumento alio fermo eft, non melius, imo pejus aliquando quam alii, ratigcinantur. Multi numeros ad rés Theologicas explicandas adhibentes, rem potius fandiffimam obfcurant, quam explicant. Nec mirum eft hoc ita fieri. Difciplinæ Mathematicee nituntur ideis claris & abftractis; aliæ non item. Ineptus effet, _qui rem fadi, uti in fcholis loquimur, numeris, & figuris Mathematicis demonftrare vellet. Non lo. uimur de certitudine principiorum, quibus nitie tur methodus Mathematicorum : Nemo de hoc dubitaverit , qui vel a limine eas difciplinas falu. tavit. De adplicatione faltem inepta hic fermo eft. Inductione exemplorum ex Hift, Literaria moder. _ na hoc probare poffem; at fufficit mihi exemptum celebris inter antiquos Philofophi , PTTHAGORÆ nempe, Italicze Philofophiæ Conditoris, Is tantam nominis famam adeptus eft, ut telte Cicerone Lib. II. de Orat. cap. 37. olim omnes Vivi Sapientes didi fins Pythagore. ‘Hic pro temporum , quibus vixit, ra. “ tione Mathematicas difciplinas excoluerat; at ita, ut numeros ad res intellectuales explicandas atque originem omnium rerum pandendam exhibens, res. pulchértimas, & difhcillimas confuderit po. tius, quam explicaverit. An enim melius intelligitur, que fit Natura Numinis, ejusque proprieta. tes, fi Movadk voco? Num rerum corporearum natura mihi-magis perfpecta eft, fi eam dvad« ad. pello? Numeri ita rectiffime Cl. Burnetus Archaio-. log. pag. 428 fequuntur rés, rerumque divifionem: ne. que fi antecederent , aut corporibus molem aut animabus _ G mentibus cogitationem conferre poffunt, cum utrisque défituantur, Manifefium aft, numeros prater nume-

vas nibil poffe progenerare : nullam habent ultra vim aus eficaciam. Poffunt quidem veprafentare fuo modo reruns gradus G genera, fed efjcere non poffunt; neque vices materia fupplere in verum affectione. Quin, age mi Py. thagorice, fi negas experiamur paulisper: fac mibi tuis aumeis non Deum, aut 'mengem, ut tu jaëtare foless fed corpufculum aliquod; lapidem ex. gr. velfi mavis, lupum, Accinge te ad opus, quos numeros babes aptiffie mos ad hoc propofitam ? paves vel impares: mares vel faminas? pro tuo ingenio quales velis accipe , fed fleriles fat omnes mihi crede , & ad generandum lapidem in. gti, Quid fi mutato confılio , numeros planos aut folidos adbibeas, vel forfan quadratos, nibil hinc efficies prater fguras quasdam imaginarias : (& ex nibilo quadrato vel cubico plano-vel folido nibil fit. Denique fi unitates compingas’, fi binarium , ternarium , quaternarium, ceterosque cum fis mirificis virtutibus: adde, fubtrahe, divide, compone, in ommes te partes verte, onmes vires exprome: Numeri funt adbuc & praterea Nibil.. Ni. bil lapideum emergit, multo minus bumanum & divi. mm, Hæc Barnetus. Certe hac {ua agendi ratione nonfolum res fublimes obfcuravit Pythagoras; (ed & quod communiter fieri folet, effecit; ut in di. verliffimas ‘fententias fenfum ejus raperent Interpretes: unde etiam factum, ut noftra ætate, qua Philofophicze difciplinæ melius excultæ funt, me. thodus pythagorica fuerit neglecta, immo a Dodis Vitis explofa. Ad Kanc obfcuritatis cauffam accedebat modus tradendi füa Decreta: isque duplex, vulgaris nimirum , & arcanus. Hinc nonfolum difcipuli pro ingenii diverfitate diverfimode præcepta Docentis interpretabantur; fed & plerique qui fecuturis ætatibus examini fubjiciebant Pythagore mentem. Quid diem de fymbolica traden.

di difciplinas methodo, num hæc tandem Philo. fopho in Mathefi verfato, digna? (+) ‚u At non id jam agimus ut quam accurata, vel imperfecta fuerit Pythagore methodus philofophandi a nobis tradatur; fed ut mentem ejus de preecipuis Religionis articulis excutiamus.. Notum enim ef Hiftoriæ Philofophicæ peritis Pythagoram etiam in Catalogum Atheorum fuifle relatum. Antequam vero id facimus, necefle eft, ut de Audtoribus qui Pythagora vitam , atque decreta expofuerunt aliquid præmittamus. Præcipui autem funt Jamblichus, Porpbyrius, Diog. Laertius , & Hierocles. Quam accurati rerum geftarum narratores illi fint, norunt, qui - autores vel femel tantum evolverunt. Jamsbiichus & Porphyrius Panegyricum potius , quam accusatam vite, dogmatumque hiftoriam nobis dederunt: dumque multa falfiffima tradunt, miraculaque ridicula Ei tribuunt , in ceteris etiam fidem amittunt ; ut nihil dicam de tempore, quo hi Homines vixerunt. Preeterea apertum eft illos omnia Decreta Pythagora ad ‘fuas opiniones pror. fus inflectere, adeo ut vix colligi poffit, quid ipfe ) enfe- . ©) Plures cauffas obfcuritatis in hoc argumento adduxit Eruditifimus Brukerus in luculenta differtatione de convenientia numerorum Pythagorz cum Ideis Platonis, inferta CI. Schelhornii noftri Amænitat, Literar. Tom. VII. cum qua confer. quæ.in ipfa Hiftoria Critica Philofophix Tom... p. 991 & fq. de causfis obfcuritatis adiecit. Conferenda hec differtatio nonfolum propter doétrinam Pythagoreorum de numeris, qu intricatiflima eft; fed quod univerfæ dis. ciplinz Pythagora lucem accendere poflit.

BE) 165 Cast | fenferits Laërtius his in eo praeflat, quod multa perewpoAoynnara platonica omittat , cæterum in iis, quae narrat, more fus, nec perfpicuum (equitur ordinem; neque apte totius fyftematis nexum tradit, fine quo tamen difficile perquam eft de uni. verfo Syftemate judicium ferre. Ultimus denique, Hierocles nimitum, jejunus eft in decretis Pythagoficis enarrandis, atque præcepta Platonis & Stoicoram turpiter cum Pythagoricis fententiis commifcet. Succurrere quidem nobis voluit D. Dacier, dum vita Pythagora confcripfit; at ille Encomiafles potius et, quam Hifricus, plurimaque adfert aliena a Decretis Pythagoricis: interim cum Viri Dodi, qui Pythagoram Atheismi pofulant , ad hos Auctores aliquando provocare foleant , nemo nobis vitio vertet, dum meliora ad manus non funt; fi ex iisdem pariter aliquando teftimonia repetamus. Neque interim ea quæ ex Cicerone, Plutarcho, Sexto Empirico Patribusque citari, & adduci folent, filentio tranfibimus. Verfabimur autem in hoc arpu, Mento ita; ut primo fententiam Pythagora de Deo, Origine omnium rerum , Providentia, libertate hominis, mentisque flatu poft mortem , proponamus, atque dein Virorum Doctorum argumenta, quibus Pyrbagoram Atheismi convincere volunt, fub incudem vocemus. IL’ OO Antequam vero loca ipfa, quibus probari poffe videtur, Pythagoram de Religione non’ adeo male fenfiffe adteram, infignem locum Ciceronis Le&oris oculis fubjiciam, in quo cur Philofophiæ operam faam confecraverit Pythagoras aperit: locus extat . Tufé. quaf. Lib. V. Sea 8 & 9. pag. m. 248. ;

itafonans: Quem (Pythagoram nimirum), #2 foribit auditor Platonis Ponticus Heraclides, Vir Dofus in pri. mis, Phliuntem ferunt veniffe, eumque cum Leonte, principe Phliafiorum doe & copiofe differuiffe quedam : cujus ingenium © Eloquentiam cum admiratus effes Leon, quafrviffe ex eo, qua maxime arte confideret? At illam artem quidem fe fcire nullam, fed effe Philo, Sophum. Admiratum Leontem novitatem nominis qua. Jille» quinam effent Philofophi , & quid inter eos & reliquos intereffet. Pythagoram autem refpondiffe, fimidem fibi vider: vitam hominum & mercatum eum, qui haberetur, maximo ludorum apparats totius Gracia ce. lebritate. Nam ut illic alii corporibus exercitatis glo. viam (5 uobilitatem Corona peterent: alti emendi, aut vendendi quafiu & lucro ducerentur : effet autem quod. dam genus eorum , idque vel maxime ingenuum, qui ' nec planfum nec lucrum quarerent, fed vifendi canffa venirent , fiudiofeque perfpicerent quid ageretur , &* quo modo: item nos qual in mercatus quadam celebritate ex urbe aliqua fic in banc vitam ex alia vita & natura “prefedlos: alios gloria fervire, alios pecunia: raros effe quosdam , qui ceteris omnibus pro nibilo habitis, rerum naturam fludiofe intuerentur : hos fe appellare fapientia findiofos: & ut illic bberaliffimum effet, jpectare, nibil fıbi adquirentem , fic in vita longe omnibus fludiis * contemplationem rerum cognitionemque praftare. Hactenus Pythagoras. Quam rete hæc per omnia diCantur , & quam accurate ad normam hanc vitam moresque fuos compofuerit, jam quidem non quæram. Utinam omnem diligentiam impendiffet, ad cognofcendum Numen, ejusque Volun. tatem, quantum Ei cernere datum fuerat. Quousque autem progreflus fuerit, mox audiemus: Et ad exiftentiam quidem Numinis , ejusque Natusam

BE) 167 CR rm quod attinet, non pauca adfunt teftimonia, quæ probant Pythagoram O. M. Numen admifife: Jufinus M. de Monarchia Dei pag. m. 105. unum tantum Numen admififle Pythagoram auctor eft: citat enim fq. verfus: | "Er vs dges Ovoc bips wraps ives dro opener Koror icoy Tele gueas ture inc droc Keys povey snous tsmrey tao > Ma xl Ka wept Tedd. i.e. | ’ Extra unum, fi fors jaëlet [ua Numina quisquam Debet & is merito, talem fibi condere mundum hfe faum teflans, quo fit factore creatus. Et qua de cauffa. Idem cobort. ad Gracos pag. m. 18. Pythagoras autem, imquit Mnesarchi, qui Philofopbia fue pracepta per [ymbola arcana tradidit, ficuti , qui vitam ejus feripferunt, teflantur, digna & ipfe AEgyptia peregrinatione de uno G fingulari Deo fenfife videtwr. Unitatem namque rerum omniuns originem, eandemque bonorum omnium cauffata effe dicens, per allegoriam, unum, atque eum folum effe Deum docet. Id vero fic fe babere ex to pa. ttt, quod Movada id eff unitatem (few potius Solitatm) & ‘Ev hoc eft unum differre inter fe ait: Unita. tem five folitatem quippe, in lis, qua intelligentia com. prebenduntur: Unum autem in numeris effe. Sin clario. rem adbuc Pythagora dy uno Deo opinionis probationem Sire cupitis , undite fententiam ejus; fic namque dicit: Sane quidem Deus snus ef; non ille autem ‘quomodò nonnuli {unt fufpicati, extra bunc mundi Ornatum: Sed ipfe in fe totus in circulo toto generationes omnes inficiens Secularum omnium eft temperatio & virtutum qeramque ejus omnium Opifex, Principiam Ommium, HUNDE,

num, Cali lumen & Parens omnium, mens & ani. matio univerforum circulorum omnium motio. lisdem fere verbis útitur Cl. Alex, Cohort. ad Gracos pag. m. 47. Minut, Felix pag. 178. Edit. Gronov. Potha. gore Deus eff animus per univerfam rerum naturam commeans, © intentus , ex quo etiam animalium omni. um vita capiatur. Ita fimiliter LaGantius Lib, I. cap. 5. & de ira cap. 2. Satvianus de Gubernat. Dei Lib. I. pag. 4. fecuti omnes Ciceronis locum , de qu infra dicendi commodior erit occafio. Aliter e hoc argumento præter Theophilum , (de quo-infra) loquitur Epiphanius Haretifex Lib, I. adverfus Heerefes ait: Ewa Se 6 Tlubayogas Aeyes bevas roy Bro rules égavov, ondarjaes À die a ra Aa do7rp ivy dySpwre; HA IOY way cerniny xd) Ta da espe Kay va nar envoy Sosyeia. i.e. Pythagoras ait Deum effe corporeum, videlicet celum; ejus oculos cæterasque tanquam in bomine partes Solem, & Lunam conflituit, ac reliquas fellas © Elementa. Lo IV. Produximus celebriora Patrum teflimonia de opinione Pythagora, quam de Deo habuit. Cum autem parum inter fe conveniant, recurrendum eft ad aliorum etiam teftimonia, ut ex omnium collatione „quid Samius ille Philofophus fenferic, tandem colligi pofüt. Janflichus de Vita Pythag. pag. 72. edit. Käfer, ita mentem Philofophi paodit; dicens: ‘Avavra jer „ror oat regs te mparuy 4 [an wear rely Suapıfacıv Ioxasım mpeg TO Oesor, za) cern durn gs (fic recte reftituit textum Küfte. rus) nay Aoyoe dro THe PrAacopsas. Tecter yap Troie oiv dySpwmos > aMedw moder Crouvres To tu ú rege Tov Qruv. Key dposov wewep ay it Ti iv BaosAcvopcevn xugx

xuga tov mobrer rive Ürapyor Sepærrevoi pero a wore Te mavruv dpxovrog. Tossrov Jap osovTas Trot un val TEE dySoumvc. "Eres yap igs Te Oso, wap ëroc mayror Kugsos ur Oporoyerras maga Te Kupıs ro dyaor are. Marres Jap dc mer av @AwTs; nay indy qupwos torsos », didbacs rayaba , mpoc uc dd Wayrıng bear va ivayrie &c. i. e. Ac omnia quidems pracepta, quibus quid agendum quid non agendum fit, définiunt, ad divinum Numen tendunt , efique hoe principiam, ©’ eo omnis vita ordinatur ut Deum fequamur, atque bujus Philofophie ratio eft, quod ridicule agant bomines , qui quod bonum eft, aliunde quama Dis petunt. Perinde ac fi quis in provincia, Regis potefati [ubjedla, quendam e Civium numero Fais volat, neglelo «0, qui omnibus dominatur. Tale enim quid Pythagorei exiftimant ab bominibus illis fieri, Cum enim © Deus fit, © imperet omnibus, in confeffo ef, quad bonum a Domine petendum fit: omnes enim Diis ma tribuunt. lisdem fere verbis hoc repetit Sect. 137. Idém pag. 84. admonebat, ‘megs TU Ont» mu Te Aasprovine aj megs TE Heoiku* Äupnmov Te xaf wyabny txerv davoser., Porphyr pag. 41. Tosaure map, madrga J dAndrvew . Tare yep povor duvaar TeC vS parruc mois Ow mapamınnıac. "Era za) map Te Oss WC Mage TWV paywy iruvduvero, 61 Ogouany narscıy èremols Tor CœUL Part, THY À uynv Andere. i.e. Talia precipere folebat. Inprimis autens veritatifludendum , folum enim illud homines Deo miles efficere poffe. Nam & Deum ipfum, ut ex Ma. gis cognoverat , quem ill Oromasden appellant , corpore quidem luci, anima autem veritati fimilem. Idem afferit Ssobeus ferm. XI. de veritate, flvôæyopas igernbess Tı moscow dvSgarroi Oew dposov, ign. Euv “AAnbeveciv. did Mayes dzropasvorlat Te Meyiss Tov —

Gear, ov Dpopardhr xadrvow koınevau To pur copa Yalı, av de Luu arnbeız. Confer Rittersbufium in notis pag. 58. digna etiam eft elegantiffima Oda amplifli mi Viri J. A. Thuani, quam in Veritatem {cripfit, guz inibi legatur. Hierocles fere initio Comment. in Aurea Carm. memorat , Pythagoram agnovifle vor Anpseeyixoy puovov Oeor » öv cor Orsay HUQ IOS ar domos Tis nat Otov alor xy wpisov. Poftea ubi de qu. ternario agit, feribit; “Ess yap Anjarsgyos Tuv GAur Ray dırın u Tgas Beos vowlog, astro TH Beavis didnre Oes. 2 Hinc fimul patet quo fenfu ca!um, aliquando @eor adpellarint Pythagoricis eodem nimie sum fenfu , quo Plato rov @eov vonror ab ascdtntw di‘ ftinxit. Anonymus de vita Pythag. apud. Photium pag. 65. 6 Gros xéle Toy var wap Tov Aoyor aes ivegytun Verbo Porphyrius & Jamblichus per univerfam vite hiftoriam ipfi tribuunt hance laudem, quod O. M. Numen admiferit, de eo præclare fenferit , illud. - que colendum effe conflantiflime affeveraverit. Non diffitemur interim ineptifimam fimul fuperftitionem eidem tribui. At pergamus ad alios Audores atque telles: Autor rav prhoropsus pag. 26. de Pythagora ait: tnv Movadı ezrepnvaro isvas mov ©eor: Unitatem adfırmavit effe Deum. Plutarchus Lib. I. cap. 7. de Placit, Pbilofoph. TIudzzogac rav &exav Tuv ev Movads @eor za, T ayabor » ri ic à we Ävog guess, dures 6 vec. Tw ddopiç-or Auadt dasuya na To vanav > eos inv igs To ÜAus-or ANOLE iss xay dparoc 6 mors. ie. Pythagoras de principis Unitatem Deum ac bonum, qua fit unius natura, ipfa mens. Infinitam autem Binarii naturam, genium (& ma. lum, unde ef multitudo materia © vifui expofitus mun„dus. Videtur hic Plutarchus innuere , quod operofe in libello de Wide & Ofiride contendit, Pythagoram

vant dua fibi adverfa rerum æterna admififfe prin. cipia Quidquid autem fit de eo cum reliquis in eo confentit, Pythagoram Deum Movadx adpel. hfe. Eodem libro cap. 3. clarius adhuc mentem pus exprimit dicens: Tudeyogu¢ Myncapye Eapro 6 TRUTOG OsAoropsav TETH TH Pars MoTAyopLUTAEs apyas Tee dpsbjuss na] Tac cuupuerpins Ta ev Telos » € xy douovies nares, va dù IE augorepwy cuvbere Suyee ; xaruprevee dd Yenmergina. mani de Try Mom valı ne tay dogısov Auada iv rar apxass. Zmeuder À dora ray dpxuy à ev tre To womTinov diTiov Kae tidinoy meg és vec 6 @eoc. à de ews To mabnrixoy Te za UAmoy dep dw 6 égaros noruec. i.e. Pythagoras Muefarchi filius Samins, is qui Princeps Philofophi no. men uferpavit , rerum principia cenfuit effe numeros, eoramque inter fe frve probortiones five concinnitates, © ex mirisque compofita Elementa, que Geometrica dicune ur. Rarfus unitatem , & infinitati conjundum Bi. narium in principiis ponit. Tendunt autem Principia gus alterum ad effeGricem cauffam & formantem, qua tf Deus fc. mens: alterum ad perpeffionibus fubieëtam G materialem , que eft mundus in vifum incurrens. De eodem in Numa: ere yap enswog dudnrov war rabrroy dogarov Jb wer vowroy amreAapCurves éivæs To ro. Sextus Emp. p. 566. ed. Fabr, fatetur, Pothagoram Deum agnoviffe. Laërtius de Eodem: zouw per dravror Movada, in de Tuc Movados dopsSov Avade wc ay ANY rn Movadì diTiw ÔyTs Öorogenvar. Onmium verum id quod unum fit, effe initium. Ex © geminum , quod infinitum fit , profeclum tanquans. materiam, ili ipft Uni, quod cauffa eff, fubjetum ef, CL Olearius in notis ad vitam Apollon. Thya. unfis Lib. IV. cap. 28. ita explicat Pythagoreorum mentem de hoc argumento: [i (inquit) vm june

fummum ro vonrov dicebant: ‘ab eo Spiritus creatos omnes, humanasque adeo etiam mentes ejus contemplatione vitam accipere putabant , quos inde votez dicebant. Hu fpectat locus Plotini Ennead. V. Lib. I. cap. 4. ro à ov hie. Sammus Deus Tw vordat tw voi d'idèç To voer za vo ewaı. Et Proclus ad Timæum Plat. Lib. L p. 6. ex Chaldaicis Oraculis'allegat ifla: rgopn de rw rouvre ro vontov. Et Hefÿchius ex iftis Philofophis: Noegov mveunarınove Noepov er es To vouve Nonroy À ro vosmevov. Ita Hippodamus Pythag. apud Galeum pag. 650. ratione inquit pradita quedam ipla perfeda _funt, qua per fe fant perfecta, nec alla re externa vel ut fint, vel ut bene fint , indigent qualis quidem jit . Deus. Et pag. 661. Ac Deus quidem nec virtute ab aliquo percepta bonus , nec felicitate comitante beatus “ef redditus. Etenim natura tum bonus, tum beatw erat, femperque & fuit G erit, nec unquam talis eff definet, cum interire non poffit. Archytas ibid pag. 673. Eo autem differt a Viro bono Deus, quod Deus non tantum fincera © omnis bumanæ perturbationis experte virtute praditus eff, verum etiam ejus facultatem tranquilam & liberam, pro aternorum faëlorum majeflate ac magnificentia, poffideat : homo vero non tantum per humanam naturam ea minore fruitir, verum fepe vel per bonorum negledlum vel per potentem confuetudinem, vel per pravam naturam, vel per alia _multa veri boni fafligium affequi. Quod fi jam addua illa Patrum & Philofophorum teftimonia in fummam colligamus, huc omnia redire videntur: Pythagoram (1.) admififfe Ens aliquod primum, Cauffam primam omnium rerum. (2.) Cauffam ilJam ceeteris rebus omnibus originem dediffe, (3.) Caufam illam efle fubftantiam. intelletualem ab omnibus rébus corporeis prorfus fecretam abftra.

Gamque. Unius Epiphanii auétoritas obftat : at que tanti non eft, ut cæteris teftimoniis veterum ,- & viroram in Hiftoria Philofophica longe magis veratorum opponi poflit. Quam ineptiat cum de Pythagoricis \oquitur ipfe oftendit Petavius: His tamen non obftantibus, funt qui putent, Deum Pythagora nonnifi effe formam, eflentiam, atque vitam mundi, omnia penetrantem , natutæque ignee. Inter eos eft Clariffimus & amicilfimus Brukerus Hift. Philofoph. Tom. II. pag. 155. & 163. Quamvis autem multum tribuam Eruditiflimi Viti judicio, ejusque infignem Hiftoriæ Philofophicæ ‘peritiam admirer , non diffiteor tamen rationes ab ipfo adduétas, me in adfenfum non. dum pertraxiffe. Cur id factum fit, dicam. Et (1.) quidem dum Cl, Vir probare vult: naturam Dei, five Deum, Pythagore nonnifi ele formam, vim atque vitam mundi intra fe cunâa cientem, provocat ad loca Cl, Alexandrini & Juflini M. Sect.3. a nobis producta : at revera loca illa non adeo fant perfpicua , ut probent , quod intendit Cl. Vir, non enim hic'habemus exactam definitionem, fed qualemcunque defcriptionem, exigendam ad aliorum Scriptorum de Pythagora opinione agen- tum teflimonia: hujus defcriptionis fumma, fi omnia rite perpendimus huc redit: Deus non eft mens nihil plane cum mundo commune habens, & ab ea plane remota, fed vim fuam poteftatem. que jugiter in eam exercet. Si fingulorum ver. borum:apices confedtari velimus innocentiffimas propofitiones damnare licet. (2.) Cl. Brukerus contendit hanc vim omnia permeantem fuille na. ture ignea & atherea. Probat pris teftimonio Por. plyrii dicentis: Pythagoram dixiffe, Deum corpors : luci,

-Juci, mente autem veritati fimilem: at & hoc te. ftimonium non probat naturam Dei nonnifi fab. flantiam igneam efle: voluit Porphyrius homo Pla tonicus Dei naturam rebus perfectiffimis compa. rare atque hinc inter corpora lucem, inter intelle. Qualia veritatem exempli loco ponit. Certum eft, Pythagoram non exiftimaffe, Deum hominis inftar mente & corpore conftare. Eundem Deum Py. thagoræ ex æthere conftare probare vult CL Vir hoc argumento : mentem, juxta opinionem Pythagora fuifle partem actheris, hanc autem fuifle particulam Effentize divinæ , unde fequatur , Deum Pythagora æthereum efle. At huic fententiæ ob. ftare videntur omnia fere veterum teflimonia, omnia enim , aut faltem pleraque probant, Eum Movades nomine intellexiffe fubftantiam intelletua. lem, quod ipfe Cl. Vir loco citato pag. 166. fatetur. Idem dodtiffimus Vir Orii Vindelici p. 188. & Amanit. Liter. Tom. VII. pag. 217. contendit, duafos nomine intelligenda intellectuales fubftantias, non materiam: Quod fi illa Moves æque ac dvac non funt fubftantiz materiales, fed, ut ex. prefle Veteres intellectuales, dici non poteft, Dei naturam ex mente Pythagore, nonnifi ex puriffimo aére conftitifle. Sextus Empyr. infuper pag. 675. {q. probat, Pythagoreos afleruifle, numerum efle prin- | cipium rerum incorporeum. Quod confirmare videtur ipfe doctiffimus Vir, dum in erudita disfertatione Tom. VII. Schelbornii ameanitatibus inferta probare fuftinet, ideas Platonis & numeros Pythagoræ idem fuifle. Idea autem Platonis non erant fubftantiz corporeæ. Quod fi denique mentes humanæ (quas numeros fe ipfos moventes vocavit Pythagoras) uti contendit Cl. Vir, ex Deo orte

ortæ funt ; Deus autem Movas intelligibile quid eft, neceffe etiam eft, mentem non efle æthereæ (ub. flantiee, fed intelledualis. Quod fi tamen (cum | evidentia mathematica locum hic non habeat) Deus Pythagore ex æthere , quoad effentiam confitit, omnibus autem fimul iis virtutibus & per. fectionibus, qua in fubftantiam perfectiffime intelligentem cadere poflunt, ornatus fuit, erravit quidem; fed Deum tamen pro cauffa bruta & mere pafliva habuiffe dici non poteft. Confer de loco Porphyrii a Cl. Viro adducto Schefferum de confit: Philojopb. Italice cap. VIL. pag. 48. fq. ubi plura co {pectantia. oo V. : Vidimus Pythagoram profeflum effe Numen id. que a materia prorfus Ecretum, quæritur autem unde materia tandem orta fit fecundum Sarim, U. Wolfius Manich. ante Manich. pag. 118, fq. exifti. mat Pytbagoram duo, eterna admiliffe rerum Prin. Gpia, nimirum Deum, & materiam. Nefcio ta. men utrum allataa Viro Dodtiffimo loca, id pro. bent. Concedit ipfe in Cudworthi fententiam, aflerentis; per Moved Deum, per Avads vero res materiales intelligendas, Qua vero funt longe fimillima. “Hoc duntaxat quæritur, utrum illa has, feu rerum corporearum complexus, per fe. pfum ab æterno extiterit. Provocat Cl. Vir ad Porphyrinm qui pag. 46. & 47. ita loquitur: rar vowrur sv Aoywv nou dor To auro irommear os muß2y0ws > pan icxvoyres Aoyw srapadivar Ta ‚drwnara th zac Tag TOUTE aera » mwageyevovro THS Ävornros \oyoy xae Toy Tn$ TAUTOTNTOS Kay TNS icornros wat To ITIoy TuS cujarmvotas Kas Tus CUATrADEIAS was THE CwTH

gras Tar ‘OAwy TE KATA TUUTA KA GTAUTWS SHOVTOS juepos Ey Ev mgornyopeuray. wat yap mo'Ey Toss ward morgToy Umapyes Hvwpevor Tass pepeciv wat CUTIE wara peruciay Te pure atis. Tov A THS érepornTOS RAL AVITOTNTOS KAI MAVTOS TH HEISE > Ka ev pt maforn war dMore aNAws toros dvoesdn-Aoyov zat Dade mpoonyopevrav. i, e. Idem ergo & Pythagorei in primis rationibus feu adfedlionibus formifue idem fe. cere. Cum enim incorporeas formas ac prima principia werbis tradere non poffent, ad demonfirationem per nu. meros confugerunt atque ita Unitatis , @' Identitatis at. que aqualitatis rationem cauffamque amice con/piratio. nis atque mutua adfettionis & confervationis Univerfi , Freunde idem atque eodem modo fe bäbentis Unum appellabant, Unum enim ilud quod in particularibus conjpicitur tale exifit, partibus wuitum ac confpirans ob prime caufe participationem. Diverfitatis autem , atque inaqualitatis omnisque dividui (& in continua mutatione verfantis & modi hoc modo, illo modo fe babentis biformem vationem Binarium vocabant. Ex hisce verbis mea opinione non probari poteft, quod Pythagoras duo rerum eterna admiferit principia, neque re ‘Eos aomine videtur idem intelligi, quod Movados: mo ‘Ev videtur hic denotare totum Univerfum har“ monice difpofitum; dbas vero materiam ipfam in fe {pectatam, quatenus fluxa eft , multisque conflat partibus. Quod fi contendas rs ‘Eves nomine Cauflam ordinis intelligi, non refragabor; fed hoc pofito unum hoc fequitur; rs ‘Eves nomine Deum, dvadys autem materiam fluxam ex mente Pythagora appellandam. Utrum eterna fit illa Avas, necne non fignificat: diftinétionem aliquam inter zo Ey & inter tH dade a Pythagoreis admitti , teftis eft Aronymus in vita Pythagora apud Photinm PB 7:

Edit. Köfleri, ‘Or: Cinquit) Jragepur bego dı dors Ildzyogs Movada , way ‘Ey. Movas yag mag auress Wousdero à Ev Tose vonrois ara. “Ev dd To iv Tous apibpuosce confer Sextum Emp. pag. 677. fq. Plutarchus equidem ad quem Cl. Vir provocat , in libello de Ifide & Ofsride nv Svadk TAnv vocari a- Pythagora contendit, atque hoc nomine materiem intelligi, — Similiter de Placit. Lib. I. cap. 3. & 7. Athocunum quæritur, utrum Juzs illa, materia illa, per fe ab æterno extitecit. Solemus & nos dicere, duo effa fubfantiarum genera unum Intellectuale , alterum extenfum & folidum: neque tamen principio materiali æternam attribuimus fubfiftentiam. Provo. cat infuper Cl. Wolfias ad locum a Windeto citatum, in quo Pythagoras dixifle fertur, tv évayune Te wor mepixeidru. Quee verba (loquitur CL Wolfius) ille recte de prava primæ materiæ natura interpretatur, in qua vemos viguit, etiam mun. dum jam ornatum urgente undique, ita ut ftabili pulchritudine diu gaudere nequeat. Locus ille ad quem Windetus provocat extat apud Plutarch. de Placit. Ph, Lib. I. cap. XXV. rvôayogas, inquit, dyayeny ion megineichae TH KOTA. Quæritur autem, quid ayayxn¢ nomine intellexerit Pythagoras? Notum quam variam potellatem huic voci dederint Phi. lofophi. Patet hoc ex hoc ipfo capite XXV. ubi de Parmenidis fententia fermo eft. Parmenides, inquit , Tnç aveyxn¢ nomine intellexit ar isuzpperavs meovoravs Denys zag Kooporrosov. Quod fi ad hanc notionem liceret Pythagore mentem explicare, (en. fus loci Plutarchi effet; Dei provida cura contineri mundum; atque hic fenfus poffet confirmari ex eo» dem Flutarcho , Lib. V. de placit: cap. 4. de interitu mundi ex mente Pythagora loquente. TiudeTom, Ll, yopags

yigai > inquit, «af Illaray yerynTov Umo Gee TOY nore por za, @Sagror pay, doov imı mn QuTes den Tor ya divas dors owparikors 8 pan PIapnsoerov ye, 7rpovou xay cuvoxa Ges, i. e. Pythagoras & Plato mundum « Deo falum arbitrati funt & quod ad naturam attind . obnoxium interitui, quia corporeus, ideoque fenfibus fit ex. pofitus, non antem periturum , providentia eum & Da continente. Quee ultima Plutarchi verba idem fignificare videntur, quod citatus Windeto locus innue. re videtur, Luculentiffimum (ita pergit D. Wolfius) omnium oft, quod Numenius Pythagoricus ex Mapifhi | Sententia Sylvam i.e, Urn neceffitatem cognominat, ex qua & Deo mundi machinam confiitiffe, Deo quidem perfuadente, neceffitate obfecundante , arbitratus eft. At fi vel maxime concedamus, dAry materiam dici Pythagora‚ nondum inde conftat , utrum per fe ab æterno extiterit, nec ne. Unde colligo ex locis adductis vix clarum ede, quid de hoc argumento fenferit Pythagoras. Nollem equidem cum Cudwor. tho afferere, Pythagoram creationem ex nihilo ad. mififfe; cum perfpicua argumenta ad manus aon fint; at contrarium etiam perfpicuis teftimoniis ‘niti, afferere non podium. Ut tamen verum fa. tear, magis probabilis mihi videtur fententia CL Wolfi, fi univerfam veteris Philofophiæ faciem Circa argumentum hoc perpendo, quam Cudwor. thi. (*) » . VLU . Ut (*) Cl. Mosbemius in Differtat. de creatione ex nihilo 4 Sed. XIV. ex Jamblicho probat , Philolaum Pythagoreum bina admififfe rerum zterna principia. Utrum autem hoe teftimonio certo inniti pofimus , dubito, Rationes (unt duz: prima, quod Jamblichus foleat frequentifime veterum fententias ad fuas infleGere; fecunda, quod ipfi difcipuli Pythagoras inter

Ut autem amplius confldt , Pythagoram Deum a mundo difinzife; obferyandum, eum Deo poten. tian in materiam agendi conceffiffe. Locus Pletarchi jam jam citatus, oftendit, Platonem & Pythagorans conceffife, mundum divina Providentia ortum, fatem materiam illam rudem & indigeftam in ordinem fuifle redactam, ornatamque. Idem do. cet locus Plutarchi de placit. Philofoph. Lib. I. cap.3. afferentis; Unitatem fecundum Pythagoram effe CaujJam icem. Præter heec, conftanter profitencur Pythagoricae Philofophiæ fectatores, Deum provide . fea cura Univerfam adminifirare. Eleganter Jamblichus pag. 147. 8 xesgov À na Ta nad ixasov, omas dpiee zooflesvas vo dravoerHas mept TE Otis, ws igs Tt, nay meee TO avbpemsvay yevoc drug Eyes; cs Emin Bremer xay pan OAryogerv duré. xenaımor kıvas TEA Gp Baroy os Tivdayopescs map ineive pabovrec, discar 72g twas bregaeresag résine» à nar pnddy avraıge Em caper, Toradlny IR twat tud Ure Te Otte yivouynr M 2 emeg fe diffenferint; exempla ipfe fuppeditat Cl. Moshe. mius, tum in hac ipfa citata pererudita Diflertat, Set, XUL tum in Comentario ad Cudworthum pag. 244, ubi poftquam Cl. Wolfii, Pythagoram inter Dualiitas referentis , mentiorieth feciflet, teftimonio Chalcidii & Archelai tertii Seculi Scriptoris often. dit, quosdam Pythagoreos mali omnis originem in peculiari quadarn anima in murido latente quzfiviffe, Præftabit igitur, fi hoc in argumentto judicium fuspen- . damus. Conferatur de hoc arguniento Eruditiffimus Beaufobre in Hiftoria Manicheismi pag. 31, fq. & Cl, Brukerus Hift, Philofoph. Tom. V. pag. 170. & Differtat. Amznitat. Cl. Schelhornii Tom. VIL p. 217, in quibus locis contendit, duados nomine non pofle intelligi materiam,

BE) 180 (SH Roep ise To Orsoy ToseTor acıov kivas Tac Te cuuTar mo ene. "TAgısınov yag rn Puret To Cwov Epacar | vat drvars pBWE Aeyovregs Ka] FOIKIAOY RATA Te Ta Öppas Tas émibupuas na xara Ta Aora Tov mal" Auda Sv rosaurne Umegoyne TE Kea eravarartus d@ hs est cupgoriruoc THe zu Tabs. 'Oovro du dur inarov a. zov cuveiddra THY THS Quesuc mwosmnArav pudbrôle An Onv Ses THs meo TO Oesor oosdlilos Te xu Separresas, EN des Tidedas moos THC drevosas» we emsBrsrovras TE Kat TAPLQUNATTOVTAG THY dy deu Ivny aywyny. ie. ' Neque alienum fuerit adjicere figillatim quas cogi. tationes de Numine concipiendas ejJe aefiniverit. Nempe quod exiflat, quodque ita fe gerat erga genus bumanum ut illud infpiciat minimeque negligat: quod ab ipfo edo _Pythagovei plurimum utilitatis in fe habere exiftimabant, ‘Huiusmodi enim regimine nobis opus effe, cui nullate. nus vefragari valeamus: tale autem effe Regimen Dei: _ qui cum tantus fit, dignum quoque effe qui Univerfs imperet. Rede enim ab iis dium eff, animal iftud prochve effe ad proterviam : Itemque inclinatione cupi. ditatibus altisque affectibus varium. Ideogue tali emi. nentia atque Piperinfpestione opus habuiffe, a quo mo. deratio & ordo proveniret. Siquidem exijiumabit unum. quemque naturalis hujus mutabilitatis fue confcium nun. quam pietatis cultusve divini oblivifci debere , fed affidue menti fue proponere Numen , tanquam quod Hominum aëliones objervet, iisque indefinenter invigilet. Con. feratur locus Sed. IV. adductus. Imo eo usque progreffi (unt, ut dicerent, Deum omnia, etiam repugnantia efficere pofle. Teftatur hoc idem Jam. blichus pag, 117. "Ou yap evar pav Ta duvara Toi Gros , Ta de adware, dovreg cred rug coprbopaerssn &Ma oravra dbrara. Hierocles etiam multus in eo eft, ut providam Dei curam ad omnia fe fe extenden’

zer Cor tendentem probet, atque laudet. Vide pag. roo. 127, 131. 132. Interprete Curterio. lidem precum necefitatem urgent, ritusque multos, licet fuperfitiofos ad Deos colendos adhibuerunt, de quo alibi diximus. . Vil. At ulterius dispiciendum, quousque refpeâu ad hominem habito, Providentiain extenderint, & quid de Libertate hominis fenferint. In difputa. tione illa quam Abaris & Pythagoras cum Phalaride habuiffe dicuntur; Pythagoras ita loquens inducitur _ ad Phalaridem , apud Jamblichum de Vita Pythag. pag: 177. fq. "Amıdav yap mpoc rev "Aßupıv ton, ore spzvober h Daai Ero Te Te depia noe Ta ETIVELA Pegear mapune. Kay irs regs Tu mpoG Tov Bpavov dno- Audra zravTwv deEnabe YVOEIKWTATA Tob Tarte Tlegi ve ras iv „Juxn dvrebucrs drang dvauerBnrnrnc emedisEe. Kay zrpostov megs Tnç TY Aoys Kaf TY vu TeAnas dvegyeras tmreEnrbey inavues vay testa pere rap frag megs TUppavıdag Te na] TwY KATE TUYN WreovErTparay wayray » addusas ve nag nc Avßgumıung FAO. thing Gane Segewc avedıdaken órs udevac dee raura akız. Mera À Taura Besar mapatveriv bromoaro mept Te apr. Se Bis, na] THY wos Toy waxtgov dvrumagpafdernr av Te mpoßuums avtimageresve. legs’ Luyn Te Kay Tov dwaysav auıng Kaj Tuv Trabov rme Eyes Taura cape Sara amımaru.)e way To xaN\iç-oy mavray borediker, Ors Of @eos Tov nauwv ka dvarrtor, nal ort vooor» zaj boa mabn cwparos axoracing ies orredpuatd> eet TE TOY LAKS Aeyopevor iv ross pauboss dnAryËe Tus Ao. yorınas Te zou mounTas. Tov dt Dati mereieyxav insSeres, zac TH Te dpave Ovrajumw dross his iss nae iru À ipyav cimedtsnvuc® megs Te THs LATE voor KOA

esus, OF kinorws yiveras Texpngia woe zragebero, Tlegs Te rus Dagopas avOgumav mpos Ta da Coe me. geduike repiqarus. Et paucis interjectis: «a To ps. yızov Tov nar kimappern nou Kara ver JomEVeoY ‘THY Daxpiosy broinsaro vat Tuv LATE mergmevav va) nah éspappavnr. ie. Ad Abarin converfus docuit, quod a calo in ves aëreas © terreffres tranfitus quidam (& des. cenfus fieri Joleat. Deinde pernotiffina quaque différuit, quod omnia cœli ordinem fequantur. Item demonfiravit. ‘anima facultatem liberam fuique Juris effe, & longius progreffus perfectas vationis mentisque operationes effe ad. fruxit: ac ita demum folita libertate, de tyranide omni. busquefortune prarogativis, denique deinjuflitia omnium. que hominum avaritia, quam nullius ifla cundla pretii fint, folide docuit. Hisque fubjunxit divinam de vita optima definitionem; ejusque cum pellima comparationem exerte inflituit: Sed & quamoda anima cum [uis faculsatibus & affectibus fe habeant, clariffime deiexerit, quodque omuium praflantijfimum el, demonjfiravit Deos non effe cauffam malorum, morbasque & fi qua alia corpus male afficiunt ab intemperantia profeminari , reprebenfis fabularum Scriptoribus atque Poëtis ob ea, ua in fictionibus fuis fecius dicta extant. Hincque Pha. beiden redarguendo erudivit , queque (& quanta effet cali potentia ex operibus oflendit: quodque pena legibus fancite jure meritoque infligantur multis certisque argu. _mentis probavit. Infuper quantum difcrimen inter haminem &' cetera animalia intercederet aperte indicavis - - difiinde etiam explanavit quefat > ue ar. bitrio Psi fierent wu de danni us immortal tate anime fapienter multa difputavit. Forte quosdam offendent, quæ hic de Cæli potentia dicuntur: poftquam Abaris de cultu Deorum, Provi- | dentia, de rebus, item quæ in c&lo, & in terra fiunt ,

funt , verba feciflet ; tum vero Phalaris iratus, trop de orpos Tes Geus aurus BAacpnuuas duves weor. Grgeiv > war TOIaUras dias av éxeivos dımev. ie. Aulus etiam in Deos ipfos graves, feque dignas blasphemias evomere: videtur Phalaris ex eorum numero fuifle, “ qui Deos injuftos, cauflamque mali fuifle adfere. rent, ob ea, que in terris geruntur: refpondit ergo Pythagoras, omnia quidem celi ordinem [equi, fed mali tamen caufjam non effe Deum, neque etiam Poétarum crudis de Diis fermonibus vacivas effe exhibendas aures. Quod fi igitur, uti antecedentiapoftulant, per Cal intelligamus Deum , cælorum Moderatorem, verum eft omnia ex nutu cæli fieri. Ita intellexit hanc vocem Vir Summus G. Voffius de ‘Orig. & progreffu Idololatr. Lib. Il. pag. m. 509. Ufitatius, inquit , Graci Romanique per. Jovem intellexere calum, quod fallum imitatione Orien. tis , inque his Perfarum, de quibus ita Herodotus zuxaoe mayra Te Soave Aix wadeorres. Et Strabo Lib. XVI. mov seavov mywpévos Ate. In bac opinione non modo Vulgus Gracorum flulte cum Perfss fapiebat, fed etians Magnus Pythagoras , quippe & ili calum, five ather Deus erat. Ita D. Vir. At poftquam paucis in. terjectis , caute hic procedendum dixiflet, cum Pythagoras unicum admiferit Numen, eumque in finem locum Hieroclis fupra a nobis allatum, ad. duxiffet, ita pergit Vir D. imo forsaffe Pythagorici, quod bunc fenfibilem Deum Ratuerent, vulgo tantummodo dederunt, quicum loquendum non fapiendum judicabant, Sane fic Plato fenfit, ut alibi dicimus. Et conflat Pythagoreos calum potius babuiffe pro mufico Deorum orga no. Nam eorum, ut @' Platonis opinio erat, circum welutione orbium calefium concitatiffima admirandum

RE) 184 CHE _excitari concentum atque eo refpexit quoque Varro Satyr. "Ovos Aupas Quam mobilem Divum lyram Sol &guoyn Quadam gubernans motibus Diis viget. Ubi videmus calum a Varrone nuncupari Divum Iyram, nempe ob fuaviffimam orbium calejtium harmoniam. Hactenus Voffius. Mirum eft turbas excitari ob votabulum, cum aliunde Audoris mens fit per- {pecta: certe Pythagorico- Platonici clariffimis ubique verbis za vonræ ; a rois diSnvoss diftinxerunt, neque ullum eft teftimonium, quo Cælum ipfum pro Numine Supremo habuerint. Patet infuper ex ad. dudis Verbis Pythagore, eum Providentiam ita ad_mififfe, ut tamen libertatem hominum in tuto, quantum potuit, collocaverit. Non nego Hieroclem ad Platonicorum mentem flexiffe fententiam Pythagore; at cum meliora ad manus non fint, ipfeque pro Pythagora opinione venditet , neque aliunde etiam lucem afferrre tuto poffint V, Dodi, licebit ex eo etiam argumentari: confer ergo hunc \Comentar. inde a pag. 104-140. ubi in eo eft, ut mala cumprimis phyfica cum Dei virtutibus conciliet. In compendio pag. 111. ita de hoc argumento loquitur: Itaque voluntatis nofire drvinique judicii nexum Infortunium parere: nibilque aliud totum hoc divinum exifiere Infortunium , quam Dei adverfus peccata caleulum. Atque ita artificiofa vocabulorum inventione Dei curam animique libertatem atque ' immortalitatem fimul inducere, nequefato aut Providen. tia fieri penitus; neque rurfus fortuito & cafu: neque etiam in eodem Infituto vitam totam nobis contineri: Jed quæcunque poteflate noftra peccamus ea ad volunta. ‘tem referri : quacunque autem fcelera fequuntur, [ecundum jufitie leges Fatum exiflere , qua vero bona a Deo potiffi-

potiffimum mittuntur, Providentia affignari : nihil de. nique eorum que fint , ad temerariam ©' fortuitam eli referre : imo nec eorum quicquam , qua fiunt: nif ex eventu , atque nexu eorum , que Providentia © Fatum ipfaque voluntas per [e operantur, primis eff. Gentibus aaf accedat , quod fortuitum appellatur. Exempli cauffa: Vult Judex in eum animadvertere , qui tadem perpetravit: (& non in huncce hominem: fed eum etiam fupplicio afficit , quem nolebat , quoniam homicide locum atque conditionem fıbi aflamfit. Et eff quidem Judici ex infituto in Homicidam lata fententia: ex event autem in buncce hominem, qui (ponte perfonam Homicidefubivit. Et rurfum: cædem facere fceleratus volebat quidem: fed panas dare hoc nomine minime. Itaque & in illo prius extitit , bomicidii quidem inflitutum, tanquam ab animi libertate dependens: fed inde poflea contigit ut tormenta etiam atque moleflis [ubfequerentur: quorum omnium lex ipfa caufJa eft, qua Judici voluntatem improbos atque homicidas damnandi, pletendique [ugpeflit. Idem plane mibi in divina Na. tura etiam ipfe confidera , nempe cum voluntas humana, que mala funt cupit admittere , eorum autem animus, quibus fervandarum legum cura eft, in feelera animad. vertere tote conatu nititur; ex eo concurfit divinum crea. ri infortunium: cutjus vatione , qui talia admifst , pari animadverfione dignus efficitur. Altero quidem judicationis caufjam ad arbitrii libertatem, qua vitiofa pra. tulerit, referente: altero vero ad legalis difciplina ratio. nem, qua maille gravitatem in dantnatis fequitur. Am. borum autem cenciliatricem legem ipfam exiltere : qua bona quidem ut fint omnia (quantum pote) flatuit: mak autem nihil, (*) Ex eodem fonte manarunt, tot + Ms __adhor(*) Cum autem Fatum, Providentia, Neceflitas, diverfas habeant fignificationes , funt qui putent Providentiæ

adhortationes, quas ad difcipulos atque omnis ge. neris homines habuiffe dicitur Pythagoras: quam. vis enim non ex genuinis verze Theologiz principiis repetitæ fint illee praeceptiones; patet tamen eum nomine non intelligendum efle fecundum Pythagoram liberam Sapientiffimi Numinis voluntatem ; fed leges Univerfi & concatenationem caufarum phyficarum. Atque ita fentit Cl. Brukerus Hift, Philofoph, Tom. 2. pag. 156. & 167. tribus nititur Doétiffimus Vir lecis, Primus eft locus Plutarchi de Placitis Lib, I. cap. 5.. quem fupra produximus, ubi mundi neceffitatem xepixnerQas CX mente Pythagoræ ait: duo fequentes extant apud Laertium, Lib. 8. Segm. 27. prior ita fonat: ‚ Fatum univerforum , & eorum quoque , que per „ partes funt, adminiftrationis caufam efle, Pofterior; »» Hominibus cum Diis cognationem efle , quod & # homo caloris particeps fit, unde & noftri Deum » providentiam gerere, ,, Quod locum Plutarchi at tinet , jam fupra diximus , explicitum ab eo non ef. fe, quid neceflitatis mundo incumbentis nomine in. tellexerit, Certe ubi de fato , & neceffitate aliorum philofophorum fententias-narrat, altum filet de opinione Pythagorz; Interim cum idem afferat , mundum non periturum fecundum Platonem & Pythagoram, quod Dei Providentia fuftentetur, videtur idem intellexiffe per neceflitatem quod Plato. Prior locus ex Laertio citatus, nihil videtur fignificare, quam Deum non minus fingulariim, quam univerforum curam gerere. Certe nifi aliunde mens Pythagorx nota fit, vix ex hoc loco quid de Providentia vel Fato fenferit Samius , colligi poterit. Ultimus denique locus obfcurior eft , quam ut inde inferri poflit, nonnifi leges phyficas per Providentiam intcllexiffe Pythagoram; antecedentia ita fonant. ,, Solem item » & lunam & reliqua fydera Deos effe; quippe in » illis fuperare calorem , qui fit vite au@or, Lunam quoque a Sole illuftrari , hominibusque effe

BE) 187 (SR eum faltem hoc fupponere, mentem effe liberam, pœnæ ac præmii caparem: proferamus ex multis unum tantum teftimonium, Extat illud apud Jam. blichum pag. 163. In genere (inquit) dicitur Pythago- 1008 „ cum Diis cognationem , quod & homo caloris.par» ticeps fit; unde& Deum &c.,, Nemo non videt quam parum apte inter fe oratio Laërtii cohereat , nimirum huc redire connexio videtur, homo & Dii caloris participes funt ; Ergo Deus hominis curam‘ gerit. Nimirum fydera funt Dii, habent calorem, in homi. ne etiam calor eft , qui vite principium : ergo Deus calorem illum confervare tenetur, Sane obfcurior eft hæc ratiocinatio , quam ut fandamentum Interpretationis fententiæ Pythagoræ effe poflit. At fac pu- . tare Laërtium , Deum ideo noftri curamgerere, quod is, quemadmadum nos, ex ætherea natura conftet , nihil aliud inferri inde poflet, quam Deum ztherez nature, mentem noftram confervare, neque enim toti ex æthere componimur, Ergo fumma ratiocinationis effet; Deus, qui ejusdem nature eft, ac mens noftra, mentis curam gerit. At ubi tandem manent omnia teftjmonia veterum clamantium , Pythagoram per Monada nonnifi intelle&uale principium intellexifs fe? ubi manent tandem omnia illa attributa intelle- Qualia, que Deo tribuit Pythagoras? Tandem, fi Deus cummaxime æthereæ nature fit, noftrique cu. ram gerat, quod confimilem mentem na@i Tamus, nondum fequitur, Deum cum mundo, feu cum mente neceffario Conjun&tum; Deum omni confilio defi.. tui & libertate ad mundum regendum, vinculum tan. dem illud inter Deum & mundum effe neceffariuin; verba , cum nullibi naturam providentiæ & conjun. &ionis Dei cum mundo perfpicue delineaverit Pytha. goras, mallem ego in generalibus propofitionibus, ve. terum teftimoniis confirmatis, de Providentia a Pytha« gora admiffa fubfiftere , quam duriorem fententiam ei adfcribere,

reos perinde obvios quosvis ac familiares adbortari, ut a voluptate fibi caveant, tanquam a re fummea cautionis indiga: nullo enim nos alio quam ifthoc adfelu vehe. mentius decipi (& in peccata pracipites agi: binc genera. tim videntur contendiffe, ne unquam ad voluptatem collineantes aliquid captaremus. Hunc quippe finem ut plurimum inhoneflum, noxiumque elfe : itaque eo pro. pohto ad agendum nos accingere debere, ut bonum honejlumque primo loco (pelemus, utilitatem vero com. moditatemque in fecundis collocemus , ¢ boc quidem judicio non vulgari opus habere. De cupidinibus , uti vocantur, ifta docuiffe Viros illos referunt: Ipfam quidem cupiditatem effe concitationem quandam anime ¢ im. petum, appetitionemque, qua juxta inclinationem [enfuum atque adpetitus fenfibilis repleri aliquibus rebus aut qua. rundam rerum prafentia frui, defideramus. Viciffim vero effe quandam cupiditatem, qua ad evacuationem ten. dit, quaque abeffe a nobis quadam © non fentiri volu. mus. Muttifarium autem effe hunc affelum , & pra omnibus fere , qui fe in homine exferunt affectibus, pluri. formem, Sed & plerasque hominum cupiditates extrin. fecus accerfitas effe, & propria hominum opera comparatas ; sdeoque illas magna cura ac cuflodia & minime perfundo. ria exercitatione indigere; nam naturale quidem effe, ut corpus exinanitum alimoniis vefocilletur: idemque poßuam repletum eff juxta nature dulum evacuatione opus Inbere: aft exquifitos cibos, aut curiofam delicatamque veflem ac fragula aut fumptuofa (plendidamque habitationem concupifcere , id vero accerfitum ejje: goden modo fe rem habere cum fuppellectili, vafıs, minifiris, pecore ad veftendum apto. Univerfe autem cum buma. nis affeëlibus ita comparatum effe, ut nusquam confi Jiant, fed in infinitam abripiant. Quapropter a prima flatim juventute projpiciendum © cum cura attendendum, ut mature

mature qua appetenda funt , expetant , vanasque & fuperfluas cupiditatesfugiant; adeoque ab hujusmodi adpetitionibus ‘imperturbati purique permaneant , eosque infos contemnant, qui eo quod cupiditatibus impliciti funt, dignos fe contemtu veddiderunt. Cumprimis vero ani. madvertere licere, vanas illas , damnofas, exorbitantes (5 efrenatas cupiditates iis dominari, qui eminentiori qua. dam poteflate confpicui fant, nibil enim tam abfonum efe, quo hujusmodi tam puerorum, quam virorum &' mulierum animus fe non incitet,

BE) 345 CIE JO. JACOBI ZIMMERMANNI DISQUISITIO RELIGIONE PYTHAGORZ, Pars pofterior. | ( “Se, VII. | Ed videamus tandem , quid Santius nofter de mentis noftræ natura, flatuque po mortem fenferit. Plutarchus de Placit. Philofopb. Lib. I. cap. 3.:ita de hac materia ex mente Pyrbagericorum lognitur: Key ú muélegc Lun (Onow) ex Téloades ouyxeslen , vos yep var, Émisnpuny; dofoer, nos, dE av mone Teyyn; HO êrrasnpan, Koy dues Aoyınar _ ous. vas pev &v ú moves sw. 'O yae vas xeile poveede. Sewgeilas. ‘Oo woRov ovlav cvIewmay 64 pey Ems peess crow ctvosDyjlos, dregiAnr les wap | areeu, AR clo relo cevDewzmov Eva jrovoy vogpar, © BSeis Eruxev mows” ney inmov Eva povov vogpev. ‘Os de ms press etai oemesgo.. Tos yap Sn Tale movie xoy yern voila poveedus eow, dio ‘yoy drs Evos Excess cbuloy Télov deo cemodidevles, Ae801, Cwov Aovysnoy 1 Cwov Keepdlssmov bijleoy die rero By vas ú Movas © role vogjev. ie. quin 5 animam nofiram Pythagorici ajunt quaternione conflare. Efe enim bac quatuor, mentem, fcientiam, opinionem, ram : unde omnes {cientia ac artes profetta funt, ipfique ratione predisi propterea fumus. Mens enim eft uni. tas, quod mens qua percipit, unitatis in morem percipit, Exempli canfa, multi fant bomines, horum waus quisque ,

BE) 346 ( SH pro Je percipitur fenfia , nunierus eorum a nobis definiri nequst. _ Unicam vero mens hominis notionem concipit, qua in fingulis veprafeutatur, Idem de equo & aliis in. telligimus, quorum Individua (ut Logici appellant) Pant ionumera: forma enim, five jbecies itemque genera omnia rationem babent unitatis: ita fingula eorum defin nientes dicunt, animal ratione preditum, animal hinniens: bac caufa eft cur mens , qua formas rerum perci. pit, anitatis adficiatur nomine. (*) Hæc do@rina Py. thagore convenit, cum modernorum Philofopho. ‘rum de anima decretis. Mea opinione firmitfi. : mum argumentum , quo probatur mentem efle_ rem intelligentem petitur ab anitate perceptionis re. rum per fenfus ad nos delatarum. Ponamus, id quod ‘mentem vocamus, effe corpus, cujuscunque tandem molis, aut figure: ponamus nos naribus ad. movere- duas plantas, unam v. gr. rofam fuave. olentem, alteram male olentem, quod fi mens nihil aliud effet quam corpus, duplex in illa anima corporea per fenfationem fieret motus: at unde tandem effet judiciam, duas illas fenfationes inter fe conferens? rurfus ponamus nos cernere canem: fundamenti loco Ratuendum totum nihil habere pole, nifi quod omnes partes totius poflideat: quod fi igitur omnes partes anime illius corporeæ haberent fenfationem, fequeretur neces- | fario, (*) Quam incerta atque dubia fint, que de Tetracty Py-" thagoreorum Veteres &recentiores tradiderunt, egre- . gie docet Cl. MOSHEMIUS in notis ad CUDWORTHUM Tom. L. pag. 451. fq. Ceteram ego nullam per omnia reéte de operapreftarem fidem Pythagoram tionibus mentis fenfifle, aut récentiorum. philofopho‘run de fimplicitate mentis humanæ fententias jam fuo * gempore admififle.

fario nos femper plures videre oportere canes; quod tamen nunquam fit, fi dicas fingulas partes hujus animæ fentire; at fingulas particulam tan. tum canis v. g. pedem, vel caudam; certe ita per omnem æternitatem nunquam idea canis animo repræfentaretur. Quod fi enim v, gr, anima illa ex mille conftaret particulis, quarum unaquæque fenfationem haberet partis canis, v. gr. auris , _ oculi, caudze, tum quælibet earum nihil aliud animadverteret, quam quod fenfit, & unde tandem & quidem tanta rapiditate enafceretur illud judicium in ea, fe nimirum vidifle canem non aliud animal? denique fi mens effet res divifibilis, nalla idearum abftractarum effet intelligentia, & univer-. falium: mens nihil noffet, nifi quod adtu fenfus fe‘riret, hinc rectiffime mentem noftram Monada ad. . pellavit Pythagoras: polita autem hac adfertione fun. damentum feliciter jatum eft ad demonftrandam mentis immortalitatem. Eam Pythagoras & discipuli ipfius, fi antiquis credimus, admifit: Cicero Tufe, quaft. Lib. I. Sect. 38. inquit: Pherecydes Syracufa. vus primus dixit animos bominum effe fempiternos, bana opiniones discipulus ejus Pythagoras maxime confirmavit » qui cum Tarquinio Superbo regnante in Italiam veniffet, tenuit magnam illam Graciam cum honore & disciplina, tum etiam auttoritate , multaque poft fecula fic viguit Pothagoreorum nomen , ut null ali dock viderentur. Plus, de pl. Phil. Lib. I, docet, Heroes Thaleti & Pythagore effe HEX ogIa EVES pues Tov couler, nu dyaQes gev vas ayudos, Kongs de res Pec. Aas i. e. animas a corporibus feparatas, bonorum quidem bonas, & malorum malas: Confirmat idem Ladantins Lib, 7. cap. 8. De Zumulgidg Servo Pythagora talatus Jamblichus in vita Py. : thug.

thag. pag. 146. Zaportis yag Opal ov xg} Tv Doyces dedos yivopuevos, Ko Tav Avyav Te Muda yoes diaxaas, dPedess EAsudepos Kay zrageeyevopdvos mees Tes Telas, Tas Te vouss œulois eSyne, vaSunee Ko} Ev wexn ednrunccuty Koy eos Hy civdgcscey Tas moMlas magexahece, Tnv Yuxıv ddevollov evo 7resous” Èrs nay vuy TccAckloes males, ney os Texess, Koy 6s moos Tov BoceBaeav Tes avlav des mega, as 8% Esıv PIccenvoes Tnv buy ch Ace diaœpevesy Toy amoIavovlov, Koy ors Tov Sove mov, & PoBrleov, «Aa meos Tes xivduves Evews ús ixleov. i, e. Zamolxis Thrax & fervus Pythagore, ‘pofiquam fermones Pythagora percepiffet, mann mifus, atque ad Getas reverfus & leges ipfis tulit , ficut ab inie tio diximus, & adfortitudinem populares [wos incitavit, dum iis anima immortalitatem perfuafit | unde etian Galata omnes & Thraces & ali multi Barbarorum lib vos fuos inflituunt, ut credant animam interitus ex pertem effe mortuisque fuperflitem manere; adeoque ilis mortem non extimelcendam , fed firmato animo periculis occurrendum. _ Idem confirmat Hierocles pag, 100, 103. fq. Diod. Siculus princip. Lib. 8. Porphyrius de vita Pythag. pag. 24. Edit. Käfer. Hanc autem de | Immortalitate mentis doétrinam errore de pille — xveu turpiter inquinavit: novi quidem effe viros eruditos, qui fymbolice hæc interpretentur; at hos errare alibi probavimus: loca veterum evidentiora unt, quam ut aliter intelligi poffint. Hac autem fententia inutilem reddit immortalitatem mentis, feu potius perfuafionem de ejus immortalitate. Aliter quidem fentit Vir quidam doctus in Obfervat. Hallenf. Tom. 2. Obf. x. concedit erroneam effe illam de mäeuuywss opinionem : at ab| Surdam

furdam effe, atque cum Immortalitate mentis put guantem negat: & non ofus ef, ut multis dispu- _ temus, utrum illa fententia non folum erronea, . fed & abfurda fit dicenda; ex natura erroris, quo nomine heec fententia fit adpellanda , patebit. Cum immortalitate autem mentis pugnare eam fententiam , nifi velimus Aoyouaxur, evidentifimum ef, _ quando mentem immortalem effe dicimus, non tantum adferimus, eam fubfiftere deftrudto cor- ore, quandoquidem & corpus noftrum hoc fenFs immortale eft; neque quod actionum (uarum fit non nefcia , (ed quod ita adionum fuarum quas in vita perpetravit ita fibi Gt confcia , ‘ut proe. mii & pane ob vitam , vel bene vel male. transadam, capax fit. Qui mentem particulam effe aéream vel igneam contendunt, non eam af. firmant poft mortem in nihilum verti, cum hujus fententiz nullum Gt plane eertum argumentum #- at immortalem effe negant: quaudo igitur Pythageras asferuit mentem poft corpus defrudtum exiftere, non fatuit eam fimul effe immortalem, -quia preemiorum & pasnarum , que mortem flatim fabfequuntur, capacem negat. Si enim mille corpora ingreditur „ atque in iis actiones femper novas producit, flatui corporis, in quo eft, convenientes, atque æterna erit illa Revolatio, pœnæ & præmia locum habere non poffunt: Ille, qui bene vixit & poft mortem præmio-eflet adficiendus , corpori inferitur beftize , in qua mens illa non fi. ne moleftiffimo fenfu habitat, atque ita memor . adionum optimarum , doleret tamen poenas fibi effe infi@as: przefectim autem miferia illa augetur, fi cogitemus, quot moleftiis vita hæc noftea Gt obnaxia& quam parum humane pleraque tractentur ani- Tem. Ul. malia

WE) 350 CR malia: certe graviflimum argumentum ,. quo homines ad bene agendum ftimulari folent, fi perpetuam illam & punquam-ceflaturam animarum mé grationem admittas, evanefcit ; fruftra funt tot ad. _hortationes ad virtutis Audium acuendum face , neque ulla ratione patet , quomodo dura hæc fententia cum Optimi Numinis natura & virtutibus gonfiftere pofli. Pythagoram. Sumamus exempli loco ipfum Ille, fi Jamblicho & Porpbyrio credimus, virtuti per omnem vitam acerrimo ftudio wacavit, difficillimaque itinera, ut fapientiam ad. difceret, fecit ; at tragica tandem periit morte : quod fi jam vel maxime ftatuas, mentem ipfius in cor. pus migrafle, in qub tranquilliorem vitam exege. zit; certum tamen eft, beatam omni ex parte non fuiffe, fed metu futuræ migrationis in durius ” aliquod ergaftulum, femper faille folicitam, atque wehementer agitatam, hinc (pes omnis, que ex virtute fperatur , præfcinditur: nunquam, quod alii ex gentilibus tamen fibi perfuadebant, credere potuit Pythagoras, fe perventurum in loca amocna fortunatorum nemorum, fedesque beatas. Empe. docles de fe apud Laêrtinm ait; , "Hon yae wel yw yevopny Kegs Te Kuen Te Ovpvas cuves Te voy EE dos Bruges Ixus. i.e. Nam (memini) fuerans quondam puer atque puella, Plantaque & ignitus pifcis, pernixque Volucris. Si in locum pœnæ puella, vel puer fuit, cur in pifcem habitatum ire debuit, vel aliud animal? certe homini plane voluptatibus immerfo, pœnæ loco non erit , fi nullis legibus in pofterum erit obnoxius, fed molliter vivere poterit; verbo, abfurda eft Pytha-

Fytbagora {ententia‘de uliuduywou, fi credidit hos ‘minem jn has terras pofitum, ut rete factis fibj viam ad felicitatem muniat; Deumque pro diver. fitate vite, quam viximus, poft mortem cum hominibus adurym. a tes = Tempus autem eft, ut tandem dispiciamus , quibus argumentis Firi dod probent, Pythagorang Atheismi ream efle, Utuntur autead m hoc probau. dum, partim Jocis quibusdam. veterum, partim ratiocinantur ex ipfis principis Pythagore: P. Bayling in Lexica vace Pythagoras, cumprimjs:nititur quo. dam loco Ciceronis, ex quo impietatis eum cons Vingere vult in Continnat, des penjees diverfes p. 333. ait: je vous renvoie a objection vidorieufe, que Ciceton a ppopolèe contre le dogine de Pythagoras touchant lq nature on Iq pretendue unite de Dieu,” Is autem EX= flat de Nat, Deor. Lib. I. Se, 27. p. m. 277. at. que ita fonat: Nam Pythagoras, qui cenfuit Deung mimum effe, per natarain rerum omneus intentum Gr commeanters, ex qua aniui nofri carperentur | non vidis difraëlione hunianorum animorun discerpi & dilacerart Dem: & cum miferi animi effent, quod plerisque con: fingeret, tum Dei partem efle miferans: quod fieri non Pae. Velim hic ante omnia attendi, hic loqui Velejum Epicureum; qui non aden accurate folet vetetum enarrare opiniones, atque difficultates fepe undecunque colleétas mover; continet autem hæc obje¢tio quatuor propofitiones: [1] ef, Deum effe animus , [2] Animum divinum per omnens uaturam verum ejje intentum , [3] Mentes noftras ex ani. mo illofrve Deo carpi , [4] Cum multorum hominum men. Kes mifera fint, neceffeg effe , Denm plum, cujus partes

fint, miferum eff. Confideremus. fingulas propo fitiones, easque cum aliorum teftimoniis conferamus, ut eo magis pateat quo fundamento fuperfructa fit Veleji objedio. Et 1. quidem Deum . ex mente Pythagora animum elle, fupra, ni fallor, abunde probavimus: addamus autem , ut clarius mens ejus conftet, loca quaedam Pythagoraoruin veterum de natura Dei. Ita Hippodamus Thurius Pyihagoreus in Opufc. myth. Galei pag. 659. Tov dh Acyoor Expvrav Cow Toe gev EvTs ŒUTOTEANX , 00% Os aule veAnee à, voy gdevos miden tov Lader, gre Wl To ner, Ete Wels vo waAws Auev. Tosles de nev en 6 eos. i. €. jam ratione quadam pradita perfecta fant, qua per fe funt perfecta „nec ulla re exter. ua , vel ut fint , vel ut benefint , indigent , qualis quidem fi Deus, Idem pag. 661. ‘O pev wy @eos sre padur _ grote Tivos Tav dbgëleer , eyades éyevélo, Bre Erıow_aetapsvas dile ras Tuyas Evdsgov. Puoes yap wv ya Dos voy Quces Eudasumv „voy ober Hv, Kay Êcesmoes way BdeTroKce VITAE Les ord los Euv aPIcceros cur, xoy Quoes yados. i. e. ac Deus quidem nec virtute ab aliquo percepta bonus , necfelicitate comitante beatus eft ved. ditus. Etenim natura tum bonus tum beatus erat, fem. perque © fuit & erit, nec unquam talis effe defmet, cum interire non poffit, Idem pag. 664. mundum adfpedabilem a Deo diftinguit folerter, neque fine Numine harmoniam Univerfi confiftere pofle ait: My (inquit) üragyoius yavigpovias ney èmoos bas, reg) Tov “woo zov , 8x dv Eduveêlo auvnuev ers narws éxoÿle Ta eynexoopcepevet : Siquidem absque barmonia divinaque mundi cura non poffent , qua conflituta fant in flatu fo permanere, Ewryphamus apud Galeum p.665. Bios avdenns TeAnios; Deco MeV Acs~

HS ) 353 CAR mele, To un œulolenns nev. croyav de Soo zee Yumegexes , To ctgélas weg Eudmsporuves Émiuoigos quer. Bre yap 6 Oeos Tus eater cbilies moldens ivi. (Quces yore dyados av wap Puoes Eudaspuv i sala reNmos à), perfecta hominis vita quemadmodum Deo cedit, quoniam ipfa perfela non ef, ita bratis præfiat , quoniam virtutis © beatitatis eft particeps. Nam nec Deus æternam caufJam requirit, (cum enim natura bonus ac beatus fit, per fa erfectus eft) Idem p- 666. To Ôniov zagen. wonledesetler Cor, dis Tov nornov aansaev ,owvlilsuov ev Tas dies. Pucews: QIaAuoy de ras Tuv òflav dewerpaaios. i. e. Hominem Deus animal preflanti[finsm , & ut fue natura reibondens , ita Univerfi confitutionis oculum in mundo collocavit. Archytas p. 673. AsccQeges de eos dv Dec mo yalo , ols @eos pev 8 paovov Een KG) dive Mopevoey ees Tov OE ero navlos To Qvale 7a- Bees, oboe noi rev duvamıy clus aleulov memes ras wo) avumevbuver’s ds EOS ctcoviny Eeyav oep vileilee re Koy neyadorgememv. dvdeunos 08 navov ro Ovl ths ‘Quoews rélasapoils pnovee ronitley memes. ess Donna we di dyebov ouelescey Cita haud infeliciter legendum conjicit M. Meibomius) tes dis cuvybescey Ixugoev nou dice Quoi ponen, wu Ss areas ckilias mous, ciduyoles well ongev yevoalnuey mavæhadeos œyalw. i. €. Eo autem differt a bono Viro Deus, quod Deus non tantum fincera omnis humana perturbationis experte virtute praditus ef}, verum ctiam ejusfacultatem twan. quillam & liberam pro eternoruns faëlorum Maje~ Rate ac Magnificentia pofidet: Homo vero non tan. tum per naturam humanam ca minore fruitur, veL 3

ı DEI yum fape vel per bonorum neglectum ; vel per pos tentem confuctudinem „vel per pravam naturam, vel per alia mülta,non poteft veri Boni faftigium affen ui. Idem pag: 677. Zreoileunoilos’uev Ya oyer de sedileeyos, Aa newy de 6 zußeevailns ‚Tw de Kose po Oeos ; tas Woes de voós. is es Exercitui preoft Imperator , nautis Gubernator , mundo Deus, animo Mens. Kal Bew juey évdæiuocuve nets Bios cher &os. Polus Pyth. pag. 703. “Ev woopw pev wv œulé may Choey cherie drceseocloeyolact,meovor Te nous des piovice nota du „yêvas Tivos Oeov Era VaPiloper. ie. Et in mundo quidem totum adminiftrans Impe: rium Providentia , Harmonia, ac Dice vocatur ex Deorum quorundam decreto. Famblich, in Protrepts eujus fragmentum exhibet Jo. North, pag. 734. ita eleganter loquitur: “Osse @v cévecAucces oios re Évri moyTæ To yêvêol wits yucky TE wolk mov olurav de: peers wa rohe cuvbelves re var severe unoctaden ; Bros domes pos Hout ooDuraros uty Kok rover tele: scores. êrs de ve nocrcdy anomicv Eugnnevas aus duvaros tocetratt roy Oeov verorberden , Kelt move va Tu tv TO ousorgerot wan Tober Tee Ereıvs worde Hemera evet „Keus Tourte obpjeernAarov Ödov Exzrogi cœeves , ro vow Keer” eubeicey ògpetdnver vat Teho deounces, Tas deyus rois megtai cuveerpoevree , nai émryvoyræ OTs 6 Oeos cee TE nou TENOS Kees pe toy ess meevrov Tuv ware dicey Te Kes Tov oebor Aoyov' megesvopevor. i. €. quicunque ergo refolvere pofit omnia genera | qua fub uno eodemque principio conduntur, & dein rurfum componere ac nume- Yo compingere , ille mihi videtur Sapientifimus & donge veracifimus. Porro pulchram fpeculam rope: yilt

riit, e qua Deum contemplari pote, atque omnia in rerum ferie & ordine ab illo feparata ; & latisfimam banc viam ingreffus recta in animo perget „ metamque attinget ‚ principia fuis fintbus annectens. & exploratum habens| Deum effe principium , medi. ume finem rerum omnium „qua fecundumjuflitiam & reilam rationem perficiuntur. Theodoret. de Grece. affect. pag. 489. Tom. IV. edit. Sirmondi , Pythagoram cum Socrate & Anaxagora Deum profesfum & Mevads vocafle adferit. Non jam provocabo ad libellum Timei Locri adferentis, Deum efle mentem ab omni materiæ labe plane fecretam; pluribus id oftendi in Apologin Platonis, Ex addu&tis omnibus illis locis patet, Pythagoram, Deum fapientiffimum admififle, eumque a materia , rebusque omnibus in oculos incurrentibus, diftinxiffe, verbo’, Movade fenfu ftrictiffimo habuifle. : ’ Accedamus ad 2am propofitionem Veleji, hzec talis ef: Animus ille, five mens illa; per naturam rerum ef intenta ‚per eamque commeat. Si greeca, ex quibus Cicero hæc repetiit, ad manus effent, melius de vi hujus phrafeos judicare poflemus. Cum autem Pythagoras profeflus fuerit, Deum mentem effe , convenienter huic opinioni verba funt explicanda.. Senfus autem talis eft: Mens omnia pervadit , in omnibus efficaciter operatur , omnia fovet , nihil fine ea fubfiftit; hinc in libro quem Sacrum Sermonem infcripfit apud Jamblichum pag. 123: "Epa ray corde Brian widdoy kıras ev dpyas mpopes Sisdlay rw males vpava nay yrs zap vac pélaËu quaroc. i, e. dixit numeri effentiam effe aternam, principium effe providentiffimum univerfi, cali, terre (& intermedia ‚nature : Quod fi quis dicat nos verba illa, mens

univerfum mundum permeat , mollius interpretari, ‘non negabimus 3 At fimul jure a nobis id fieri Contendimus. Si quis Apoflolum Paulum audiree dicentem , omnia in Deo efle, vivere, & moveri, & contenderet , hæc ex mente Spinoza effe intelli. genda, omnes fine dubio clamarent, vim inferri verbis Pauli: gum aliunde notum fit, quid de Deo fenferit Paulus, quamque folerter eum a mundo, rebusque omnibus creatis diftinxerit, Idem ergo hic dicendum videtur, folus adeft in queeftione ila locus Velleji; agitur non de quzeftione frivola, fed maximi momenti; quzeritur utrum Pytbageras Atheismi jure poflit poftulari. Adduximus ingentem copiam teftimosiorum veterum fcriptorum: omnes teftantur , eum Deum pro mente puriflima, & a materia longiflime fecreta, habere; convenienter ergo hisce interpretamur mentem Auctoris: poteft, verum eft, etiam ex mente Spinoza dici , Deum effe mentem omnia permeantem & pervadentem; fed tum ratiocinandum eft ex principio Spinoza: atqui nondum probatum Pyzhagoram de una tantum fubftantia i, e. toto Univerfd idem fenfiffe. Pergimus ad tertiam propofitionem , qua talis eft: Ex animo, id eff Deo, mentes nofire carpuntur. Hic vero in verbis eft queedam varietas. Ladantius & M. Felix legunt, ex quo omnia, que nafcuntur , animalia vitam capiunt: quod fi hanc lectionem admittamus ; nihil aliud inde concludi poteft , quam Deum non effe truncum vel inertem quam. dam materiem; fed cundis vitam tribuentem , fi. ve jam animalium fentiendi, hominumque intelli. gendi vim, five motum intelligas, nihil eft, quod non bonam poffit ferre interpretationem : at maneamus jam in verbis Cicerönis: triplicem ea phrafis poteft admittere figuificationem. (1) fignificare poteft,

RE) 307 (HM poteft, mentes noftras effe particulas effentia divine; Deumque effe corpus ex infinitis corpufculis con. flans, quorum mentes noftree omnes fint partes: (2) denotare poteft, Deum effe Spiritdm ; mentes autem noftras eflentiæ illius fpiritualis quædam efle £rocraruale : (3) denique Pythagoras his verbis ‚ potuit fignificare, ex Deo, tanquam immenfo Oceano prodiiffe mentes noftras, ita tamep, ut in Deo fubftiterint, non tamen tanquam partes Dei. Quod ad poftremam interpretationem fpedat, potuit Pythagoras credere, mentes noftras effe. originis divine, in Deo ratione quadam nobis hominibus imperfcrutabili fubfitifle, & latuide; fuo tempore autem ex Deo, tanquam Oceano ani. marum, prodiifle : -quin heec etiam cogitatio in mentem venire potuerit Pythagore, cum multa alia fublimia excogitaverit, nullys dubito; hoc autem fenfu intelleta verba Ciceronis, ‘aliquid fignificarent, de quo quidem perfuafus & certus non potuit effe Pythagoras ; at periculofa non adeo elle, vel erronea fententia. Priorem interpretationem quod attinet manifefte falfa eft; ex univerfa enim Pbi- : lofophiee Pythagorica natura conftat, eum Deum pro Monade, Ente plane ab omni materize labe fecreto habuifle: Reftat ergo fecunda fententia , fecundum quam mentes noftræ effent intelledtualis iltius Subflantiæ primee , intellectuales partes: at difficulter & hæc admitti poteft, fi veterum teflimonia ad. . mittimus. Quo enim tandem fenfu effet Deus Mo‚var, fi- ex infinitis componeretur mentibus? cur tandem quicquid ex partibus conftat, quicquid non fimpliciter unum ef, vocavit Avede? an non infinitee numero mentes jure vocarentur Avas? Eo ipfo, quod Materia , in multas eft divifa par tes vocatur as; fi Deus ex tot mentibus a fe

gealiter diftindtis conftat , non minus Aux: poffet ad. pellari, neque confentit hoc teftimonium Ciceronis cum aliis teflimoniis veterum , certe Hierocles ad au. rea carm. Pythag. p. 133. aliter loquitur : Deesveras Linquit] és pev rav ayIgamwav Yuxav bras euros Ürosnocs. bars de voy cbAoyiiv Moves evn ,7e0mesvav vn damrhurreon dure Poes, os TIAawove dore voy Tiuyo To ALI yoga » &dev pev meocexes Tav Svyrav dnpuseynpce ewes Te @eg TiIepevos. Tuc de avSeamwas Voges yiver ou in TE dure xparneos rois Te eynoo pas Oeois nos Tos Ämımoow wets Tous yes gas. i. €. Videtur quidem fingulos hominum animos ipfe produ. xiffe : brutorum autem fola genera ; illis nature fngenti commiffés „uti Platoni Timaoque Pythagorao vifum eft, quibus prout nibil eorum , qua morti funt obnoxia, a Deo immediate conditum effe; animos autèm hominum ex eadem temperatione „ qua mundant Dii atque Daimones, ipfique etiam illufires Heroes att off: Similiter pag. 139. Kee ér Tav elidaov Inniseyhnarav Te Anuiseys noe À ovSeamin puxn aveveirneros odev dur neu THs ewes opowrews neresw. Aliter loquitur etiam quam Ci. _ cero Timaus Locrus dpud Gal. p. 556. Fam vero (inquit) poft mundi conftitutionem mortalium ani. mantium generationem molitus eft Deus, ut adimaginem illam perfectus effet plane atque abfolutus. Humanam igitur animam ex iisdem rationibus atque potentiis contemperatam atque divifam diftribuchat, Natura alteratrici hoc tributo minifterio : que acceptis harum rerum mandatis ipfius Opificis quaf vicem obivit in mortalibus & diurnis animalibus

efheiendis , quorum animas quaf per fluxum quena dam inftillabat : ita alias quidem a luna , alias a Jole, alias a cateris qué in alterius parte oberrant aftris deducebat. Unam animam exccpit ‚qua ejusdem potentia pradita cl, quam in parte illa rationis participe admiscuit „imaginem fapientia his qui bonofato fruuntur , nam humane anime altera pars eft rationis particeps © intelligens : altera rationis expers atque infipiens, Hac loca ut de aliis nil dicam, probant Pythagoram longe aliter de origine mentis noftræ fenfifle quam Vellejus eft inter. pretatus, qui totius Syfteinatis Pythagorici nexum non ennarravit,nedum explicuit: At inftat Baylius in Continuat. des Penfêes diverfes pag. 333. dicens: Ce qui pourrott fatre croire, que ce [avant (de Cudwortho loquitur) Anglois attire a fon hypothéfe a force de bras & des machines, tout ce, qu'il ren. contre, c'eft quil pretend , que Pythagoras a été un - veritable unitaire ; qu'il me foit permis dufer dece mot , pour defigner la doctrine de [Unité de Dieu. Mais comment eft ce, que ce Philofaphe meriteroit ce nom la, puisque de l'aveu de Mf; Cudworth il a parlé quelque foy de Dieu comme de l'ame du monde? y a-t-il rien, quifoit compofé des parties plus difines © plus difcordanter, qu'une telle ame? com. me font enormes les inimitiés , les antipathiet , les guerres des animaux ,. & des nations ? Combien font elles incompatibles avec la veritable unité & fubfiance ‚de principe, de caufe, & de tout ce, qu'il vousplaira : provocat ad J. Clericé Bibl. Select. Tom. 3. pag. 68. ubi hac verba extant : Le premier Philo. fophe dont PAutheur montre ,. qu'il n'a crit qu'un Dieu

Dieu fupreme, eft Pythagore. Cependant il pretend, qu'il a eu une idée confufe d'une Trinité de perfones dans la Divinité, parce qu'il décrit Dieu tantot comme une Uristé, ou comme il parloit une Mona. de , tantot comme un Efprit | & tantot comme l'ame du Monde; noms dont les Platoniciens fe font Servis depuis , pour exprimer la fupréme de leurs Trinitez. Non difputabo hic de Trinitate ex men. te Pythagora; certum enim eft Platonicos recentiores , ad fuam fententiam flabiliendam, Pythagore di&a ad nutum fuum explicafle , atque tres fubflantias geadibus perfedionis inter fe diftin&as ad. mififfe; hoc unum dico; Bayhwm veterum tefti. __moniis non munitum , omnia arripere , qua ad hypothefin fuam ftabiliendam facere poffe exiftu. mat: autenim Pythagoras per animam mundi idem intellexit , quod Platonici; aut aliud quid. Si prius, oflendendum ex Philofophorum illorum de. Cretis Animam mundi, & Deum, unam numeroabfolviffe fubfantiam ; probandum , animam illam mundi , cum omnibus rebus corporeis neceffario conjunctam copulatamque fuifle : probandum , omnes animas partes effe animze mundi. Si aliud tandem intellexit nomine anime mundi, hoc iterum perfpicuis locis probandum fuiet. Baykus pag. 120. des penfées diverfes quid de Anima mundi fen. tiat aperuit; at nullibi probavit, veteres Pychagoreos, & Platonicos huic ipfi fuiffe addidtos fenten. tiee: unus illi locus Ciceronis, loco omnium teftimoniorum eft, ad fententiam fuam comprobandam ; iniquum.autem eft, tefles multos fide di. -gnos , in negotio, de quo agitur, exercitatos, perhere , atque rejicere; Unum autem, cui nullo

ME) 361 ( SH nullo jure tantum tribuas , admittere ; & ex ejus teftimonio de re omnium graviflima judicare. (*) Audiamus aliam accufationem petitam ex teftimonio- Theophi ad Autolycum Lib. 3. p. m. 120. _ Tivbayogas de rocceuree pox nous zeer Qewv noes THY Ava KOT MOREL TOME , Exorov Óesles Pua nets durouariopuoy eves. Dyas de Tav mavrov Gees civIewmov undev PeovriGer: i..e. vertente Th. Reinefio ; Pythagoras poftquam adeo de Diis laboraffet , € buc illuc (apud varias & remotas Gentes) diféurriffet, ultimum determinat , eum Natu. ram effe , ferique omnia fortuito , & Deos morta: lium nullam curam gerere. Pag. 121. Eum confert cum Evehemero & Epicuro neyantibus , uti perhibet , gives @zoceBescey nos meovoiav. ib. p. 136. “ ‘C) 80e Si verum fateri volumus , plane impoffibile eft, veram fententiam Pythagorx de hoc argumento in apricum proferre: hinc placet mihi ingenuum atque fapiens judicium CI. Moshemii,: quod exftat in notis ad Cudwor-- thum pag. 446. ita autem fonat : Non ii fiamus ho. die, quibus ex pancis Veterum verbis univerfam Pytha. gora Épientiam & difüiplinam integrum fie metiri: Ad Pythagoram inprimis quod attinet, que de eo memoria’ fou prodita, ita pugnant inter fe, tamque varia funt © ambigua, ut, fi quis pufilo tantum valeat ingenio, omnia omnium Philofophorum feita, © decreta in ills reperire queat. Qui hodie Cartehanus videbitur , fi ve. liz, ex hac Schola quidam Pythagoras , cras, fi alius labori parcere nolit, ad Gaffendi fcholam migrabit: fed bunc hominem Spinoza facile mox rapiet & faum faciet. His non obflantibus uno hoc Ciceronis teflimonio inixus J. Bafnage, Pythagoram Spinozifmi ceuna facere. voluit Tom. 3. Hifoire des Juifs. pag. 538.

Oy ayevgros , inquit , © xoopos es, Mas duro. Acros BePAveconxasiy, Quanti hoc teftimonium, Theopbili fit habendum , vel me tacente omnes vi. dent; nihil nempe: pagnat enim cum cæterorum omoium, quorum teftimonia adduximus, verbis ; pugnat cum univerfa Philofophie Pythagorice indole, Nullum veftigium in Pythagora Scriptis , quæ quidem pro talibus habentur, negatæ Providentiz vel dvrouarioue reperitur. Neque provocat bonus Pater ad teftes , quos in hoc negotio adferre oporteret. Sane, qui libellum hunc Theophili evolvit, facile deprehendit , eum hominem fuife cpsxgor mov ver > miferum Scripture Interpretem, & in Hift.Philofoph, peritiæ cum Clem, Alex, Origine, Thea. doreto , nulla ratione comparandum , hominem denique , qui antiquis Philofophis fine acçurato examine multa tribuit, qua a (ententiis , quas defendebant , longiflime fuerunt remota. Sane fi Pythagorans Philofophus incidifler in hunc libellum , atque perfpexiffet , quam male mentem fuam fuiffet interpretatus, dubiym non ef, quin heec interpretandi ratio maligna animum fuum a Religione Chrifiana magis abalienaflet ; adeo verum eft, potius fingulari divinæ Providentiæ cura , ‘quam eruditione , & prudentia Doétorum primæ ætatis promotam fuifle fanctiffimam Religionem, X: Alii, ut Atheismi reum faciant Sarsium Philofo. phum , ex ipfa Syftematis Pythagorici natura , argumenta depromunt. H. Foppius olim Reëlor Gym. nafıi Bremenfis in Diflertat. de Atheismo Veterum Phi. lofephorem Brema [ub prafidig Cl, J. Hafei habita | | porispos Tov Tavruv xabws TvÂayoeus nets os

ad doétrinam de numeris provocat, atque ex hoc fonte contra Pythagoram infurgie : Quemadmodum, inquit , omues numeti ex multiplicatis confiant Mona. dibus, adeoque nihil funt nifi monades , qua repped compofitionum nonnifs alos fortiuntur Charaëeres; ita etiam Pythagoras res quasvis , quas confpicimus, © qua ad hoc Univerfum pertinent , varies Dei Charade. res formasque varias nominavit. Id vero quam prope à Spinozismo diflet , nemo non intelligit. Solide hanc objectionem refutavit V. Dodiffimus , J. Syrbias, Profeffor olim Acad. Jenenfis in differtat. de Origine Atheismi pag. 42. dicens: Sed vero non res in bac Philofophia , fd rerum Symbola fant numeri, qua fi alieno applicentur , © ultra tertium comparationis quod vocant, fiopumque fuum extendantur, queportenta non ex tis conflari poffe exillimabimus ? Ad mona. dem quod attinet, non Deum folum co defignabant nomine , fed & intellectum few mundum imtelligibi= lem , ipfum etiam mundum adfpetabilem , quem quatenus Spiritu conflare putabant, & materia aeecevoduAny vocabant , chaos praterca , animam, imo ctiam juftitiam centrum Fovis turrim, & quicquid unquam in quolibet genere valere poteft pro principio, Hine igitur cum dixerunt forte : mundum conftare ex monadibus ; ineptum fuerit & ri. diculum aliud concipere monadis genus, quam quod materiam notat. Contra vero cum Deus ipfe dici. tur monas , numerorum amnium principium fonul € finis : buc adplicari minime debet , quod nonniff de monade in genere caufe materialis verum eft: fed hoc potius tenendum, monadem , non minus a numero ‚quam numerum a monade toto cela differre, Quod quidem cum luculenter fatis inculcctur a ViHeri

bus mumerorum Doctoribus; tantum profecto abef, ut bine Atheismum conficere pofis , ut pro oppofta veritate valere debeat potius: Provocat dein V. Dodtus ad locum Macrobii de Somn. Scip. cap. 6. pag. 19. dicentis : Unum autem , quod Monas , id eft Unitas dicitur , & mas idem © femina eft: par idem atque impar: ipfa nen numerus „Jed fons & ori. go numerorum, Hac Monas initium finisque omnium , neque ipfa principii aut fnis feiens adfum. mumrefertur Deum , ejusque intellectum a fequentium numero rerumfequeftrat : nec in inferiore pof Deum gradu eam fruftra defideraveris, _ Hac illa eft mens ex fummo enata Deo , que vices tempo. rum nefciens in uno femper, quod adeft , conjfiftit evo3 quumque utpote una non ft ipfa numerabilis, snnumeros tamen generum fpecies © de fe creat, 6 intra fe continet. (2,) Addo ego, praterquan quod certum fit, per Monadem plane aliud, quam atomum denotari5 loquitur Pythagoras de Monade prima, que omoium rerum caufa eft , per quam fine dubio non potuit intelligere atoınum proprie fic dictam ; cum denuo in æternum rediret eadem quæflio; unde etiam caufam primam Tyy Monada per excellentiam vocarunt Pythagorici. Fatetur hoc Sextus Emp, Lib. X. pag. 675. edit. Fabric. dicens: Kees nv ede évess Days Ôrs oti œugs oupfBeßßnnev eos Tus droes. Kor dix TET vredes owparmwas Bows Tov Oday. digen. ear TOY MEV YA HOU OF TUS OMOIOERLIAS KU OL TES OY- KBS , Kou OF TO EAK YLIGC vou BERN Asyovres Eivas SOX » Alımviov EMONEIMETI TET OV Tnv MOST , SE un Mao Tus TOMBS N TUUT sic Gore. ‘Esra

"Errce voy dedoQw, reus Andescus viavigs ever vas drops 4 CIN OY Teorov os dyernrov Kes odswviov DEMONEIMOVTES Toy oo uev, Bev NTTOV Tees Èrrsvoscy Cnrect Tas Mewrov acusnocuevas auTov meyer. Erw nes Huss , Pecos ós Mubceyoesncs, Tov Doomy PiroooPay rar’ swore onernsTopendd , To „én Tav To dimvın Tour wo Acyw Dewenra cuvesyxe cwpare vas owpeera pev 8x ov ermociuey, ÊTES denges HOXEIVOV WAT EVE EI TUSATIKK, 4.06 &rws dis érreigoy Weolsouvacns Tys Èrrwors dvaeyov yer Qu Torov. Asımeros opa Aayer, EE coowpetToy evo Tnv GUSTI Fav voNToY COUT. i. €. Sed neque licet dicere quod aternas effe accidit atomos , & ideo poffe , cumfint corporece , Univerforum ef]? principia. Primum enim, & qui fimilares partes & qui molecu. las, © qui minima individua dicunt effe Elementa eorum aternam relinquunt fubflantiam ; quo fit ut non magis atomi , quam ea [mt Elementa. Deinde etiamfi datum fuerit , revera aternas effe atomos : attamen.quo modo , qui mundum relinguunt ingenitum & aternum , nibilo fecius ad eum mente cogitandum, quarunt princi. pia » que ipfum primum conflituerunt. Ita etiam nos quoque , inquiunt Pythagorici , naturalisem Philojophorum more cogitantes confideramus, ex quibusnam conflent hac aterna & ratione contemplanda corpora: aut ergo funt corpora , qua ea conflituunt , aut incorporea. Et corpora quidem non dixerimus , quoniam oportebit dicere etiam illa confiflere e corporibus: @& ita in infinitum procedente cogitatione , effe Univerfitatem ‘principii expertem, Reflat ergo ut dicatur ex incorporeis confitui corpora que percipiuntur intelligentia, Hinc etiam Cl. Fabricius in fubje@a his verbis nota ait: Notat (in. quit) band fuficere, ut aliquid pro primo principio ha. Tom, Ul, beatur »

RS ) 366 CMK beatur , cum diverfe diverforum Philofophorum opinio. nes extent de principiis omnibus aternis ; G quidem ip. fem mundum fibi perfuaferunt ortu & initio carere : ita. que recurrendum effe cogitatione ad intirnas , quibus ab eterno talia effe potuerint , quibusque conjient , rationes neque in corporali textura acquiefcendum, [ed ad in telligibilia (& incorporalia effé afcendendum. Hinc idem Sextus eodem libro pag. 679. Dai Ev ros deKeus TOUT TOY rev TB demvros œuTig Aoyov Èze. XE Tnv Movada' roy de TNS BATKETNS VANS 5 THY dvadu; nous ov Teomoy Tas EF dury Ürosæyras alpes dmeveheoar ETH Ks TOY KOT LOY Kes ra Ta Ta Ev Tw Koopw ouvesnoarTo. i.e. dicunt ita. que in his principiis unitatem tenere rationem caufæ agen. tis, binarium autem rationem canfa patientis. Et quo. modo eos qui ex iis conflant effecerunt numeros : ita eti. am mundum confiruxerunt , & quacunque funt in mun. do. Sane locus ille clariflime oftendit mentem thagora , convenitque cum reliquorum teftimo. niorum fenfu: hinc jam jam citatus Fabricius ait: Itaque Jamblichus in Theologumenis Arithmetice p. 6. & 7. ex Pythagoricorum mente Mov2d confert cum Deo caufa rerum omnium , patrisque & matris vicem omnibus rebus prabente. Quod fi igitur Pythagoras, vel maxime dixiffet , univerfum ex atomis conftare , nondum tamen probatum effet, Eum Atheum es. fe: probandum enim foret, eum præter atomos nihil admififle; Caufam nullam primam intelte. ualem ab atomis prorfus diftinctam. (3) Nefcio quid fibi velint verba D. Foppü dicentis.; Pythagoran. res quasvis , qua ad hoc univerfum pertinent, va. rios Dei Characteres formasque nominaffe: Si his ver. bis fignificare voluit, omnes partes mundi ad Es. fenddam’ Numinis pertinere, Deumque ex omni.

SH ) 367 ( Re bus fimul jundis conflare, fupponitur id quod in queeftione eft: Neque quicquam probat, quod objicit, Pythagoram dixiffe , vihil oriri, nihil interire. Supra enim ex Plytarcho de Placit. philofoph. Lib. 2. cap. 4. diximus, quo fenfu hæcinterpretanda fint, Reftat locus aliquis, qui exftat in Secundi Philofophi , uti putant , Pythagorici, fententiis, apud Galeum pag. 635, in quo De. us vocetur ida zaflov érsx:Refpondet ad h. objeétio. nem D. Syrbius disfertat. citata pag. 43. fa. cujus verba, quoniam in paucorum manibus effe folent ejusmodi disputationes, adponam. Sed prime (inquit) bic teflis non eff exceptione major. Nam qua fb ejus nomine circumferuntur argutiola © ænigmata, fed vel [puria, ut ne ad Secundum quidem referri poffint; non genuina , wel faltem interpolata plane fiat. Et fe verus eorum auctor Secundus fuit ; unde etiam conflat eum genuinum fuiffe Pythagoricum ? fabulam ego credo G {comma vul. gi, ex filentio hominis perpetuo natum; quod ille tamen non ex difciplina Pythagora , fed perpetrati inceftus pœni. tentia ac dolore materne mortis tenuit; us ulcifceretur vocem qua in concubitu Matri innotuerat, Hac enim Seeleris horrore mortem fibi confciviffe dicitur. Saltem in fententiis iflis nibil invenio Pythagorici; imo fint qua. dam huic difcipline plane contraria v. gr. quando mun: dus vocatur aúloyevvnlev Oewenja , pelaculum ex fe na. Sum, mors vero dsovioc Umvoc, fomnus aternus (9 amo- Ausıs males disfolutio omnium; qua verius hortum Epi. cari referunt , quam Pythagore Sindonem; deinde fz rem ipfam confideres: tota illa Dei defcriptio enigmatica ef, & ea tantum innuere videtur , qua Dei nomine indigitata [mt a variis : Apponam ipfam definitionem Dei, quandoquidem D. Syrbius hoc neglexit: @eo¢ Cinquit) iss idoraasor 'AyaSoy » morvzoppor dar pa, acuvorloy dwaas moAuyapailor pogpuux> duoAa 2

yogıııyov Calne » dSavslos vuç , moaudicsxrnloy LL anosunlog oPSarpor, idix mayloy sore » ToAvuvuuog dbrapus , wayepdlns zeug» Pus, vers durauss. Quis tandem ex conglomeratis tot diverfis fententüs : unam pre ceteris cliget » qua errori cbnoxia vi. detur, cæteris alto filentio fuppreflis? At pergit D. Syrbius: Dum hac feribo in memoriam mihi venit locus quidam Porphyrii , baud pofiremi Philofopbie Pytha. ica (5° Platonica Interpretis; ubi intellectus feu mun. dus intelligibilis adpellatur mara ssıa tov ovlov ; Uni. verfalis rerum EfJentia: Verum non eft, ut ex eo Spinozifmum Pythagoricum vel Platonicum probari poffe exi. fumes: non enim de Deo fummo, fed de mundo inteli. gibili fermo eft Porphyrio. Plato autem , quem bac in parte Pythagora premere veftigia notum eff , Deum feu bonum soso von effe „fed dare, difertiffimis verbis docet : Unde Simul adparet , écran non femper per hoc ipfum per quod aliquid eft Ens, fed aliquando formam producricem , * st ita dicam, denotare. Harum igitur formarum comple. Kum maray érsay Tav orluv appellarant mundum intelli. gibilem. Quem fi G idizy wavlav écsar hoc eft comple. xum formarum primarum voilov, &* originalium adpel. lari poffe contendas , coatta nonnibil videri poffet interpre. tatio, fed qua fimul omnem Atheismi fufpicionem facile diluat. Hactenus D. Syrbias. Hoc unum ego ad. do, etiamfi Pythagoras @eov Tiaÿluv éciay dixiffet, nondum , nifi aliunde ejus mens fuiffet perfpeda, Atheismi poftulari poffet; Quid fi enim cum moder. nis Leibnizio & aliis, Deum mundum intelligibilem vocaflet , in quo effent orm rar varrur ‚ nonformals. ter, utiin Scholis loqui folent , fed eminenter? at nec his opus eft contra Pythagoræ oppugnatores interpretationibus. Hoc unum contra eos fufficeret, fi dica- | waus, quod quicquid alicujus ponderis fuit in dodtria

WEICHE na Pythagora , fimul cum obitu Samii fuerit oblivio: ni traditum; unde quam certa fint argumenta contra decreta ipfius allata nemo non videt. Videantug teftimonia ad hoc probandum a Cl. Moshemio allata in notis ad Cudworthum Tom. I. pag. 445. 7 FINIS