Show full text45 pages
Page 1
View in PDF(opens in a new window)WYTTENRBACVA ‚>.
\
DANIELIS WYTTENBACHII
Danielis Wyttenbachii disputatio anno
MDCCLANXEL ad judices Teylerinmes seripta
de quaestione, quae fuerint vetermm philosophie
rum à Thalete et Pythagera usque ad Senrean
sententine de vita & statu anımerum post mortesa corporis. -
Vergl
das Juhr 1821.
PHIL, GUIL. van HEUSDE.
EX
EDITIONE
SPECIMINIS CRITICI IN PLATONEM
HEUSDII,
Praef. pag. xxv.
Qu roganti ‘Tibi receperam, mi Heusde, me
tuo libello aliquid literularum et judicii de locis a
Te tractatis additurum: ecce, wbi ad rem ventum
est, nil habui quod adderem. Nam quum de animadversionibus tuis inter nos ageremus, Tuque,
instar illius apud Platonem nostrum Theaeteti, iis
judicii severitatem adhiberes , falsuin quodque et
&vemiarev abjiceres, nec nisi, si quid probabile et
ydumov videretur, retineres;
est, ut nunc eas denuo
non profecto opus
recenseam, et singulis
meum judicium, pulere, bene, recte, apponam.
Ergo primum
periit.
hoc
literarum nobis argumentum
An igitur , ut saltem tuae voluntati meo»
Vol. U.
Page 2
View in PDF(opens in a new window)er
on.
r
a,
DISPUTATIO:
DE
QUAESTIONE,
LE PUERIT. VETERUM PFHILOSOPHO«
My INDE A THALETE ET PYTHAGO1, USQUE AD SENECAM, SENTEN‘IA DE VITA ET STATU ANIMORUM
POST MORTEM CORPORIS.
|
|
illa facile est res, quae mentem humariam att
ius attingat aut vehementius commoveit „
1 cogitatio de ipsius post hanc vitam condi‘et statu. Nam, et praecipuum ac proprium
mis est, non brutorum imstar praesentibu®
eri, sed in futurum prospicere ac res absennentis cogitatione repraesentare: et habet ree
post hanc vitam obscuritas eam vim , ut men.
incert terum exspectatione solfcitet ac suse
am téneat. Igitur reperiemus, inde ab inculis studif Phitosophici, ita quemque Philoson plus operae in hoc loco tractando posuis.
ut quisque ipse aut huthanae naturae aut Phihide -májoreta excellehtlam tribuisset. Ergo
fortasse, qui putent, ab innumerabilibus Phie
Page 3
View in PDF(opens in a new window)DISPUTATIO
losophis, qui post hothinuth memodriam
fae
hune locum tandem vel pertractatum vel ite md
ctatum esse, ut operae pretium factum sit. Im
mo vero, moverunt multum, promoverunt pe
rum, Nam in eam quidem partem proftcerunt,
ut rationibus aut certis aut verisimilibus efice.
rent, esse aliquid pest hanc vitam, neque cia
corpore Animum exstingüi: hoc tamen aëgi
quale esset, quae vita et actio Animi a corpore
se
Juri ac velati nudi, nulla etiamnum humani ing
nii acie pervcstigati potuit. Neque tamen hoc ef
valeré debet, ut totam hanc quaestionem temquit
ir:xplicabilem relinguamus: contra, magis eti
stu.ia nostra incitari par est, ut: nisi pe
mus ad «jus exitum, saltem aliquot gradus pro
ramus. In primis vero utile et jucundum est ee
gnoscere, quantum in hoc spatio profecerint Ve
teres, qui plurimos in Philosophia progressus bx
buerunt.
Nam, aut aliquantum promovebis
erroribus illorum cavendis, verisque inventis, YF
uti vestigiis, persequendis: aut , certe ipsa p
gressuum observatio voluptatem nobis pafiet
que ignorantiae solatium adferet,
Quare, quumf
audivissem de quaestione a Vobis, Clarissimi
Vi
Ti, ad disputandum proposita, ejus elegantie m
continuo invitavit, ut experirer, si forte
in Ga
tractatione aliquid efücere possem, quod Vest
judiciis probarem. Ceterum, antequam dispui
‚tionis initium faciam, committere nequeo, §
Page 4
View in PDF(opens in a new window)sf ratione ac vid brevitér dicani, ac leges ree
amy, quas ipse in disputando sequar.
j
In memorand4 quäque Philosophi seritentia
2 animadvertendum est, -ütrum ea ex comi opinione, an ex Philosophicâ doctrina, seu
I ajunt, Systemate, ‘protiunciata sit. Multa
ı dicta. scriptaque sunt a Philosophis, quae
continuo pro partibus doctrinae eorum habenunt, ‘veluti Apophthegmata , Epistolae, et
Et libroram ab iis serfptorum duo sunt ges
3 alii sunt Esoterici, in: quibus interiorem
+ doctrinam exposuerunts alii sunt Exoteriei,
juibus communem aliorum. sentehtiam secuti. ‘Traque distinguendum est, quid Philósoe
bs tainquam Philosophus, quid tamquam tinus
iultis tradiderit.
. Quum Philosophi sit demenstrare: non
o videndum quid statuerit, sed etiam quibus
mentis illud, quod statuit, demonstraverit. "
L Igitur Philosophi secundum aetatem et se‚ Fecensendi , et a triplici parte spectandi sunt:
ıum, an statucrint, Animum superesse core
ts
us , gualem illum statum informaverini3
> quibus argumentis hane sehtentiom sas
:
atten.
¥. Et quandoquiderh tota haec Veterum Sogn
unice petenda est ex Veteribus,
nos quoque
e disputationem ab eorum fontibus ducemus.
n quod recentiores contemnamuss sed quod jue
mus praestare, iis tahquam sociis potiusi
Vol, U.
quam
Page 5
View in PDF(opens in a new window)DISPUTATIOquam tamquem. dueibus, uti. Ita integri
-alien4 auctoritate ac praejudicatis opinionib:
strum ipsi judicium sequemur.
V. Ergo primum, materia congerends, ¢
nondum ab aliis prolati excitandi sunt, quon
dem ejus fieri potest. Multa enim adhuc
ia Veterum monumentis, nec omnia ex iis:
lit recentiorum diligentia.
- VL Critica quoque gnimadversione ope
in auctoritate locorum,. quibus pro. testi
utimur., aestimandA.- Itaque videndum de lib!
quo locus exstat, sit necne auctoris illius,
nomine fertur, et sitne auctor ipse fide dign
‚Vil, Porro auetorum locis adhibende
est
interpretatio, ut verus.eorum sensus api
Quae quidem interpretatio duplicis est gener
tera, verborum, quae a Grammaticä rati
linguae cognitione duciturs altera „rerum , q
ei vis aperitur, ex.auctoris vel sectä, vel
liari ratione ac consuetudine.
, VIlL Harem autem Jegum ita rationem ba
mon ut ad eas singulas unumquemque locu
plicem, quod, profecto, infinitum sit, et
scribenti, et Vobis legegtibus, sed ug es
quidem semper observem, diserte verg loeit
eilioribus adhibeams Ordinem denique hui
quar,
ut secundum temporis seriem sectarun
cessiones notentur: et primum de Thalete
hicis usque ad Socratem exponam: deinde d
thagoricis, et, qui ab iis profecti sunt, F
Page 6
View in PDF(opens in a new window)ú dé Socrate, quique ab 66 fluxerunt, Acke —
, Peripateticis, Cynicis; Stoicis, Epicus
: skisÿ usque ad Cicerotiëix tim disputes .
dedweam a Cieerone ad Sencar,
"SEC TI on iL
De
|
Jonicis Philesophis. |
|
ionem, de vita quadam Atfmi: corpoti sus fect,An
by antiquissimä aerate apud Gtaecos viguise
tat ex Homero et omnibus veteris aevi moe
is, Caussae , quibus factum est'ut illa opie
ure in Graecâ gente dominatetur, fuerunt
rales et civiles. Quar; qui eam sold mor
sturâ in hotminum mentibus exstitisse dit
mihi quidem multo magis probéntut , quam
ejus originem vel ab Aegyptiis, vel a Chak
vel aliutide petunt.
Sed -ego totam hane
iem practermitto, duaïh Vos Indices ab
putatione exclasistis. Satis häbeo auctort| Cicerone, qui (Tusc. I. rg’, 14.) sit
me de animerum immortalitate
non a doe
sed ab Ipsd natura, Proficitel, ee begis Be
vim obtineres
Yo
quum doctritia de Anmoruih iinthortalt Tiles.
t relique naturae Cognitid,; a Poetis, at
gis, seu Orphicis, rudi Minerva cractata
‚ exstitit circa Olympiade XL THAL ED
s in ToniÂ, qui majore valeret rerom natusclentik, eamque ad vlam ac rationém
Page 7
View in PDF(opens in a new window)-DISPUTATIO:.
ge. L est Philosophisam methodum, exigeret. H
Thale senserit de Animi post hanc vitag-statu,
pretium est sccuratius et uberius quaerer
et auctor Philosophiae haberur, et ab ini!
putationis patebit, quam difficile sit
in tam
numentorum jacturí de Vetérum placitis st
Eum statuisse Animos esse immortales, pr
est apud Diogenem Laertium I. 24. Yous 22
I
Tee wäre: eld Qasir dlaidrvos và dur
*_
ders Xolprog:t-wenynig? i. €. 4, nonnulk
cı
cunt, eum primum dixisse amimas 6556.
sales: in quibus est Chocrilus poesta” Hi
jungendus
est scripter de Placitis Philosoph
qui falso Plutarehi nomime fertur, IV. 2:
ut solet, deecripsit Stobeeus im Eclog. Ph:
93: ejus heec sunt verba: Qari dwehyra
woe thy Verde Quew deixivyrey à abrexinyti
5 Thales primus pronunciayit. animam esı
ram quae semper moveaiur, vel quae
moveat.” Retulit idem exiguÂ, varietate
sius in libro de Naturâ Heminie. cap. 1
Als way van pros vdv Guz Igyeer detain
abronhnprov: tv €. 55 Thales crim primus dizi
mam esse quid, quod semper moveatur et 5
ers... meveat.” Fhepdoretus
vero Serm. V. |
in cujus verbis referendis falsam- lectionem
est. Menagius
ad Diog. Laert. VIJL, 83.,
uhren sx say Vorm dxlvyros Qien'
Theodoretus ex iisdem fontibus hausisse€
varcy scripsisse videtur; ut hoc dixerit ,,
Page 8
View in PDF(opens in a new window)ter yocayit animam'naturam' quae
semper:Sect. L
vestar.” ‘His 'ergo testimoniis quis non cree Tales :
ry de Thaletis ‘sententia constere? Naw Anis.
im dixit esse immortalem: rationes adjecit, Aniur nimirum:esse naturam (id est, ut hodie lo=.
antur , swbstantiam) quae se ipsa moveat, semve moveatur, vel utrumque. Verum enim. age
iritas illorum testimoniorum gravissimis dubllonibus, nisi tollitur, tamen -minuitur,
Et.
mum quidem Choerilus,:quem auctorem sequi-
: Diogenes Laertius, unde hanc.de Thalete nos
em habyit? utrum ex scriptis Thaletis, an ex
ditione. memoriae? Atqui antiquis jam tem“bus dubitatum est, an quod scriptum reliquise
Thales, et an ca, quae tum sub ejus nomine
wantur, ab ipso conscripts essent: ut refert
genes Laert. I. 95.
Eum nil.de Philosophiâ
iptum reliquisse affirmant Alexander Aphrodie
isis in Comment.
in Aristot. Metaph. p. 12:
emistius Orat. XXVL pe g17. et Simplicius in
anment..in Aristot. Physica p. 6.
At vero ex
s libro de Principiis locum excitat -Galenus
m. VIIL. p.513: Et alii quaque mentionemt
iant ejus librorum de Naturd: de quibus alia
im cognoaci possunt ex Fabricio Bibl, Gr. Vol,
p. 239, et Bruckero Historig Crit. Philos,
en. 1. p. 462. Nos vera sequamur Arisrotes
tk, auctorem et.antiquum et gravem, qui, ab
do disputationum, fere antiquorum sententias
tre solet, atque hoc nomine in praecipuis fons
Page 9
View in PDF(opens in a new window).elementum est, permeare vim Divinam quac
dum moveat.”
Denique a Plutarebo in Septea
Sapientum Convivio T. Il, p. 163. Thales ita lo
quens inducitur, - ut ei tribuatur ‚eju<modi sententia: 5, in maximis es praccipuis Mundi partibus
habitare animom, qud Deus utatur tem
énstrumento: igitur Deum animalibus queque u
samquam instrumentis, quippe quae suspeusa Sm.
@ vi Divina.”
_ Atque ex his omnibus arbitror ‘colligi
Suisse Thaletis sententiam , Animas Aominum c556
Partes animae mundi, quae totum universum
Be
yeat: igitur non cum corpare exstingui. Et cum:
‘hac sententiâ congruit alia, quae ipsi tribuitur4
scriptore operis de Placitis Philosoph,
I. 8. ‚Zie
des, Pythagoras, Plate, Stoici, statuunt Der
menes esse substantias animatas: esse guogue Hee
roas, animas quae ex corporibus discessissent
, br
nos quidem bonas, malos vero malas.” Hoc igitut
placitum nihil habet quod conciliari nequeat cum,
iis placitis , quae Thaleti omnium consensu vindicantur: neque possum assentiri Bruckera, qui
Hist. Crit. Phil. T. I, p. 474. suspicatus est,ib
lud a ratione Thaletis abhorrere.
EAdem fere aetate exstiterunt duo clari vifs
£pimentquos silentio praetermittere non possumus. Alt |
est EPIMENIDES Cretensis, de quo pervulga®
fuit fabula, cum per multos annos in lovis Dr
Page 10
View in PDF(opens in a new window)mei antro dormivisse, et cum Diis immortalibus Secr, Le.
gisse. Quad fabula nil aliud significavit, judice Thelen”
aximo Tyrio doctissimo Platonico, Dissert. XVI:
a
1. quam, Animis nostris hane vitam esse some
am, nec veram vitam. Quam sententiam post»
„ celebravit . Heraclitus.
Alter est. PHER Ep Pherecy=
MDES:eX Syro insula ortus, Pythagorae magie °°*
er, qui, ut ait Cicero Tusc. 1, 16. primum
mit, qued quidem literis exstet,: animos esse
minum sempiternos. Quod ita accipiendum
E,‚ cam primum. fuisse eorum qui hanc-sentene
tm diserte literis consignassent.
Sed eam an
mumentis Confirmaverit, et quae fuerint illa are
hwenta, quum:Pherecydis liber perierit et auctoB taceant, ignoramus,
Thaletis -discipulus fuit ANAXIMANDER
4 Anıziman.
Ri, ut; quidem perhibet eruditus. scriptor Thee”
istius, primus fuit, qui de-Rerum natura lie
wm scriberet: Or. XXVI, p. 317. Huic suce
Bsit ANAXIMENES, Cujus nullum scriptum Ansxime:
Asse videturs neque de Epistolis ad Pythagas °°“
m, quae sunt apud Diogenem Laert. IL. 4. 54
bitari debet, quin ex Sophistae oficin prodiee
at, Hi de Anima quidem Thaletis sententiam
tjnuisse videntur. Nam veteres scriptores, ut
te aliorum, ita horum ea in primis placita mer
Drarunt, quibus a magistris disgentiebant.
Anaximenis discipulus fuit ANAXAGORAS, Anaxages
ä, ut de Divina natura praeclarius veriusque "#°
asit quam priores, ita de Animorum immortas
Page 11
View in PDF(opens in a new window)DISPUTATIO
gee. L_ litate disertius statuisse videtur.
Dieimus
ye tur; nam certa ejus rei monuments non (
Fu.
Sint forte quoque, qui negent eum p
de hoc loco sensisse. Nam primum quid
to eum in Dialogo Pbaedone, qui est de i
.n
: talitate, reprehendit, quod quum egregies
“set, Universum a mente gubernari et const
esse optima ratione, tamen in explicando
strandoque hoc placito nil effecerit, quod
pretièm esset; vid. Plat, Phaed. p. 893.
Scriptor de Placitis Philos. IV. g. et
ejusmodi Anaxagorae sententias refert, qu
morum immortalitatem tollant. Sed hee:
tiones facile solvuntur: et quae ex Plato
prehensione ducitur dubitatio haud difficib
47‘ bet responsionem. Hic enim Anazagorau
___hendit de alia re, non de negæâ aut la
t4 immortalitates- quam si negasset aut lab
set, Plato, in hoc ipso argumento et i
: Anaxagorae reprehensione versans, illud
et commemorare non omisisset. Quod a
Scriptore de Plac, Phil. repetitur dubium,
animadversione diluitur. Prior locus est Ì
óf 3° awd 'AvaBardpeu depoedij BAaydy ve zal
i.e. „ Anaxagorti autem dixerunt anim
wêream et corpus.” Atqui Stobaeus in
Physic., qui ex iisdem fontibus sua haus
pus omittit, ita quidem ut äppareat eum
veterem codicem pleniorem: ita enim re!
93. ’Avabaydpasà “Avatindins, “Apyérces
Page 12
View in PDF(opens in a new window)Mardi i, €, m Anazagores, Anasine. Sett. Ee
lomick.
Sream,”. Porro Aristoteles de Anima L. 2,
Anazagoe
Tête
eum in eorum genere ponit, qui Animam
a illis.propriectatibys definierunt, 2984, senp
et hsmnére i, ©. absentid. corporcag compres
ise Et hoc quidem satis. est ad refellendum
rem locum, quo traditur,, Anaxagoram dixise
animam. esse corpus.
Posterior locus operis
lecit. Phil. V, 95. hic egt ubi. Anaxagorag
ie de somno. refertur , et hoc adjungitur, alvag
B Yunis Odvaror sav Siaxapoudy?. Hacc verba
zunt cum interpretes doctos ejys operis, tum
lejum Hist, Phil, T. J. p, 104: et Brucker
Hist, Crit, Phil, T. L. pe 514... Accadit alig.
ultgs, a viris illie non observata, quod come
or operis de Placitis Phil., qui sub nomine
it, Tom. IV, pag. 437. Edit. Basil.
Sed
que loco gliquid corruptelae subesse, facile
ot qui usum habent Graecae dictionis, Nee
hoc aljus quisquam veterum de Anaxagora
ibuit, neque conciliatur cum feliquis ejug
tig, separationem esse animas mortem, Haeg
| est sententia horum verhorum, quae cone
Graecae orationis leges in aliam sententiam
‘preteri conatus est Bruckerus. Nos vero
totius joci ratione et connexione in eam
scturam inducimur, ut putemus , vocem se -
6» quae mox sequitur, a librarig vetere pmisy
Page 13
View in PDF(opens in a new window)de Anima, haec ejus placita mer
Latine referamus: ,, 4naxagora.
animam dixit esse illud quod
similiter statuunt, quibus quiden
sum moveri a mente.” Porro (
zagoras non magnopere mentem|
gits multis enim locis mentem ¢
Boni et -Recti: aliis: vero locis :
idem esse atgue‘animam ; menten
bus animalibus inesse, et magn
yilloribus ct honestiorsbus.” - L
» Unus Ananagoras mentem die.
patiendi, et nihil commune hab
elementis.” ‘Conjungatur alia A1
eodem capite §. er. et Lib. III
et 12. Denique Stobaeus Eclo
eum in iis ponit, qui statuunt ,
secus in corpus linseri.” Nota
mentem et animam, vor et Win
Josophis ita distingui, ut hacc
Page 14
View in PDF(opens in a new window)o. tributam: opintonem , animam:
esse Asp @fl;; Seer. L
rei generis: quippe gravior est Aristotelis au- pee
witas, qua constat Anaxagoram statuisse, ar "**
us nihil commune habere cum reliquis elemen:
«. Et illa opinia. de animae aöred naturd falso
eum relata est ab aliis, qui:
in hunc errorem
docti sunt -pravé conclusione, quum cogitarent .---
maximenem statuisse Deum esse infinitum aérem,
~
axagoram autem ejus discipulum animas dixise
pertes Divinaa. mentis esse. . Verum quidem
tupque:s sed perperam inde cóllegerunt, Anaa
gone, ut Avaximeni, plecuisse, Deum esse
initum aërem , et animas proinde aérii generis.
ie.
Quod si ergo ex iis, quae protulimus, Summe
aclusionem ducamus: quod si etiam reputemus, Amar. ™
| monitum esse a Veteribus de dissensu Anaxarae a Thalere in sententid de Animorum immore
ätate: hoc. omnino videtur ejus placitum fuisse.
animas ct hominum et reliquorum animentium
rtes esse mentis illius summae et creatricis , seu
el; igitur non cum corpore exstingui.” Possit:
is huc revocare dictum ejus quod est apud
og. Laert, Il. 7. Interrogatus a quodam, „ nule
we tibi cura patriae est?” y mihi vero, inquit,
maxima quidem: monstrans digito coclum.
d apophthegmatum incerta est fides,
et plerumwe ad vulgi captum, non. ex doctrinâ, seu sy‘mate, pronunciantur. Quare malim, si quid
Reterea opus sit auctoritate, discipulum ejus
aripidem, de scenâ Philosophum, adhibere; Euripides.
apud
Page 15
View in PDF(opens in a new window)Sect. I.
lontci.
DISPUTATIO
apud quem frequentes sunt sententiae de ana
post corporis mortem vigente et cogitante. D
quo quidem argumento nobis non dicendom es
post egregiam disputationem Valckenerii, vid
‘gummi, in Diatribe ad Euripidis Fragaienss cap.
VI.
p. 54 et sea.
Diogenes . Alter fuit Anaximenis discipulus procrnrs
Apoll.
Apolloniates , qui, magistri exemplo , aëres,
pro rerum principio ac Deo habuit. Itaque di
Animam aëretn esse statuit: ut diserte test:
Aristoteles de Anima Lib. I. cap. IL 6 23
+ Diogenes, us alii quidam, statult animal
esse aérem; quippe qui putaret „ aérem esse cum
omnium subtilissimum, tum principlum: a pre
pterca ahimam pracditam esse cognitions & an:
_ tus cognitione quidem, quia adr emntum primé
esset: motu autem, quia aèr subtikissima un
omnium rerum.” Hunc. locum non memonrit
Bruckerus Hist. Crit. Phil, T. I. p. 517. ubi #
Diogenis placitis agit: contra ex Scriptore de Piss
citis Phil. IV. 5. et V. 15. refert Diogenem st
tuisse „ Animam habitare in arteriosä cordis cas
ved, quae sit spiritualis: et animalia nasi ina:
nimata, atque insitum calorem , simul atqee noe
tum sit animal, animam in pulmones atsrakers.”
Horum igitur pósterias perperam redditum est}
nam nec in Graecis hoc est verbis, et ea ex Psew
do-Galeno corrigenda esse, recte monuit Corsk
nus, ita ut sensus sit, non animam sv ly:
quod nec in Plutarcho legitur, sed frigidus 0
Page 16
View in PDF(opens in a new window)pv io pulmencm atirohi.
|
mans
Et cum Pseudo SecsL
garchus non significet, cujus Diogenis hae Summ, …
sententiae
2
i
: opiniones, eaedemque minime abhorreant a Diog.
leorum doctrin , contra quam putavit Brucke.
, ut infra videbimus: haec igitur cum ita sint„
itror bas opiniones potius Diogenis Babylonii
ici, quam hujus Apolloniatae fuisse. Ergo et
reliqu Diogenis doctrin et loco Aristotetis
igitur, hanc fuisse illius sententiam, „ ande
w, guia movendi ct cogitandi vim habeat, par+ esse aöris illius, qui principium rerum ao
es esset; Igitur non cum corpore exstingui.”
Jitimus in hac Ionicorum successiöne fuit So- 4 un
de magister ARCHELAUS, qui quid pecuiter.
de hoc argumento senserit, a certis quidem
toribus non traditum est, Nec tamen repugnem
iekero, qui ex Pseudo- Origene hanc ei tribuit
aionem, mentem omnibus innatam esse animae
s; sam et corpora omnla uti mente, alia cis
alia tardius: vid. Origen. Philosophumen,
» IX. p. 890. Convenit enim hoc cum reliquoı Ionicorum doctrina. De Animae vero post
c vitam statu, non dissensisse videtur a magie
» Anaxagora; quippe nec reliqua ipsius placita
ı dissentire cogebant, nec Veteres hujus diss -
Ms mentionem fecerunt.
:
Fi
aque, si ex iis, quae hactenas disputavimns,
à conclusione Ionicorum de Animae post mor»
; statu opintonem colligere velimus, reperiemus samma
‚huc redire: „ Animam hominum esse partem jaune
Page 17
View in PDF(opens in a new window)secu.
DISPUTATIO
:
mentis illius divinac, quae omnia permeare
di
lich us, que animarct; igitur Animam post corporis mu
|
sem superesse propterea quia pars sit illiss mens
divinae.” De ipsâ vero conditione vitee post hut
mortem , aut nil prodiderunt ; aut nil proditum
al
nostram memoriam venit. Illud tamen
, quamqum
non diserte pronunciatum est ab illis, tamen ¢
eonsequitur et intelligitur ex iis quae pronuncin
sunt, Animabus conscicntiam sui et quasi perscaad
constituram, nec cam absumtum sri reditu cored
ad divinam naturam. Ceterum lonici son, proe
ti postea Pythagorici et Platonici, Animse immon
talitatem tanquam fundamentum doctrinse
suse ce
lebrarunt. Sed tamen eam tenuerunt, quippe qux
consequeretur ex ipsorum doctrin& de Principis
naturae, in qué potissimum elaborabant.
Atque haec quidem, deperditis omnibus louie
rum scriptis, ex posterloribus auctoribus collecty
et, quoad ejus fieri potuit ad probabilem ft
adducta sunt.
SECT.
IL
De Pythagoricis Philosophit
Sect. II.
Sequitur ut videamus de PYTHACORM «
Pythagoras goetrinam de Animorum immortalitate sd 5%
mam auctoritatem celebravit. Et quandoquit
vetustissimorum Pythagoreorum de hoc argun
scripta perierunt, et, quae de ipsorum et af
stri placitis feruntur, ita turbata sunt a poste
Page 18
View in PDF(opens in a new window)wis scriptoribus, ut fabulis-quam vero similio- sect.
IE ©
Pfthagoraad
videantur; operam dabimuús, wt ea, quae ad
imortalitatem Animorum pertinent, critic’ ratid=
deletta, breviter exhibeamus. Primum omniunt
stat hujus consilium Significandum est ex ipsius
igine. Habuit Pythagoras magistros daplicis gee
tis in Philosophia; alios; Theologos, Pherecysm et forte Epimenidem: alios, Ionicos Philos
phos, vel Thaletem vel Anaximandrum. Atqué
: his duabüus. disciplinis eum stiam disciplinam
mstituisse, haud difficile est adanimadverteñà
un. Videamus quid inter Theologos et Ionicod#
ıtercesserit , Atque hoc discrimen patefaciamus
t Plutarcho, prudentissimo auctore, qui ita pros
meiat in libro Oraculorum Defectu, Tom. Il
tg. 436.
Omnitto, quum duae sint omnis ore
Is caussae, (sé. mens agens et materia patiens
miquissimi Theologi (sc. Orphict) et Poetae sob
mB pracstantiorem celchrarunt, ct omnibus res
us explicandis hoc peryulgatum dictum (s. Ore
hicum)) adhibuerunt: Leds dpyù, Zede mise,
ie Vix révra vbrcvrast i.e. 5, Principium Luter, medium lovis, omnia ab ipso ;” ad niatie
sles autem ac necessarias caussas namquam ac»
ssserums. : Qui vero postea fucrunt, et Physicé
be. Ionicl) dicti sunt, à pulcherrimo illo et
lyino caussaram principio aberrarunt: omnia
wporibut corumque affectiomibus, collisionibus,
wiationtbus, mixtionibus tribuerunt. Quo fit, ut
trorumque ratio imperfecta sit: quum hi ( PhyPol, Ue
Page 19
View in PDF(opens in a new window)te Te
DISPUTATIO
sich) caussam cfcientem ac finalem , ill (
gi) caussam materialem ct instrumentales,
rent vel negligant.” Igitur Pythagoras
que et bona sequi et mala fugere studuit; its
dem maxime, ut utroque Caussarum gesere
tur. Et a Theologis quidem retinuit Deoram
«of
Daemonum in rebus humanis vim et eficatun,
eorumque placandorum rationem„ divinationea,}'
Animi purgationem , pracmia et poenss post
vitam: a Physicis autem assumsit nature
cationem , ut in rerum caussis reddendis non
ex machin induceret , sed vim rationemque
et rerum cogitantium aperiret. Ceterum
hee etü
tatione Pythagoras a Thalete diversus fai: quod
hic proprie Physicus fuit, et in rebus existentibus,
corporeis, et singularibus versatus est: hic Me
taphysicus, et ab universalibus ideis et remotis
‘gorporeé natura notionibus ad interiorem natura!
cognitionem proficisceretur. Immortalitatem qu
dem Animorum a Pherecyde celebratam Ionicous
rationibus accommodavit et confirmavit. Cicero
solum nominat Pherecydem: quod, ut jam dixi:
mus, lonici in hoc loco non praecipuam operam
posuissent , nec inde famam consecuti essent:
99 Quod literis exstet (inquit Tusc, I. 16.) Poe
recydes Syrius primum dixit animos esse hominus
sempiternos. — Hanc opinionem discipulus ges
Pythagoras mazime confirmavit.” Sed lonict
doctrinae vestigia sponte apparent. Nam Pyths
goras, quum statueret esse Animum aetheresd
igncumve per totam naturam diffusum, hoc s*
Page 20
View in PDF(opens in a new window)statuit, Animos rerum cogitantium ez eddem sect. IL”
d naturd decerptos. Auctores hujus senten- Smith
mbemus:cum alios tam Ciceronem: veluti dé
mors
4, düdiebam Pythagoram, Pythages
ve, incolas paene nostros, qui essent Itälich
tophé quiñdäh nomihäti; Mmumguam dubitass
he as:umversä divind mente delibatos ani.
heeberemas.” De Nat. Deor, I. 118 ,, Pye
ras centuit ( Deum) animum esse per nat:
rerum omnem intentam et commeantem, où
ver} whim carperentar.”
ad quem locunt
dus Davisius, qui plurä protulit; Non est
de Pyttiagorat doctrini de Deo multa dices
; satis est ad nostrum institatum , arıimos esà
mmwertales, quidem sint partes substantias
ge: conferatur Diogenes Laertius VIII. 98:
wmque locum Menagius,
Sed Anima humana
ex sold substantia divinâ constat : nam duas
t partes, meliorem at rationalem, deteriorem
: isrationalem: ut Pythagorae sententiam mes
x Cicem Tusc, IV; 5, we. alii quos ibi laus
Javisius.
Quibus adjungendus. Pythagoreus
veus Locrus ‘in libello de Anima Mundi ps
(edit. Platon. Lugdun. ) qui ait: ,, animae
snae alia pars est melior,. rattonalis, intel
ss alla pars deterior, irrationalis , insipiens.
lor est #86 eave Diss , id est eu substan
rasimmutabills sibi semper constantis : ca inca=
collocata est, wt ci religuae partes serviant.
ior cst du th; va étlpu, id est ez substantia
srac mutabllis et inconstantis: jusque duas
Page 21
View in PDF(opens in a new window)nadem ; materiam vero, tamquai
sitam patientem caussam, app
e. dualitatem. Ita prodidit §
Phil. J. 7. et disertius etiam Dio
25. qui ejus rei testem laudat
historem , gravem
et antiquum
Historiae Philosophicae auctor
quare de Pythagoricis numeris:
deamus de Animae post hane v
Animae pars melior est immor
mortalis; non quidem ita, at |
exstinguatur, sed ut exstingui t
multos annorum circuitus int
partem vivem puramque reling
blichus ap Stob. Eclog. Phy
Proclus Comment. in Plat, Ti:
que Pythagoreorum opinione :
egregium dictum Aen. VL 745.
Donec longa dies, perfecto &
Page 22
View in PDF(opens in a new window)Fem vero Anima ex corpore excedens similitudi- sect. I. _&
m retinet ef figuram corporis: ut de Rythago-‘
s refert idem Alexander Polyhistor apud Diog,
ert. VAI. 31. Et haec figura adhaeret non me;
ri' parti, quae intelligibilis est, sed deteriori,
ae crassior est et sub sensus corporis cadit, Cee
‘um opinionem, de Anima corporis figuram retie
nte, quac jam antiquissimis temporibus in vule
superstitione valebat, Pythagoras non ita simRiver et dpsrccépwg accipiebat, sed cum doctrie
“gud canciliabat. Nam primum, hanc Animae
rtem ex materi4 volebat propterea constare, ut
us interventu pars melior cum corporibus agere
eset. Deinde, hac ipsa deterior et irrationalisgue adeo materialis pars per totum corpus erat
Brenta, atque ita ejus figuram assumebat: quale
stea Democritus, magnus pro fll aetate physi-
8, statuit; et ad Philosopliiae rationem expilre tentarunt Veteres, quos de hac opinione mevrat Editor Libelli Plutarchei de-Sera Numinis
indicté pag. 97. et seq.
Sed vileamus reliqna
exandri dicta apud Diog. Laertium: ,, anima
corpore expulsa (hic enim est sensus verhi
mPberoa, de quo fluctuarunt Aldobrandinus. et
uckerus T. I. pag. 1091) én terrd per aërem
gatur, figuram corporis retinens .: Mercurium
toms custodem esse animarum, et propterca vee
wf Ductorem, lanitorem, et Terrenum: quod is
ducit animas
a corporibus terra marique,
Ze
ras quidem in locum altissisium deduct: inpus
Page 23
View in PDF(opens in a new window)et. Il.
_ PISPUTATIQ
ras autem nec puris nec invicess app
. sed a Furiis adstringi vinçulis, quae mule
perfringi possent.”
Ita vertendus hic locus, qm
nonnullis partibus male cepit Interpres, Nequ
vero hic unUs est status impyrarum Animerom,
nam migrandum lis est per varia deinceps corpora
vel hominum vel animalium , donec tempods con
stitutum circuitum expleverint. Haec est cekba
ta illa Metempsychoseos nomine Pythagorae
opt
quam frequenter memorant Veteres, Refert ips
‘eum Leonte Phliaslo colloquium Cicero Tusc. ¥
8. quod habet locum qui ad hanc opinionem pa
tineat, quum ait „ nos quasi in mercatts quan
dam celebritatem ex urbe aligud, sic in hem vi
tam ex alid vitd profectos esse.” Quis poro sk
a literis remotus est, ut ignoret nobilem la
Ovidii locdm, Metam, XV. 152. quo Pythagon
ed discipulos dicens inducitur.
O genus attonitum gelidae formidine smertis!
Quid Styga , quid tenebras, quid nomina vans
metis,
Materiem vatum , falsique piacula mun?
Corpora sive rogus fammd, seu tabe ydustes
Abstulerit, mala posse pati non ulla pusetis!
‘Morte carent animae: semperque, priore rele
Sedo, novis habitant domibus , vivuntque recep
Ipse ego, nam memini, Trojani tempore belli
'Panthoides Euphorbus eram: cui pectore quesie
Sedit in adverse gravis hasta minoris Asridet:
Page 24
View in PDF(opens in a new window)Brovi clypeum , lasyac gestamina nostrae,
Ieper Abanteis templo Iunonis in Argis.
Sec. IL
prk
Baia mutantur, nihil interit, errat et line —
Be venit, hinc illuc, ct quoslibet occupat artus
Writus: dquo feris humana in corpora transit,
que feras noster: nec tempore deporit ullo.
Bewe novis fragilis signatur cera figuris ,
dé manct ut fucrat, nec formas servat casdem,
WB samen ipsa cadem est: animam sie semper
Be, sed in varias doceo migrare figuras,
Locum, quamvis notum, attuli, cum auctori.
Ms, tum animadversionis, caussâ, Nam prie
sm quidem animadvertendum , eam ab Ovidio
Îbui sententiam Pythagorae, vanas esse Poëta=
wos fabulas de Styge ct Inferis, Assentior, Eso»
vice ita sensisse Pythagoram; Exoterice ita sta
disse, non assentior. Nam et ipse narravit, se
sud inferos fuisse, poenasque ae supplicia maloe
im Vidisse; quod apud Diog. Laert, produnt aye
ores minime contemnendi Hieronymus et Hermipe
as, VIU. ar. 41. Et Pythagoreos reliquos ab
s fabulig non alienos fuisse, videbimus infra,
»i de Empedocle ac Timaeo dicemus, Et prudens
siptor Plutarchus in libro de Genio Sacratis Te
» P. 580. notat, 5, Philesophiam a Pythagora
pletam et quasi inflatans fuisse fabulis, apparie
waBus, ct superstitionc." Deinde illud etiam
dmadvestendam , Ovidium in eo a Pyıhagaras
Page 25
View in PDF(opens in a new window)DISPUTATIO
tentiâ aberrare, quod banc Animarum per
pora migrationem sempiternam esse statzit,
ut. nullae sint Animae quae aliquando
ab d
gent. Atqui constat, eam fuisse Pythggorec opk:
pionem, puras animes non amplius in corpora
inclusym iri, sed in altissinum locum vel in
dei:
rum genus abiturgs. Testes habemus cum dis,
tum Alexandrum Polyhistorem supra laudstum,
Auctorem aurei carminis, vulgo ad
relati; qui Auctor, quisquis tandem fuit, cete af
antiquitate haud exiguum habet momentum: Fj
haec est sententia in fine carminis 3
“Hy d'érorclbas cou de albEp" dravbepev Bm '
"Eoosat dbdvaros dede > éuBporos 5 ods Erı bk.
4 e. „ Si autem, relicto corpore, in liberum
er
sherem perveneris, eris immortalis Deus, sise
le
be, nec morti obnoxius.” Denique, ut dizimtss
auctoritatis causs4 protulimus Ovidii lecum: il
qué quidem parte duo sunt probe distinguendii!
alterum, de ipsa opinione Metempsycheseas: alter
rum, de illo mirabili Pythagorae commesto, quo.
pronunciavit se recordari in quibus antes hes’
gum corporibus habitasses. Ac de hoc qui:
commento operae pretium est videre, qué au|
ritate tribuatur Pythagorae. Igitur non putapdss.
est Ovidius ipse hoc, poetarum more, fnxisti
quippe fuit haec pervulgata fama, et paulo
eum Horatius cam secutus erat, Carm, J. Od %
Page 26
View in PDF(opens in a new window)iptores dutem ejus rei antiquissimi, quod qui sect. II
a constet , Aristotelis fere aequales fuerunt. Sunt
ppe. deperditi, et ex posteriorum tantum men:
necognitis Dicaearchus et Clearchus
, apud Gelm Noct. Att. IV. 11: et Heraclides Ponticus,
id Diog. Laert. VIII. 4. Priores duo prudenr
i fuerynt et eruditissimi auctores: posterior ipse
oque magnopere eruditus, sed fabulis ac su
'stitioni deditus. Apparet ergo, hanc famam
sse valde antiquam; nec enim sine antiquitatis
storitate scripto eam prodidissent Dicaearchus
Clearchus; sed, quum non constet, utrum eam
ulerint tamquam gwae yulgo feratur, an tame
am guae certo referenda sit ad Pythageram;
a possumus ipsi statuere, tribuendumne sit ile
i commentum ipsi Pythagarae, an posteriores
riptores de ipso finxerint. Neutrum abhorret a
isimilitudine. Nam nec Pythagoras omnem ab
ititutis suis repudiavit superstitianem, ut supra
muimus. Et similia de sua ipse transmigratio»
postes jactavit Empedocles, quae fortasse, ut
1 Empedoclis, per errorem posteritatis in Pygorae nomen translata sunt, Videamus jam de
A opinione Transmigrationis Animarum, quay
in tenuerit Pythagoras, nullo modo dubitari dee
: adeo constans est totius antiquitatis consene Sed an ipse ejus sit inventor nec ne, non
is convenit inter Scriptores. Diog. Laert. intionis laudem Pythagorae tribuit VIII. 14. srpäe
sh Pars zoörov dora, tiv Yuriy, xuxrov
Page 27
View in PDF(opens in a new window)DISPUTATIO
Sect Il. Aydyayg dusalBovoaw, Krrore Karens bodoh Hef
ie.
4, Dicuns cum primum pronuaciasse,
dh
mam, quum per ciroulum necessitesis dein;
permeet , variis vario tempore illigart antuan \
dus.” Ita vertendus hic locus ,. quem zon anf!
curate reddidit Interpres.
Herodotus banc hae |
dem Aegyptiis vindieat: cujus verba Latine efen: |}
mus: U. 123. ‚> Fuerunt quoque primi App, |
qui dicerent, Animam hominis esse lumertslss,
pest corporis vero interitum in aliud deinen sel!
scens animal immigrare: cumque per omnis terrae
stria, marina et volucria animalia cireuitam
fa
eisset, cam iterum nascenters in hominis corps |:
immigrare: ct hunc ab ed circuitum canfei trien
millium annorum spatio.” Herodoti auctoritse
praeferendam esse auctoritati Diogenis, presertia
testes nullos excitantis, non est dubium. Ad
enim ipse Herodotus, tamquam testimonium
x
tentiae suae, „ Hoc placito, tamquam sue tt jf
prio, quidam Gracctusi sunt , alit antiqutere dl:
recentiore tempore: quorum ego nomine, gsm!
quam stio, tamen non memore.” Sit igiur Ho}:
rodoti potior sententia; tamen caveamus oe plus |
ei tribuamus quam ipse voluit, Si quid enim Ye};
deo in Grammatic interpretatione, non nec k
est, ut hic sit sensus, Acgyptios singulas has
oY
niones primum protulisse; sed universas ab ilit AK
banc doctrinam conformatas esse: ut ade ill
voluerit Herodotus,
Aegyptios primes disi: E
Animam, quum sit immartalis, de aka dam
Page 28
View in PDF(opens in a new window)bora immigrare atque iterum in humanum cor- Sect I
.
„, Pychagorgsp
ve
redire; et hunc circuitum absolvi trium milm annorum spatio:” et sint Aegyptii non tam
nortalitatis quam Metempsychoseos auctores,
. hoc, utcumque accipiatur, non magnopere
hujus quaestionis caput pertinere arbitror.
Il-
. Magis quaerere convenit, utrum Esoterica an
oterica fuerit haec Pythagorae sententia, Mihi
dem rsoterica et ad systema, s, interiorem do. Summe
senren'fae 5
inam, pertinuisse videtur; quamquam Exoteam quoque usum habuit, veluti ad homines co- nu orag te
itione statûs futuri meliores reddendos, et opine communionis, quae inter hominum bruto»
ique genus intercederet, ab animalium esu absendos. Quare „ si cognoverimus quomodo
> sententia cum reliquis Pythagorae placitig
juncta fyerit, non dubitabimus quin fuerit
rterica. Est vero ejusmodi conjunctio et conuentia sententiarum : „ Deus est animus per tor rerum Naturam diffusus : Ipse est omnium priS$, caussa eficiens, intelligens: Materia est,
ende loco, caussa patiens, bruta et cogitatioexpers: Anima¢ hominum compositac sunt ex
Ze rationak ct irrationali; rationalis desume
st a Dei substantid, irrationalis a materia.
fgnae non cum corporibus pereunt: sed partim,
divinam substautiom , unde yensrant , redeunt :
sim, poenas solvunt malefacterum, vel apud
"ros, vel in aliis corporibys cum hominum tum
forum: Nam ct brutarum animae cx duabus
pate
Page 29
View in PDF(opens in a new window)shagoras.
DISPUTATIO
partibus, rationali et irrationall, constant; mip }}!
pe apparent in corum factis non tantum irecw fr:
dia et concupsscentia, sed intelligentia qua dr
ratio,
Igitur, rationals ct intelligens
dein li
pars, posiquam purgata fucrit, tanden
cs core |e:
pore humane ad Deum redibit, eritque ipse tevin |t
generis” Et haec quidem sunt, que, vetastise |t:
simorum Auctorum fide, Pythagorae tribui
pot lu:
sint. Nam potest illa sententia allis quoque
rade |i:
nibus ad majorem verisimilitudinem explicari: sel ft
hoc a posterioribus demum , in primis
a Plstox, |:
factum est. Et quae in hanc rem a recentioribas Jt:
Veterum , veluti Jamblicho et similibus, dicta sot, }-
noluimus promiscue adhibere huic disputatiod; fr
quandoquidem constat, eos Pythagorica et Plato it
pica placita confudisse,
Itaque satis apparert
ik
bitror, quae fuerit Pythagorae sententia, et qi
bus partibus ab Acgyptiorum ratione dissenserit.
ptbagorel,
lemaeon.
Expositä ipsius Pythagorae sententi4, vide |:
-breviter de discipulis ejus ac successoribus.
ALCMAEON, Crotoniates, qui juvenis sea
Pythagoram audivit, primus @veixòv A, I &
librum de naturd rerum, scripsisse dicitur a Ft
vorino apud Diog. Laert. VIII. 83. ‘et Clemeatt
Alexandrino Stromat, VIII, p. 3c8. Quod ita}
derur accipiendum, ut ex Pythagoreis hic prian |
fucrit, qui talem soriberet librum ; siquiden VA |
sunt quae supra observavimus de Pherecyde &
Anzximandro, qui idem argumentum scripto
dasse dicuntur, Ex hoc libro servatug est lott}
Page 30
View in PDF(opens in a new window)ritage immortalitate. Dictum Alcrnaeonis
mies gece. If. :
tur a Diogene Laertio VI. .83. iy 33 zal PYthagorels
var dfävaro , zal zsveledas abtìv ouverts bg
Auov° io ©: gy dixit etlam animam esse ime
alem et semper movert, ut Solem.” Consens
tobaeas Eclog. Phys. pı 98. Alcmacon Ania
1. dicit esse naturam, quae se ipsa moveat ct
nr moyeatur: propterea cam immortalem es
simillimam esse putat.” . His duobus auctor
s solis nititur Bruckerus Hist, Crit. Phil. T. I.
133: quorum fides profecto non ab omni pare
na haberi potest, quum ipei hujus sententiae
os adducant testes. Quare confirmemus cam
iorum Scriptorum testimoniis.. Aristoteles de
nâ Lib. I. Cap. IL §. 25. wapamanzing dà rode
za) Adrnpatuy Foixey Üxoaa Bey wap) Luxe * Dykp aûrvy abdvaroy elvau BÀ
Td doindvar Toig dba
16° veöto 33 brdpgem aûrijs do AM xvoupdyy’ kre, . -las 33 za) va beta Erravra auvexüs del, cernvnvs
19 dogépas xa) rov obpavòv daor” i. €. 4, Similihis de Animé sensisse videtur Alemacon: diçit
3 cam esse immortalem , propterea quod simiét immortalibus : idque in co positum esse ‚quod
ver moveatur; nam et Divina omnia continuo... ser movers, Lunam, Solem, stellas, et tocoelum .”. Boëthus, cujus. locum memorat
phyrius gpud Eusebium Praep. Euang. XI, p.
» ale Oep èziddy zal à Kporandrys Quoixds elmev
‚aToy auThY oùsav , xa) zäoav ipaulav Duce: Ped» Öszep ta. beïn Tür caudrur® i. Co
oy Hus
ehiam
Page 31
View in PDF(opens in a new window)DISPUTATIO
Empedocles, se exulem in Terrd degere,
Beer. TI.
Pirhagorel,
cus exstat apud Plutarchum in Libro de
npedo
cies.
T. IL. pe 607.
"Eorı dvayınc xpiun bev Liber samir,
Evré sig dnmraxlycı Gévy Plaa yuis pig.
| Aalpoves ofte waxpaloves Arıdyzası Blow,
Tals wiv puplas Spas ded paxdpav dädiyelar|
Tj za) dye viv alu) Quyès beider zal dines
ie.
55 Est hoc Necessitatis Fatum,
entiquum decretum: ut, si quis Dacmonm,
dongam vitae acternitatem sortiti sunt, se i;
peccato , cacde, inquinaverit, is triginte
annorum, exul beatorum concilio, oberra. I:
et ego nunc a Diis exul oberro.” Quae
proxi
sunt Plutarchi verba explicationem habent hj
opinionis ductam ex ipsius Empedoclis aliis locs
quod vulgo .non attenderunt Interpretes. Q
adferamus ea:
,, Non se ipsum modo, sd
ipso omnes reliquos homines , hic peregrines&
ules esse pronunciat. Nam dicit: Non
guis vobis, o homines , non spiritus adaistus;
stantiam ortumque Animae prachuis: sed es
corpus concretum est terrenum. Natiyitatem
tem Animae, quae aliunde hue venit, leniore
mine peregrinationem yocat: re verd autem
dat et oberrat, Divinis Decretis Legibusqu
tata.” Alium excitemus locum Empedoclis
eodem Plutarcho de Iside et Osiride T. H.
Page 32
View in PDF(opens in a new window)C. ’EnridoxAÿc 32 zal Blac Due) UIdvas rode See etl
vac Sy sauderauc: zal sAnepedsouciv’
BmyedeU > 73
Hlpıov ulv yap oe ubvos wovedvde Budeet,
feròs Ss qlovòe otdas drdaruoe, yaïa Dicavlss *
Moy dxduavros , 8 D'aibipoe EuBxard Ina
Aho VUE ‘dane Séyerar, éruydoves 33 révréç*
| derer: oÖrw na) xabaplivres, allie thy
Doi» zupay xa) rdf arordßucı
Quae ita
:Xylander: „ Empedocles genios etiam poepeecatorum delictorumque luere afirmat: ”
‘mare namque illos adigit vis actheris urgens; |
espuit in terrae pontus sola: terraque in alml.
smpada propellit solis: sol actheris illos
orticibus celer immittit.
|
Sic ordine longo
ms post alium exosos scelerum excipit ultgr.
ec suppliciis expiati ac lustrati pristinae Naw
€ locogye suo restituantur.’ Idem Poetae los
a Plutarcho in alio libro profertur, T. II.
igo, Atque forte hinc Virgilius duxit illam —
variis elementis purgationem Animac, Aen.
740
|
‘s
aliae pahduntur inanes
?
Suspensae ad ventos: aliis sub gurgite vaste.
fofectum cluitur scelus, aut exuritur igni. lis alia Empedoclis diéta de Animarum in &ota lapsu addere in promtu est: veluti apud Clee
atem Alexandr. Strom. L. AL, p.537. B. et
79. IL
Page 33
View in PDF(opens in a new window)pede
L.IV. p. 479. C. et apud Hieroélem
in
mentario in Aures Carmina Pythag. p.'24,
© haec significasse satis est. Animam yere
ms #4 |
lum in brutorum corporibus, sed in plantis, bu
rare, neque hoc suo exemplo intestatum religek, ft
Ita est in dicto ejus, quod memorarunt
com di
tum Diogenes Laertius VII. 77: zal si pee
wirtola ein Chav ka) Pure bdtertai® Qui viv
"Hoy ydp wor’ dyò yarduyy xovpds ve ige
Odjavos s° clavds ve zal LE dade Euruge hebde
le. „Et statuit, Animam variorum aninelus
plantarumque corpora ingredi: ait enim
Nam, memini, fucram quondam paer aga
paella
|
Plantague et ignites plscis, pernixque volwrit”
Ceterum, Animas cerum, qui bene péeque vier
runt, ad Deos redire corumque commerch di;
eonsactudine uti, disertis pronunciavit verbis;
quae servavit idem doctissimns Patrum Cfemesi
Alexandrinas Strom. L. IV. p. 534. C qui À
xa) à "Eumedonaic sav ocdöv ras uzas
Mobs rot
was, did wur ypacuy'
EIN rines ahnen va 22) Spvordna wad lend
Kal wpduor dvOpdrcion Irıylaları siroven”
: (Erber dvaBracroves beo) viper Plperu
Le. „Dicit autem Empedocles, saplenton ak
Mas Deos fieri, ta scribens:
Put
ngen
DISBUTATIO
Page 34
View in PDF(opens in a new window)‘estrome yates, et qui hymnos Carmine cantant,9 Sect IL "
18 modicique., ducesque viris mortalibus adsunt. Empedoe ‘
les.
"sncesistuns Dii, sunt quorum maxime honores” °°
ue, ut viri sapientes, vates, poetae , medici,
zatam gubernatores, ia Deorum genus abeunt,
‚deo Dii fiunt, ita religui homines, qui juste
ztegua vizerunt, funs convivae Deorum: ut
apud eumdem Clementem Alex, Str. L. V.
107: B. hp dk dalus xa) dexaleg Dafigrumess, pre.
ze iv évraïle, paxapisrsnn à peta shy Evdbvde,
aAariwe où Kebvp Tivl Thy eùdamaovlan ExovTEss
b dv alavı dvanadeelas dundysevos y
Waverog Error dudorio® & re TpardZais
Ldvreg dodpelov dxkay dzdernpu danpels”
MAdooPot 'Euredonrdoue Alva wor)" i. €
huod si Vero etiam sancte fusteque vitam pere
mus, efimus cum hic beati, tum illic ‘beatio~
post mortem, participes beatitudinis, non temr sed acternitate, quiescentes, convivae relies
am Deorum mensis accumbentes, liberati et
wnes ab humanis calamitatibus: ut est in phi
»hico Bmpedoclis carmine.”
|
x hisigitur apparet , Empedoclem Pythagorae summa
dem placita tenuisse, in explicand vero con-Empel
ne et ratione vitae futurae et Metempsycho+ nil magnopere novi attulissé, magis poe=
quam philosophum egisse,
et veluti in loco
ticae licentiae accommodato ‘exultasse; ut pros’
Page 35
View in PDF(opens in a new window)multaque scripta reliquit, qua
misse dicitur, Haec quamquaı
perierunt, non tamen est, quo
de Animae immortalitate et mi,
Nam et ipsa res verisimilis es
confirmat ejus mentio, quaé ex
tem Alex. Str. HI. p. 433. A
@ircadou MEEews javypovetoas’ Ad
peios de° Maprupéovras 32 xx) ol
xa) udvreis, Ws AA viva Tipwpli
par: cuvéScunras, xa) xabdwrep À
daxra i. € » Operac vero pre
sententiam Philolai.
Ita enim
goreus ille: Testantur autem y.
dog et Vatos, ‘animam lend
conjunctam esse cum corpore, ı
sepulchro sepultam esse.” Ex
mé fragmentum egregium servav
Phys. Lib. I. p. 44. sed minu
disputationem accommodatum, «
Page 36
View in PDF(opens in a new window)‚ qui ‘hadieque ejus nomine fertur, sunt qui sect. It.
ent.
Mihi quidem nil in eo esse videtur, der
ab ill@ aetate et person4 Ocelli alienum
excepté Dialecto: quam si a recentiore quo»
homing
ex Doric in communem versam esse
aus, nil profecto dicamus, quod a verisimir
ine-sbhorreat. Ceterum de Animae immorta‘ pulla magnopere est in libello mentie; nisi
quis Caput secundum cum loco Philolai de
di Anima comparare et ad boc argumentum
ere. velit, Minus quidem obscura, nec tas
satis manifesta, hujus sententiae vestigia exin Joco. non integra ejusdem Ocelli ex Lieperditp de Lege: quem locum servavit Stos
‚in Eclog. Phys, L. I. p. 32. Argumentum
dit, » Animam, quia. semper moveatur,
utatisesse participem, et propterca Caussag
bernatricis auctoritatem obtinere.”
MAEUS quoque, Locrus,. nobilitatus est Timecusy
sua doctrinà, tum Platonis studio, qui illius
0, de Animd Mundi, suum ipse de hoc are
nto Dislogum accommodavit ac Timaei nos
inscripsit. Ejus placitum de duabus Anipartibus, Divina ac Terren4,supra memos
us, quum de Pytbagorâ -diceremus. Sed
epetere,pil attinet, Illud minime praetermit«'
m est, quid de poenis post.hanc vitam sens
Nam de hac opinione ita pronunciavit,
ma non ipse pro verd habuisse, sed ad terrens
ialos inventam, putasse videatur, Exciter
Page 37
View in PDF(opens in a new window)DISPUTATIO
sea. nm Mus locum Latine versum, quippe lengionay
nbagerel- ijterjectà unica observatione ad emendandım
co |}
ruptam vocem Graecam. ,, Quod si vers qi |!
durus et contemtor legum fuerit; ds cum csbrem |
dus erit poenis Legum, tum terrendus
it terra |!
ribus, per quos et a superis & ab inferis pune |
denunciantur inexpiabiles improbis mortuts,
dae |"
que calamitates portenduntur: quas Jonka:
pe
ta, Homerus, scelestos perpeti fingis (ix semi
woutra rhe barlac* plerique Editores menden |}
subodorati sunt, novissimus vero eervi Beten |"
xius de hoc pe suspicatus quidem est: pato com |}
gendum dxrAäca weiövra i: e. perpesi fagei): |
Cujus ego consilium magnopere laudo. Neu, 4
corpora sanamus asperis ae duris remedis, òf
vis morbi lenitus ac mellibus remediés acdın WE
lit: ita quogue Animi falsis opinionibus coêrcad
sunt, nisi veris sanisque obtemperent ratienilt
Itaque necessario commemorandae sunt ana A|‘
inauditae poenae; Animas nimirum coram in lt
corpora immigrare ; timidorum et delicaserwah |!
corpora mulierum ad turpitudinem prestiimars! {
crudelium vero et sanguinariorum Animas
in it“ N
poribus ferarum panitum iri: libidinonren, in |'
forms suum vel aprorum: levium ct yorum; :
in avium volucrium species: pigrorum, inertius:
imperitorum , siultorum Animas in piscium gem f°
abire. Hate omnia in secundo Animerum dir
tu ajudice Nemesi decerni: quae ipsa ad hw tf |
cium adhibcat terrenos dacmoncs „vindicespeer |“
Page 38
View in PDF(opens in a new window)mw, rerum huganarum inspectores, quibus Dee sect, 15.
p omnium supremus , adminisstationem tradidit 7ee
sdi compesiti ez Dis, hominibus, es reliquis
Fealibus; quac omnia facts sunt ad optimam
wginem formac increatac et asternac.” Quis
m putt, Timacum Metempsychosim posuisge
fabulis, quae ad coércendos vulgi animos inige esgent?
Atque ita statuerunt non tantum
Ë, quos sequuntur nuperrimi Gallici Interpreres
kgensiue ae Batteuxius, sed qui hos. doctrin4
eam supgrat.Bruckerus Hist. Crit, Phil, T. L
:&698, Mibi vero aliter videtur,
Nam primo,
pre ostendimus, doctrinam de Metempsychosi
ad Pythagoreos, non tantum Exotericam, sed
otericam quoque fuisse, eamque a Platone et
sterioribus probatam, subtilioribusque etiam Fa»
nibug confirmatam esse: quas verisimile est Pla«
vem ex deperditis Pythagaregrum scriptis hause. Et si quis forte nobis opponere velit Arie
elem, qui opinionem de Animé in guodvis coç5 degrediense vocat Fabulas Pythagorearum, de
lim, Lib. I, Cap. UI. §. 25: nos hunc locum
aceipere debemus, ut Aristoteles, non, ut Py»
gorei hanc opipionem pro fabulâ habuerint,
Inde, quum ipsa Timaei verba diligenter consie
oet ad Grammaticam interpretationem exign ,
erio, falsas opiniones dici, non Metempsychoe
t, sed Homeri figmenta de Inferis, Nam Tious, laudato demum Homero, progreditur ad ,
zempsychosim, his verbiss Myorro 3° dvayLl4
sale
Page 39
View in PDF(opens in a new window)DISPUTATIG
salue zal vizuplas Elva: etc. 1: e. : Dicants
ect a
Per etiam necessarto novae poenao.
imseus.
Itaque hic
tus distinguit antecedentia a sequentibus.
“que animadvertenda est signiftestio : vocis
‘ gafog, quae late patet, nec tantum compl
illud ad quad fatiendum cogimur, ‘sed Mod
ad quod statuendim ipsa yi veritatis duim
' adeo sensus sit, dfcantur vero eriom:es re €
…
bate noyae poenac. ~
Sed quid reliqnos deinceps Pythagoreos
berrimos homines, enumerem, quoram cu
: ptis dicta quoqué de Animae immiortalirare
runt? quam quidem sententiam:‘ab iis et ret
et illustratam ‘fuisse, non est quod dubi
‘Defungamur - Theanus, uxoris Pythagorae
“tentiâ , quae exstat apud Clementem Alexan
‘Stromat. L. IV. p. 492. A.
Theano,
Gearò yap!
“opd ypade® "Hy yap ra burns vole zamk
"8 Bios wovnpevoapdvos , Exsira Tereuräen;.
“Mavares À Wogd* i. e. ,, Theano Pyth
© scribit : Esset enim re verd vita convivium
' bis, qui moriuntur postquam omni maksla
” fuerunt; nisi anima esset immortals. If
“demus, hoc etiam immortalitatis argun
“ apud eos valuisse, quod ducitur a Provide
‘ vind, quae bonis praemia, malis poenas
‘ hane vitam statuisset.
E pichare
Neqne tamen praetermittendi sunt nobi:
eâdem schol& Poetae, qui hanc sententiam
Page 40
View in PDF(opens in a new window)prodiderunt. Primus sit
ErICHARMUS, pa- Sect. Ih
1-Cöus, sed Siculus appellatus, quod juvenis Enichar-
Siciliam -defatas , ibi sapientiae aude floruissct. ™* *
c ex Pythagoraé scholä profeccus ,.quum nefas
beretur illius ‘placita vulgare, isvenit novam
eseos getius,. quod Comoediae nomine celebraatum est: ejusque poeseos opportunitate usus,
Klosophiam in Theatro exhibuit, Statuit,.ese
7, non tantum cogitandi, sed et sentiendi yim
solo Animo positam esse: Corpus ipsum jusque
was nil sentire. Dictum ejus frequentatum eht
Antiquis t-Noëc dpi} nad vo deoves, Tr’ &AAa 38
Pad xa) wd i.e.
Mens videt... Mens atte
>, reliqua sunt-cacca‘et surda.¥. Nid, Plutarch, . .- ...;
"Ik p. $36.-B« .Huc respexit Cicero Tusc. I,
3 à ut facllc ingelligi possit
,. Animum et videed“ audire, non cas :partcı, quad quasi feng.
ae sint .ankmi,’” ‘ad Iquem :locuni :consuleadus
: Davisius.
Reprehendit illama opinionem- Lie
zus, UL 36, _
mir
y
Dicere porto oculos nullam rim cefnere poste,
Sedper cos Animum ut foribus spectare rechusls,
Desipereest.
ic ‘igitur placito consequens erat, ut Animus
! yivendum adeo non corpore opus. haberet, ut
1 dllius mortem in Actherem abiret ibique vise.
te Verba Poetae; quibus haec sententia continee
r, servavit Plutarchus in Consolatione ad Apolium T. I. p> 110. A: KäGé oly à 'Eatyape
Page 41
View in PDF(opens in a new window)Constat Pythagoreos in primi
studiosos, ad ejusque auctoritat
Cercops. placitis retulisse. Atque in hoc|
Cops, qui sub Orphei nomine
psit, de ejus Descensu ad Infer
wine poeticae fabylee cum Pyt!
<onjunctae fuisse videntur. Con
Nat. Deor.:L. 38. Clemens, Ale
1. p. 333. Ac. Rabricins Bible,|
119, 120 :
fommasen. . Jtaque si ex sententiis dictisque
thepareo. ‘hactenus commemoratis, univer
rom,
placitum de Animarum Immortal
velimys; reperiemus illud fluxissı
cipiorum fontibus, quibus -loni
quibus Pythagorei in aliis quidem
serunt, in hac fere cum iis cons
esse caussam et éficicntem ct mai
Page 42
View in PDF(opens in a new window)e animatam et permeari a substantia Dis sect. Th»
us quasi ‘partes essent. Animae nostrae. |
de statu'.et conditione futurae:vitae, nik . …-*
‘i, malta Pythagorei prodiderunt3 sranse,
rem quippe Animarum per varia corpora
w, reditumque ad Divinum-foniem staeique sententiac Poctarum.
de: Inferis faa
:ommedaruat.
Porto , : rationem illam.
mam, et a. Providentid. Divind dustam „
iso adhibebant, bene maleque factorum
poenasque post hanc vitam statutas essce
est haec placita- subtilius explicita cone fuissea Pythagoreis: sed rationum nos
im ipsis eorum scriptus, temporum nobis
teripuit.
on
SECT.
IEL
De Eleatieis Philosophis.
5
hagorae disciplin quaedam. quasi propa, fect. IL
t secta Eleatica: cui nomen, inditym est
.
Graecä Italiae urbe, quam Latini Veliam. © ©
Auctor ejus sectae fuit XE NO P HA. pieatich.
Ioniae urbe Colophone in Siciliam ac, Xerort=
te disciplinam delatus, quum antea Anan audivisset; ut quidem haud sine verine perhibetur.
Nam ex utriusque sectae
ovam ipse doctrinam confecisse videtur,
atim deinceps ab ejus successoribus ad
Page 43
View in PDF(opens in a new window)661
CONCLUSIO,
\
Igitur, Doctissimi Viri, apparuit verum esse
1od ab initio dixi, Philosophos profecisse in
m quidem partem, ut efficeretur, Animum post
orporis mortem remanere; qualis autem sit stas et conditio Animi a Corpore soluti, tentatum
1 jis, non item ostensum, esse, Ex omnibus
tem
patronis Immortalitatis plurima protulit
gumenta Plato: a quo secundus haberi debet
cero, deperditis quidem scriptis Philosophom reliquorum Veteris Academiae, veluti Xenos
atis, Crantoris, et similium, qui Platonis senitiam uberius explicuerunt. Argumenta vero
plicis generis fuerunt; vel a praemiis et poenis
st hanc vitam desumta, quae jam ante Thales
n fuerunt quidem, nec tamen perspicue, tractas
: vel ex ips natura Animi repetita, quae inde
mum inventa sunt.
Iam, ut de Platonis argue
ntis satis suo loco dictum est, universe note.
is, omnes, qui Animum Corpori superesse
tuerent, in his fere rationibus consensisses
m esse vel participem Divinae naturae vel pars
a ipsius Dei, propterea quod cogitandi vi prae.
us esset, et principium suarum actionum in sq’
se haberet; igitur eum Corporis morte non des
ui, sed vel semper manere, quod Pythagoricis
Page 44
View in PDF(opens in a new window)DISPUTATIO
et Platonicis placebat, vel diu manere et tandem
in divipam naturam tanquem suum elementum dissolvi, quod Stoicis videbatur. Animum veo
Corpore solutum adhuc certo loco et domicilio
uti et res externas percipere, statucbant quiden,
sed nullis certis utebantur argumentis, et potius
vel vulgaribus opinionibus vel imaginationis luxe
yiei obsequebantur.
In ipsa disputatione operam dedi, ut mea Cot
jecturae temeritate abstinerem, neque Philosopho
cuiquam placitum tribuerem, quod non certi Dr
teretur auctoritate Veterum; quorum locos diserte vel notavi vel retuli, Dixi tantum de Graecis,
et, qui ab iis profecti sunt, Latinis; cum,
quod aliarum nationum, de quibus constat €
Animorum Immortalitatem tenuisse , veluti Ac
gyptiorum, Getarum, Thuscorum, Celurun,
philosophica monumenta nulla ad nosiram actae
tem venerunt: tum, quod Vos, Doctissimi Vis
ri, hanc partem gb hujus disputationis spatio ex
clusistis.
Et, quamquam haee quaestio non pertinet ad
postrum propositum , tamen ex iis, quae pe
sita sunt, patet, in ipso Seneca nihil esse, quod
non ex prioribus Philosophis duci potuerit. Et
omnino Christiana doctrina sero demum et di
post haec tempora aliquam vim in Philosophorun
disciplipis nacta est, Ceterum, quo magis €
semper delectatus sum hac Philosophic4 Histerid
opinionum de statu post banc vitam, eo mijt
Page 45
View in PDF(opens in a new window)woluptate audivi , Societatem Eruditissimorum
Wirorum nuper Harlemi in Batavis constitutam,
En hac mecum sententiA convenire , et dignam
eensuisse illam quaestionem, quae ad disceptandum proponeretur. Quare cum libenter de hac
quaestione dissererem, delectûs Vestri ratio et
elegantia effecit, ut libentius etiam ad Vos Judie
es dissererem.
Quibus ego si hanc scriptionem
probavero, tum demum operae pretium fecisse
mihi videbor.
FINIS ALTERIUS VOLUMINIS.
INDEX