Pytagoras

Author
Burley, D.
Published in
Vita et moribus philosophorum
Year
1886
Subject
PYTHAGORAS
Language
Español
Category
C7 Philosophy
Archive number
8483

Open PDF(opens in a new window)

Show full text16 pages

Page 1

View in PDF(opens in a new window)
Burley Burley 66 - ; Nec deos negavit aut tacuit, non tamen ab ipsis diis aerem factum, sed ipsos ex aere ortos credidit*, Claruit autem tempore Ciri regis persarum. Cap. XVII. Pytagoras!, Pytagoras, philosophus, nacione samius, ut ait Justinus, negociatoris divitis filius fuit cui nomen Demaratus? erat, sed patre longe dicior fuit eo quod negociacio patris tanta nequiret® acquirere quanta filius contempnere maluit quam habere. Magnis itaque Pytagoras sapiencie informatus incrementis Egiptum primo, mox Babiloniam ad perdiscendum siderum motus originemque mundi spectandam profectus summam scienciam consecutus est. Inde regressus Cretam et Lacedemoniam * ad cognoscendum Minonis et Ligurgi leges conscendit 5 quibus omnibus instructus Cretonam ° venit populumque in luxuriam lapsum autoritate sua ad usum frugalitatis revocavit tantumque studium ad perdiscendam frugalitatem multitudinis provocavit ut aliquos ex eis luxuriatos unquam fuisse incredibile videretur. Matronas a viris separatas et pueros a parentibus derelietos ad pudiciciam et ad debita societatis obsequia suo studio reduxit; induxitque matronas ut auratas vestes et cetera que sue dignitatis ornamenta erant, ut luxurie instrumenta, deponerent et in Junonis edem delata ipsi dee consecrarent, docens vera matronarum ornamenta pudiciciam esse, non vestes ?. Thimeus ? philosophus scribit ® Pytagore filiam virginem choro * 1 Pictagoras CRLN. 2 ADGB Spec. hist. Justin.; Maratus Polycr.; Methacus H; Mactatus CRLN; Mvijoapyog oder Máppaxog Diog, Laert., vgl. Diibner zu Justin. XX, IV, 3. 3 nequivit Polyer. Joh. Vall. 4 ebenso Joh. Vall.; Lacedemona Spec, hist. Polycr. Justin, 5 ebenso Joh. Vall.; contendit Spec. hist.; contenderat Justin. Polyer. 6 CRLN; Cenonam HADGB; Crotonam Justin. Spec. hist.; ad Crotonicorum urbem Polyer. 7 Ob in dessen von Diog. Laert. VIII, 10 und Suidas unter Timäus erwähnten leben des Pythagoras? Vgl. jedoch Pauly, Realencyklopädie unter Timäus. 8 CRLNADGB; scripsit H. * a August. a. a. 0. Vinc, Bell. Spec. doctr. II, 10: Aug. de civ. Dei VII libro. Bis hierher übersetzt im Mer des Hist., Quint aage, chap. IX, de Anaximenes philosophe, mit ausnahme von >nec deos« bis »factume, s, 66, 2. 1 fg., bd. I, bl. 192 fg. b Justin. XX, IV. Polycrat,

Page 2

View in PDF(opens in a new window)
Tos dioses o callolos, pero non dixo que el ayre era fecho de Tos dioses, mas creyo que ellos eran nascidos del ayre. Ai * Rresplandescio en tienpo de Ciro rrey de Persia. Cap. XVII. “ue * Pitagoras. Pitagoras, filosofo, de la nacion de Samia, segunt dise Justino, fijo fue de un mercador el qual avia nonbre Demarato *, mas el fue muy mas rrico que el padre, porende porque la mercaderia del padre non pudo ganar tantas cosas quantas el fijo supo menospreciar. Y despues que fue ynformado en grandes principios de la sabiduria fue en Egipto primera mente y luego en Bavilonia a aprender los movimientos de las estrellas y a catar la origen del mundo, y alla alcango mucha ciencia y muy alta, y bolvio de alla y fue en Creta y en Lacedemonia ‘a conoscer las leyes de Minus y de Ligurgo. Despues de guarnido de enterider de todas estas cosas vino a Crotona® y fallo el pueblo dado a mucho vicio y luxuria, y con la mucha ciencia y abtoridad rrevoco y traxo al pueblo a comer frutas y mieses y se abstener de comer carnes, E tanto estudio puso en aquel pueblo a los traer a comer frutas y mieses y se abstener de las carnes y de todos los otros superfluos manjares que algunos ovo de los de aquel pueblo que nunca luxuriaron, lo qual paresce cosa yncreyble. Y con su estudio rreduxo a las matronas apartadas* de los varones y los mogos (abandonados) de los padres a guardar castidad y devidos servicios de onesta conpannia. Introduxo que las matronas apartasen de sy las vestiduras doradas y todos los otros ornamentos de dignidad asy como a ynstrumentos de luxuria, y que las sus vestiduras las Hevasen al tenplo de Juno * y que gelas ofreciesen y consagrasen. E ensennavalas que los verdaderos ornamentos de las matronas avian de ser la castidad, que non las vestiduras. Thimeo filosofo escrive que la fija de Pitagoras era una virgen * que ww * | 1 magico h. 2 cretoriah. 3 se apartar h, 4 junio h. VII 4, bd. IV, s. 91. Vine. Bell. Spec. hist. IV, 24. Joh. Vall. Comp. HL, VI, 2 u. 5, bl. 180n u. e; Polycrat, VII, 4 u. Brevil. TIL, 1, bl. 158/b: Libro VI de nugis philos.

Page 3

View in PDF(opens in a new window)
virginum prefuisse et castitatis eas instruxisse doctrinis*. Hic Pytagoras, ut ait Boecius in primo musice, artis musice inventor fuisse apud grecos dicitur per malleorum feriencium inequalia pondera et per cordarum inequalem tensionem et per * 51.20 Calamorum inequalem * longitudinem”. Isidorus vero .IIL ethimologiarum dicit: Numeri disciplinam apud grecos primum Pytagoram nuncupant perscripsisse et deinde a Nichomaco* diffusius esse dispositam quam apud latinos primo Apuleius, deinde Boecius® transtulerunt‘. Ab hoc Pytagora, ut ait Augustinus [VIII]? de civitate dei, philosophie nomen exortam est. Nam cum philosophi sapientes appellarentur ille interrogatus quid profiteretur, philosophum se esse respondit, [id est] * studiosum vel sapiencie amatorem, quoniam confiteri se sapientem esse arrogantissimum ei videbatur®. Fertur quoque, ut ait Tullius in principio quinti * libri de tusculanis questionibus, quod Pytagoras ad Leontem phliasiorum ® regem ‘veniens coram eo composite et docte disseruit. Admiratus autem rex viri ingenium et eloquenciam quesivit quam artem maxime confiteretur. Respondit Pytagoras artem se nullam scire, sed se esse philosophum', Admiratus rursum philosophie nominis novitatem, quidnam essent philosophi®, quesivit, et quid inter philosophos et reliquos interesset. Cui Pytagoras: » Videtur michi”? vita hominis similis esse conventui congregacionique ludorum qui apparatu tocius Grecie celebrantur quo homines * 1 Aus Gerasa in Arabien s. Pauly a. a. o. bd. V, s. 633, nr. 13. 2 CRLNADGB. 3 CRLNADGB. 4 quarti HCRLNADGB. “Leoncium philiasorum HGB; Leoncium allein CRLNAD. 5 Cic; 6 ebenso Cic,; esset philosophus CRLNADGB. 7 michi quod ..sit H, 8 CRLNADGB Cic, a Vinc, Bell. Spec, hist. IV, 24: Hieron. contra Jovin. libro I, (cap. 42, Migne, P, P. C., bd. 23, sp. 273 B). Vgl. Porphyr. de vita phytagor. § 4. b Boetius de musica lib. I, cap. X fg. (Migne a. a. o. bd. 63 (1847), sp. 1176 fg.) Joh. Vall, Comp. III, VI, 7, bl. 130d: Qualiter autem ipse musicam adinvenit narrat Macrob. lib, IL post principium (In somn, Scip, II, cap. 1, 8 bis 14). c Dieselben übersetzer genannt von Cassiodor, De artibus ac discipl. liberal. literar., cap. IV de arithmetica, Migne, P. C. C., bd. 70 (1847), sp. 1208 B, d Isidor, Etymol. lib. II, cap. II, (Migne, P, C, C,, bd. 82, sp. 155 A). e August. de eiv. Dei, VIII, Il, (Migne a. u. o, bd. 41, sp, 225), Vinc. Bell, Spec, hist,

Page 4

View in PDF(opens in a new window)
en el coro de las virgenes se aventajava y que guarnescia a “las otras virgenes en las doctrinas de la castidad. Y segunt dise Boecio en el primero libro de la arte musica, este Pitagoras fue el ynventor de la musica arte y fallola por los yneguales pesos de los martillos firientes y por el desacordado sonido dellos y el non ygual tendimiento de las cuerdas y por Ta non ygual longura de los cannutos. Esidro en el tercero que : libro de las etimologias asy dise de Pitagoras: El primero ovo escrito la disciplina del cuento acerca de los griegos fue Pitagoras y despues fue mas difusa mente dispuesta de Nicomao, la qual ciencia acerca de los latinos el primero Apule(y)o | Boecio trasladaron. E segunt dise sant Agostin en de la cibdad de Dios, deste Pitagoras fue primera mente nascido el nonbre de la filosofia, ca como en antes los llamados sabios, el preguntado que prometia en ser filosofo, rrespondio: »Conviene a saber estudioso y amador de la ciencia y sabiduria.e Ca muy vana gloria * le parescia a el y de grant arrogancia confesar ser sabio. Disese segunt Tullio en el comiengo del quinto libro de las tosculanas quistiones, que Pitagoras viniendo ante Leontes, rrey de los flia- NOE: encerrosantesel'mochas cosas coupaests y onsen 1 Maravillado el rrey del yngenio y eloquencia varon preguntole que qual era el arte en que el mas Rrespondiole Pitagoras que el non sabia arte alguna, mas que era filosofo. E maravillado Leontes de la novedad de aquel nonbre preguntole que cosa eran filosofos y que diavia entre los filosofos y los otros onbres. Al qual ¿aa dixo: »A mi paresce que la vida de los onbres es ‚asy como ayuntamiento y congregacion de losjuegos que Pare toda Grecia a los quales los onbres * vienen con * bl. . Ze h. 2 gloriosa h. 3 filiasores h. . 3; ee Joh. Vall. Comp. II, 1, 1, bl. 14e u. INI, VI, 1, bl e, doctr. II, X: Aug. de civ. Dei, VIII libro. Polyerat. VII, : secundum Aug. ut supra, et sicut dicit Tullius V Tuscul. Hugo tore, Didascalicon, lib. I, cap. IIT, (Migne, P. P. C., bd. 176 ‘sp. 742 fg. (Latini,) Fiore, Pittagora, s. 1 fg. f Quintil. Inst, 1, 19. Erasm. lib. VIII, Trajanus, 21: Pythagoras.

Page 5

View in PDF(opens in a new window)
ex diversa affeccione conveniunt, alii quidem ut ex diversa strenuitate ludendi * coronam accipiant, alii vendendi et emendi | lucro provocati, alii qui nec plausum nec lucrum querant*, sed “vi. son ut studiose (perspiciant)* * quid agatur; eo modo in hanc vitam homines quasi ex alia vita et natura profecti aut glorie aut lueri studiis occupantur aut, ceteris omnibus pro nichilo reputatis, rerum naturas studiose intueri pervigilant; hos ultimos philosophos, id est: amatores sapiencie, nominamus*. Et ut illie liberalissimum est * spectare nichil sibi acquirentem, sic in vita longe omnibus studiis contemplacionem rerum cognicionemque prestare laudabilius est censendum *‚e Augustinus autem .VIL 5 libro de civitate dei dicit Pytagoram nigromanticum extitisse ® adeo ut adhibito sanguine perhibeatur’ excitare inferos“. Huie, ut ait Valerius libro .VIIL, tanta veneracio ab auditoribus tributa est ut que ab eo acceperant in disputacione dedicere® nephas estimarent, qui eciam interpellati ad reddendum causam hoc solum respondebant, Pytagoram dixisse*. Tantus autem in philosophia speculativa extitit ut ei quisquam philosophancium vix potuerit adequari, tantus in cultura iusticie ut populos ® illius partis Italie que antiquitus Magna Grecia dicebatur post mortem suam eius nominis autoritas rexerit '°, tanta eciam frugalitatis gracia preditus extitit ut ab omni animancium se temperasse credatur edulio°. Hic adolescencium qui se ad audiendum ipsum conferebant mores naturasque ** eorum coniecturacione quadam decoris et vultus * 1 ludi CRLNADGB. 2 querunt G. 3 perspicerent Cic.; prospiciant HCRLNADGB. 4 CRLNADGB; esset H, ebenso Cic., aber dieser ohne das folgende »laudabilius est censendume. 5 VIII HGB; in VIII CRLNAD. 6 ydromanticum extitisse, fuit eciam ut ibidem dicit nigromanticus CRLN; dem sinne nach stimmt hiermit Aug. 7 eciam inferos perh. exc, CRLNADGB; etiam inferos perhibet sciscitari (oder suscitari) Aug. 8 Spec. hist.; dediscere HADGB; disserere L; edissere CRN; deducere Val. Max., Bromyard; dicere Joh. Vall. 9 ebenso Polyerat., Joh. Vall.; populum CRLNADGB. 10 so CRLN Polycr.; rexit HADGB, Joh. Vall. 11 so CRLNADGB, Aul. Gell. Joh. Vall.; qnoque H. * a Diog. Laert. VIII, 8; vgl. Prooem. 12: pydéva yap slvar oopov &AX À deéy. Erasm. lib, VII, Pythagoras, 7. Democrit. ridens b Cic, Tuscul. V, III. Parallelstellen in N. Bouillets ausgabe

Page 6

View in PDF(opens in a new window)
corona del judiversas afecciones: los unos porque rresciban gar ayenturado, otros provocados por las ganancias del mercar y vender, otros vienen nin por causa de rrescebir plauso nin ‘buscar ganancias, mas por acatar estudiosa mente y aprender la que (se fase)’, y por esta manera los onbres en esta vida asy como sy viniesen de la otra vida y natura, asy se ocupan en los estudios de la gloria o de la ganancia o, todas las otras a mente se dana cosas contadas por ninguna cosa, estudios velar y a catar la naturalesa de las cosas, asy que a nos, a los filosofos, de la ciencia amadores los llamamos, y asy como en aquellos juegos muy mas libre se falla para los mirar el que non viene a ellos por buscar otra cosa, asy en esta vida lacontenplacion de las cosas y la cogitacion dellas deve ser ayida por mas loable y mas digna que todos los otros estudios.« Dise Agustino en el seteno De civitate Dei que Pitagoras fue grant nigromantico. Dise Valerio en el libro octavo? que tanta veneracion y abtoridad le fue dada de los discipulos suyos y auditores que en las disputaciones, sy les demandavan causa o rrason de lo que desian, esto solo rrespondian que Pitagoras lo avia dicho. E tanto fue grande en la filosofia especulativa que apenas alguno de los filosofantes se pudo a el ygualar, E tanto fue grande en la onrra de la justicia y rreligion que la abtoridad del su nonbre rrigio los pueblos de Ytalia que antigua mente la grant? Grecia se Ilamava y des‘pues de su muerte todos por su dotrina se tenplaron de todo comer de carnes de animantes. Aqueste considerava y veya las naturalesas y costumbres que los mogos que le trayan a oyr del avian de aver y seguir, y aquesto conjecturava el y 1 han de faserh der Tuscul., Paris 1831. uh 2 quinto h. 3 gente h. e Aug. de civ. Dei VII, XXXV (Migne a. a. d Vine. Bell. Spec. hist. LV, 24 :°Val. (Max) V, (vielmehr XY, Est. 1). Joh. Vall. Comp. 11, VI, 8, bl. 130: Valer. VII, u. Polycrat. VII, 4 (bd. IV, s. 91), Bromyard, Eucharistia E VI, rt. VILL, XXVII: Val. VIII. Diog. Laert. VIII, 46. (Latini) Fiore, Pit5.2. Bent, Short Sayings, s, 23. Larousse, Fleurs latin., s. 234: dixit; Fleurs bistor., s. 361: Le maitre l'a dit. e Polycrat. 4, bd. IV, s. 92. Joh. Vall, Comp. III, VI, 8, bl. 1802: Polyer.

Page 7

View in PDF(opens in a new window)
“wma ingenio et tocius corporis habita * solitus erat sciscitari, et quos idoneos aspiciebat recipi in disciplinam iussit et quinque annis* usum loquendi illis inhibebat”, infra quod tempus is qui tacebat que dicebantur ab aliis.audiebat, neque percunctari neque commentari, si non intellexerat que audierat, fas erat“. Omnes autem discipuli quicquid pecunie habebant in medium proferebant ®, et erat inter eos societas inseparabilis*; omnesque in communi vivebant et mutuo se amabant. Docebat enim eos Pytagoras veram anime amiciciam esse unum cor ex pluribus facere‘. Unde et pytagorici vades se invicem dabant®. Refert enim Valerius libro quarto * quod Damon et Phintias® Pytagore discipuli tam fidelem inter se iunxerunt amiciciam ut, cum alterum ex hiis Dionysius tyrannus interficere vellet et ille tempus ab eo, priusquam periret, domum proficiscendi ordinandique res suas impetrasset, si tamen vadem haberet, alter se pro eius reditu tyranno vadem dare non dubitavit. Appropinquante autem diffinita die nec illo redeunte, unusquisque sponsorem temerarium stulticie dampnabat, at ille se de amici constancia nichil metuere predicabat. Eodem autem momento et hora, a Dionysio constituta, qui eam acceperat supervenit, tyranno se representans et socium sponsorem absolvi deposcens. Et admiratus tyrannus amborum animum et fidem supplicium * hl. Sib remisit eosque insuper, ut ipsum in * societatem amicicie reciperent tercium, postulavit®. * 1 Spec, doctr.; quinto H, in quinto CRLNADGB, Spec. hist. 2 Papes wörterbuch der griech. eigennamen; Phitias Spec. doctr., Dial. Creat, Joh, Vall.; Phicias HORLNADGB, Spec. hist, Cessol.; Phisiacus Scala celi, * a Vine. Bell. Spec. hist. IV, 26 u. Spec. doctr. V, 170: Hieron. super Ecclesiasten II, (vielmehr III, 7): tempus tacendi (Migne a, a. o. bd. 23, sp. 1037 B). Seneca, Epist. LI, 10. Diog. Laert. VIII, 10. b Jamblich, de pythag. vita, XVII, ed. A. Westermann, in Diog. Laert. ed, C. G. Cobet, Paris 1850. e Aul. Gell. I, IX, 2 fg. Joh. Vall. Comp. III, VI, 4, bl. 130 b: Aul. Gell. VIII, VII; Seneca epist. LV (vielmehr LII, 10). Bruson. lib. V, de silentio, bl. 183b. d Diog. Laert, VIII, 10. Jambl. a. a. 0. V, 29 fg.; XVIII, 81; XIX, 92. Porphyr. de vita pythag. 20. e Joh. Vall. Comp. III, V1, 4, bl. 180 b: Aal, Gell. VIII, VII (vielmehr I, IX, 12, f Vine. Bell. Spec. doctr, VI, 87: Ovidius in libro tristium „III, (IV, 72:) Hic duo corporibus, mentibus unus erant. Spec. doctr. V, 135: Aristoteles in .VIII. libro philosophorum; Amicicia facit ex

Page 8

View in PDF(opens in a new window)
y abito del cuerpo de los que y cara veya en la fisonomia n. en ciertas sennales los cavallos que avian + w.uv *E conoscia traya en uno los de ser buenos. Todos los sus discipulos ayuntavan y lo que tenian, y era entre ellos conpannia insepadineros los unos rable,y todos ellos bivian en comunidad y amavanse a los otros. Y Pitagoras amandolos los ensennava que la verdadera* amistanga (del) anima de muchos fase uno, Cuenta Valerio en el quarto* que Damon y Pi(n)tias discipulos de Pitagoras tanto ayuntaron en sy fiel amistad que, como a uno de aquestos Dionisio tirano quisiese matar y aquel demandase a Dionisio tienpo para yr a su casa a ordenar sus cosas antes que muriese, el uno de aquellos amigos non dubdo de la en poder del tirano y porfiador de quedar en rrehenes venida del que yva. E como se ya acercase el dia que le era sennalado al que avia de venir y el non viniese todos damnavan y culpavan la confianga de tan loco fiador como del que avia quedado en rrehenes, pero el non dubdava nada de la constancia de su amigo. Y en aquella mesma ora y momento, por Dionisio constituyda, sobrevino aquel qne era ydo a su casa, presentandose al tirano y demandandole que absolviese a su amigo de la fianga. E Dionisio maravillado del coragon de entramos perdonole la muerte que le queria dar y demandoles que rrescibiesen a el por tercero en aquella conpannia de tan firme amistad. A 1 la amistanga de la verdadera anima h, 2 quinto h. n multis unum, discordia vero multa ex uno, amicicie namque est congregare, inimicicie vero disgregare. Bent, Short Sayings, s. 455: Pythagoras: Friendship... one soul in two bodies. Pero Diaz de Toledo, Glosa LXXXVII: E esta (amistanga) es la que dize Aristotiles que faze de los amigos un coragon e una voluntad e un querer. Boc. de Oro 146, a: Diogenis. Paultre des Ormes, Morale primit. s. 60: L'amitié est la sympathie de deux âmes égales. Vgl. Aristot. bl. 71a u, Cicero bl. 92a. g Vine. Bell. Spec. hist. IV, 26. h Vinc. Bell. Spec. hist. a. a. o.: Valerius, libro V; doctr. VI, 84: Val. (Max.), INIT, (VII, Ext. 1). (Gesta Roman. c. 108, s. 440. Dialog. Creatur. cap. LVI: de asture qui misit ad caridrium: Narrat Valer. libro quarto, cap. VII. Cessolis, de Indo scach., bl. XXIa: Legimus. Gobii, Scala celi, Amicicia, bl. XIII a. Joh. Vall. Comp. HI, VI, 9, bl. 181 a: Tullius, De offic, I, XI (vielmehr TU, 10). Bromyard, Amicitia A XXI, Art. II, X: Val. III: Cum ergo

Page 9

View in PDF(opens in a new window)
Docuit autem Pytagoras hec enigmata que postmodum ab aliis philosophis sunt conseripta: Stateram ne transilias, id est: ne pertransgrediaris iusticiam. Ignem gladio ne fodias * id est: iratum et tumidum animum verbis maledicis ne lacessas”. Cum profectus fueris ne redeas, id est: post mortem vitam istam ne desideres“. Per viam publicam ne ambules, id est: multorum ne sequaris errores“, Hirundinem in domo ne suscipias, id est: garrulos et verbosos homines sub eodem tecto tecum habitare ne permittas*. Oneratis superponas onus et deponentibus ne communices, id est: ad virtutem accedentibus alacriter iniungenda sunt precepta, tradentes sunt‘ autem se ocio relinquendi Item dicebat coronam minime carpendam, id est: leges urbium non obmittendas®. Cor non comedendum, id est: merorem de animo expellendum”. Nisi iussione imperatoris de * 1 Hieron., 109 nayalpg ph onadsssw Diog. Laert.; fovens HORLNAD GB, Spec. hist., Joh. Vall, Gesta Roman. * illo die mane non rediret festinus se morti obtulit ut socium liberavit dicens: »Non venit; me interficite ut conventum est!« Et aliis deridentibus et dissuadentibus et dicentibus: »Expecta! melius est pausare, Adhuc ante mortem venire poteste, respondit: »Scio, quod non veniet. Et ideo vellem prius mortem sustinere, ut eum liberarem.e Ipso vero morti adducto obviavit alius et ipsis inter se altricantibus et dicentibus: ego debeo mori, iudex eorum videns fidelem amiciciam utrumque a morte absolvit rogans, quod posset esse tercius in eorum amicicia. Jamblichus de pythag. vita, XXXIII, 284 bis 237. Pero Diaz de Toledo, Glosa I: Valerio en el tercero libro. Hondorff, bl. 292 a: Val. Max. Schillers »Bürgschaft«. Fiore di Virtù, s. 33, si legge nelle storie romane: aber »Pitia« ist eine jungfrau und »Daruone« ihr geliebter. Lo re veggendo il perfetto amore ch’ avevano costoro insieme, sì le perdono la morte acciocchè così leale amore giammai non si partisse da loro. (Abgedruckt in F. Zambrini, Libro di Novelle ant. Bologna 1868, s. 35, nr. XIV.) Costo, Fuggilozio, s. 524. Mehr parallelstellen in Bouillets (Paris 1831) Cicero a. a. o., in Osterley, Gesta Roman, s. 729, und einem artikel Dr Mordtmanns in der Garten]aube, 1869, s. 151 bis 153. a Vine. Bell. Spec, hist. IV, 25: Illa quoque enigmata que diligentissime Aristotiles in libris suis prosequitur. Gesta Roman. cap. 34, s. 331, als eine dem Alexander von Aristoteles gegebene lehre. Diog. Laert. VIII, 17 fg. Porphyr, Pythag. vita, $ 42 mit anderer erklärung. Mullach, Fragmenta Philos. graec. bd. I, s, 504: Symb. pythag. nr. 2

Page 10

View in PDF(opens in a new window)
Ensenno Pitagoras aquestos enigmas * y figuras que des- - pues de otros filosofos fueron escritos, es a saber: La balança non traspases la justicia Non trasmudes, es a saber: non aerescientes el fnego con el cuchillo, es a saber: non acrescientes el coragon yrado y lleno de yras con palabras mal dichas. Quando fueres nunca vuelvas, es a saber: nunca desees esta wida en despues la muerte. Non andes por la carrera publica, es a saber: non siguas los yerros de los muchos. Non rrescibas la * golondrina ‘en tu casa, es a saber: non consientas "bu que contigo moren nin fagan conpannia los onbres verbosos y burladores y palabreros. A los cargados sobrepon carga y non comuniques con los que dexaren la carga, es a saber: que los? que van por el camino de la virtud deven* ser cargados de mandamientos y amonestaciones con que los siguan, y los dados al ocio son de desanparar. Asymesmo ensennava que non devia ser tomada corona, es a saber: que devian ser guardadas las leyes y las sus palabras. Y que non devian comer coragon, es a saber: que devian alangar * la tristesa del coragon. Y que non devian partir de la guerra nin de la estanga syn 1 enigmatos h. 2alosh 3denonb. 4 aleangar h, . e m. par. Joh. Vall. Comp. INT, V, 16, bl. 128a: Hieron. c. Rufin, III, (39, Migne, P. C. C., bd. 23, sp. 485 B); während sie hier aber dem Pythabeigelegt werden, giebt sie Joh. Vall. als »enigmata Aristotelis«, Poemata, Coloniae Ubiorum 1660, bd. I, Lyric, lib. III, od. X, Pythagorae s, 136. Vinc. Bell. Spec, hist. IV, 25. Gesta a a. 0. Joh. Vall. a. a. o. Diog. Laert. VIII, 17 fg. Porphyr. a. a. 0. Mullach a. a. o. s. 505, nr. 8 m. par, Balde a.a.o. c Vino. Bell. Spec. hist. a. a. o. Gesta Roman. a. a. o. Joh. Vall. a.a. o. Diog. Laert. a. a. o. Porphyr. a. a. o. d Vine. Bell. a. a.0. Gesta Roman, a. a. o. Joh, Vall. a. a. o. Diog, Laert. a. a. o. ohne erklärung. Porphyr. a. a, o. Mallach a. a, o. nr, 14, m. par. Balde a, a.o. e Vine, Bell, a. a, o. Gesta Roman. a. a. o. Joh. Vall. a. a, o. Diog. Laert. a. a, 0, Porphyr.a.a.o. Mullacha.a.o. nr. 7, m. par. a. 0. Job. Vall a. a. o. Diog. Laert. a. a. o. lach a. a. o. nr. 18, m. par. f Vine. Bell, a. Porphyr. a. a, o, Mulg Vine. Bell. a. a. o. Gesta Roman. a. Job, Vall. a. a. o. Porphyr. a. a. o. Balde a. a. o. h Vine, 2. 0, Gesta Roman. a, a. 0.: cor avicule ne comedas. Joh. Vall. 2. a. a. o. s. 504, a. a. o. Mullach ma 0. Diog, Laert. a, a. o. Porphyr. nr. 4, m, par. Balde a. a, o. Eyering, Proverb, Cop. bd. II, s. 468,

Page 11

View in PDF(opens in a new window)
stacione non discedendum, id est: animam de corpore non educendam *. i Item de dictis notabilibus Pytagore sunt hec: Fuganda* sunt omnibus modis et abscindenda languor a corpore, impericia ab anima, luxuria a ventre, sedicio a civitate, a domo discordia et in communi? a cunctis rebus intemperancia ”. corum dicebat omnia esse communia®, “we terum*, Ami- Et amicum esse se al- * Duorum temporum maxime habendam curam esse dicebat: mane et vespere, id est: eorunr que acturi sumus et eorum que gessimus". Post Deum dicebat veritatem esse colendam que sola Deo homines proximos facit‘, Item dicebat: quo minus presseris iram eo magis ab ira premeris*; tune incipimus nobis irasci cum aliis irasci desinimus, finis enim ire inicium est penitencie”. Liber quoque non est quem superbus inflammat animus‘. Vir si optimus est suis aspectibus probat. Aliis enim non potest esse bonus qui suis moribus in se fuerit 1 ebenso Hieron. Joh. Vall; fugienda CRLNADGB Polyer. Spec. hist, 2 commune Hieron. Polyer. Spec. hist. Joh. Vall. * a Joh. Vall. a. a. o, Comp. II, VI, 9, bl. 131 a: Tullius de senect. TIT (vielmehr XX, 73). Mullach a a. o. s. 507, nr. 51. Macrob. de somno Seip. I, XIII, 8. S. Plato bl. 65 fg. Über die ansicht, welche Pythagoras selbst von derartigen aussprüchen gehabt haben soll, vgl. Jamblich, de pythagor. vita, XXXIII, 103 bis 105. b Vine. Bell. Spec. hist. IV, 25, Polycrat. VIII, 15, bd. IV, s.305: inquit Macrobius. Joh. Vall. Comp. III, VI, 8, bl. 130 d: Hieron. e. Rufin. ITI, (39, Migne, P. ©. C., bd. 23, sp. 485 B, mit griech. texte). e Vine. Bell. a. a. 0.; Spec. doctr. VI, 87: Therent. in Adelphis (V, III, 18). Hieron. a. a, o. Cie. de offic. 1, XVI, 51: Graecorum proverbium. Martial. II, XLIII Diog. Laert. VIII, 10. Porphyr. de vita pythag. 33. Jamblich, Pythag. vita XIX, 92. Als sprichwort in Plato, de republ. IV, 424a. Boc. de Oro s. 183, b: Pitagoras Guicciardini, Detti, bl. 65a, L'hore, bl. 161 b: Pytagora u. Platone. Caro y Cejudo p. 21: A los amigos todo ha de d Vine. Bell. a. a. o.; Spec. doctr, a. a. o. Hieron. a. a. ser comun. b: o. Joh. de Hoveden, Spec, laicor., de amicicia vera et falsa, bl. 17 philosophus lib. ethic. 9, cap. X: Amicus est alter ipse (Aristot. Ethica Nicom. IX, IV, 5 u. IX, IX). Psendosen. de morib. 145: Alter ego est amicus, cuncta mecum habet communia. Cic. de amic. XXI, 80. Porphyr. a. a. o. Plutarch, de amicor. multit. cap. IT, Opera moral. I,

Page 12

View in PDF(opens in a new window)
mandamiento del enperador, es a saber: que non devian sacar d de Dios. a contra (la) volunta del cuerpo el anim » Asymesmo de los sus dichos notables son avidas las cosas que se siguen: Por todas maneras son de fuyr y de cortar a saber: la flaquesa del cuerpo, la ynorancia cosas, estas ‘aques del anima, la luxuria del vientre y la traicion de la cibdad y la discordia de la casa. Y (de los amigos) todas las cosas desia que ser comunes. Y ser onbre a sy mesmo otro amigo (!). Y devian desia que era de aver muy grant cuydado, mayor mente en dos tienpos, es a saber: en la mannana y en la tarde, quiere desir: de las cosas que avemos de faser y de las que ovimos fecho. Edesia que la verdad luego devia ser onrrada despues de Dios, la qual sola fase a los onbres ser muy cercanos a Dios. Y desia que estonces nos comengamos a ensannar contra nos quando dexamos de nos ensannar contra los otros, ca el fin de la yra comiengo es de penitencia. Non es libre aquel al qual el animo sobervio ynflama. Sy el varon es muy bueno en su aspecto se mostrara. Non puede ser bueno (a otros) aquel varon que fuere malo a sy en las sus costunbres. Non sabe fablar el 5, 111. Pseudoplut., de vita et poesi Homeri, cap, CLI, in Opera V, Kragm. et Spur. s. 145: Diog. Laert. VII, 23: Zeno. Erasm. lib. VII, Zeno 22. Verinus, bl. 17 b: © Alter ego est verus multumque probatus amicus, Quo debet nobis charius esse nibil. Caro y Cejudo s.99: El buen amigo es otro yo. Vgl. Cleobul s. 40, z. 15 fg, e Vine. Bell. a. a. 0.; Spec. doctr. V, 19. Hieron. a. a, o. Joh. Vall. Comp. III, VI, 8, bl. 181 a: Hieron. e. Ruf. Bromyard, Consilium C X, Art, IU, 1X. Auson. Edyllia XVI, De viro bono, Iudayogxh dxpéxag, Mallach, Fragm., bd. I, s. 510, Pythag. Symbola, nr. 86; ». 105 fg.: Pythag. carm. aor. v. 39 bis 46. Erasm. lib. : II, Pythagoras, 9, Alciati Emblemata 8,23. f Vine. Bell. a. a. 0.; Spec. doctr, V, 60: Hier. c. Ruf. (a. a. 0) Joh. Vall. Comp. IH, VI, 8, bl. 131 a: Hier. c. Ruf. Pseudosen. de morib, 145 b: Dis homines sola veritas similes facit; De quattuor -yirtut., bl. 13b. J. W. L. Gleims sümmtl. werke, Halberstadt, bd. V (1812), die goldnen sprüche des Pyth. s. 285. g Caec. Balb, Friedr. 94. h Caec. Balb. s. 21, VII, 1; Friedr. 95: Irae exitus fit poenitentiae initium. Fiore di Virtù s. 153: Cato: Quanto meno premerai l'ira, tanto ‘meno sarai punito. La fine dell’ ira siè tominciamento della penitenza, i Caec. Balb. a. a. 0.; vgl. Friedr. 135,

Page 13

View in PDF(opens in a new window)
malus*. Loqui ignorat qui tacere nescit”. Duo lacrimarum genera sunt in oculis mulierum: veri doloris unum, insidiaram aliud*. Avari homines pusillis ? brevis etatis similes sunt quibus de suis nichil uti licet“ Cuidam avaro homini dixit Pytagoras: »Stulte, divicie tue in te pereunt paupertatique similes sunt cum in hiis esurias, sicias et algeas*e. dam Pytagoram si cuperet esse dives. Interrogavit qui- Ait: »Divicias contempno habere que liberalitate perduntur et parcitate putrescunt “e. Vidit Pytagoras quendam indutum preciosis vestibus qui turpia loquebatur, et ait illi: »Aut loquaris sermones vestibus tuis similes aut pannos induas tuis eloquiis congruentes*.« Cum quidam stolidus, audiente Pytagora, diceret malle se cum muvs lieribus esse quam cum philosophis* conversari, »Et suese, inquit Pytagoras, »libencius in ceno quam in aquis elaris versantur*.« Interrogatus: »Quid est in mundo novum?« ait: »Nichil«', Interrogatus: »Quid est philosophia?« ait: »Meditacio mortis*, nitens quotidie de carcere corporis educere libertatem'.e Pytagoras primus apud grecos invenit immortales” esse animas”, sed erravit ponendo eas de corpore ad corpora transire. Unde se dixit primo Euforbium ° fuisse, secundo Thalidem, tercio Erincianum, quarto Pyrrum, ad extre* 1 pupillos brevis etatis esse Caec. Balb. a Caec. Balb. s. 27; XXII, 2. Friedr, 35: Bonus esse in alios non potest qui in se est malus. Sentent. falso inter Publil. rec. 60; Friedr. 44, Auson. VII Sapient. Sent,, Pittacus 1: Loqui ignorabit qui tacere nescit, St. Maximus XX, sp..848 A: Aristol.: "O py «lg ouwnay ola olds Zadéyeodu, Anton. Melissa I, 73 (al. 93), sp. 9920. Publ. Syr. 752: Tacere nescit idem qui nescit loqui; ohne »ideme in Publil, Syrus 8, 110, adnot. 120, u. Lib, de morib. s. 147, nr. 181. Albertan. de arte loquendi bl. 2a: Inde etiam dici consuevit: Tacere qui neseit loqui nescit, Nescit ergo stultus loqui quia tacere nescit. Vine. Bell. Spec. doctr. V, 92 u, 170; VI, 20: Ex proverb. sapient. (Corsini), Rosaio cap. LXXVUI: Multiloquium, Seneca, s. 92. Eyering, Proverb. copia, bd. Il, 8. 634, Sentent. falso inter Publil. recept. 157: Homo tacere etc., Friedr. 133, aber »nescit diceree, ebenso Pseudosen. de morib. 132. (Vine. Bell.) Spee. mor. III, I, IV: Bene loqui nescit qui tacere non novit. c Caec. Balb, s. 26, XVII, 5; vgl. Friedr. 67, Publ. Syr. 597; Sentent. falso ete. 303; Friedr. 286. d Caec, Balb. s. 23, XII, 8; vgl. Friedr. 153. (Vine, Bell.) Spec. mor. III, 7,2: Brevis etatis est nichil avaros de suo uti

Page 14

View in PDF(opens in a new window)
que non supo callar. Dos linajes de lagrimas son * en los ojos + u.1» de las mugeres, uno de verdadero dolor, otro de asechangas. Los onbres avarientos semejables son a los mogos de tiérna hedad a los quales non es dado logar de usar de ninguna cosa de lo suyo. Pitagoras dixo a un onbre avariento: »Loca mente perescen en ty las tus rriquesas y semejables son a la pobredad, pues teniendo aquestas tu padesces mengua.« Pregunto uno a Pitagoras sy cobdiciava ser rrico, al qual rrespondio: »Yo menosprecio aver las rriquesas las quales por liberalidad se pierden y por avaricia se podrecen.« Vido Pitagoras a uno vestido de preciosas vestidaras que fablava cosas desonestas, y dixole: >0 fabla palabras semejables a tus vestiduras o viste pannos semejables a tus palabras.« Preguntaron a Pitagoras que cosa fuese en el mundo nueva. Rrespondio: »Ninguna cosa«. Preguntaronle: »¿Que cosa es filosofia?« Rrespondio: »Pensamiento de la muerte que tienta cada dia de sacar el (anima)! de la carcel del (cuerpo) ? y rredusirla en libertad.« Pitagoras fue el primero que entre los griegos fallo las animas ser inmortales, mas erro poniendo aquellas que traspasavan de unos cuerpos en otros. En lo qual dixo de sy primera mente que avia seydo Euforbio*, y despues que avia seydo Talides, y la tercera ves, que avia seydo Eri(n)c(i)ano y la quarta Pirro y a la fin Pitagoras. 1 cuerpo h. 2 captiverio h. 3 rredusirlo h 4 enfero h. . licere. e Caec. Balb. s. 23. XII, 4. Vine, Bell. a. a. o. f Boe, de Oro, 8.141, b. Fiore di Virtù s, 63: Varro dice: Il ricco non acquista le ricchezze senza fatica, e non le tiene senza panra, e non le lascia senza dolore. Costo, Fuggilozio, 8. 466: In somma è verissimo il detto di Varrone che Le ricchezze s'acquistano con sudore, si conservano con ‘timore e si perdono con dolore. g Boc. de Oro s. 139,g. h Caec. Balb. e. 18, I, 1. (Vine. Bell.) Spee. mor. TIL, IX, 3: Legitur in prover- Dis philosophor. i Vine. Bell. Spec. hist. IV, 25. Hieron. e. Rufin, ‘Ill, 40, Migne a. a. o. bd. 23, sp. 486 B. Eccles. 1,10. bl. 65 b u. 68 b. k Vgl. Plato, 1 Vine. Bell. Spec. hist. IV, 25. Hieron. a. a. 0. m Vgl. Thales, s. 4 2. 1. n Polyerat. VII, 4, bd. IV, a. 98. Joh. Vall. Comp. HI, VI, 10 u. 12, bl. 131 b: Hieron. c. Ruf. Ovids Metam. a 158 sagt Pythagoras: Morte carent animae semperque, priore relieta Sede, novis habitant domibus vivuntque receptae. Ovid. a. a. o. v. 160 fg. mit vielen parallelen in N. E. Lemuires Ovid, Paris 1822.

Page 15

View in PDF(opens in a new window)
mum Pytagoram, et post certa temporum curricula ea que fluxerant iterum fieri *. » Post multa ergo studia venit Pytagoras in Italiam ad eam partem que quondam Magna Grecia vocabatur ubi et Architam tarentinum audivit’?. Deinceps in Metapontum migravit ibique decessit. Cuins tanta in populo opinio fuit ut ex domo eius templum facerent et ipsum pro deo colerent”. Claruit autem Pytagoras tempore Nabuchodonosor regis Assiriorum °. Cap. XVII. Anaxagoras. Anaxagoras, philosophus, asianus, Athenis claruit tempore Xersis regis*, ubi triginta annis * philosophie studiis insudavit. Auditor fuit Anaximenis* et Archelai preceptor’. Hic cum admodum dives esset, possessionibus derelictis®, studendi gracia diuturnam peregrinacionem assumpsit. Et cum a quo+». dam criminaretur ®, dicente: »Non est * tibi cure patria«, extenso brachio et ostenso celo, ait: »Immo michi admodum patria cure est”.« Cum autem, ut ait Valerius libro .VIII., post multa tempora [in patriam]* reversus possessiones suas desertas videret ait: »Non essem ego salvus nisi iste periissent'«. Hunc cum 1 Vinc. Bell. a. a. o.: Per se enim Plato post academiam et innumerabiles discipulos sentiens multum deesse sue doctrine venit ad Magnam Greciam ibique ab Archita tarentino et Timeo locrensi Pithagore doctrina eruditus elegantiam et leporem Socratis cum hujusmodi miscuit disciplinis. Es scheint somit, Burley, der wahrscheinlich Vincenz von Beauvais für die vorhergehenden zeilen benutzt hatte, habe fälschlich, was hier von Plato gesagt wird, auf Pythagoras bezogen, den Timaeus aber nicht als lehrer desselben genannt, weil ihm das gegenseitige verhältnis beider bekannt sein mochte. Doch auch Archytas konnte der lehrer des Pythagoras nicht sein, denn dieser lebte um 580 bis 568 v. Chr., jener zwischen 400 bis 365 v. Chr. Jamblichus, de pythag. vita XXIII, könnte daher viel eher recht haben, wenn er den Archytas einen schüler des Pythagoras nennt. Übrigens würde der gegen Burley erhobene vorwurf eines misverständnisses auch dann gelten, wenn wir annehmen wollten, dass er die quelle des Vincenz von Beauvais, Hieron. contra Ruf,, benutzt habe, denn auch hier nehmen die mitgetheilten worte diesselbe stellung ein. 2 regis persarum CRLNADGB. 3 interrogaretur CRLNADGB; npèç tdv sinovta Diog. Laert. 4 Spec. hist, u, doctr.; patriam repetisset Val. Max, Polyerat., Joh. Vall.

Page 16

View in PDF(opens in a new window)
E desia que despues de ciertos curriculos de annos aquellas cosas que avian seydo avian de tornar a ser fechas, E despues de muchos estudios Pitagoras vino en Ytalia, y en aquella parte que en otro tienpo era dicha la grant Grecia adonde oyo a Archita tarentino y dende paso en * Methaponto *».15« y ay fallescio, del qual quedo tanta opinion en el pueblo que de la su casa fisieron tenplo, ea ese Pitagoras en logar de Dios lo onrraron. Florescio Pitagoras en el tienpo de Nabucodonosor rrey de los asirianos. Cap. XVII. - Anapagoras. Anapagoras y por otros llamado Anaxagoras, filosofo, asiano, florescio en Atenas en el tienpo del rrey Xerces, Estudio por treynta annos en la filosofia. Fue oydor y discipulo de Anaximenes y preceptor y maestro de Archelao. Aqueste, como fuese rrico, desmanparadas las sus posesiones, por grande estudiar metiose en prolongada peregrinacion. E como de uno fuese acusado el qual le desia: »Tu no as cuydado de tu patriac, estonces Anaxagoras, tendiendo el brago y mostrandole el cielo, le dixo: »Antes es a mi grant cuydado de aquella mi patria.c E como dise Valerio en el libro octavo que bolviese despues de muchos tienpos a su tierra y viese las sus posesiones desiertas dixo estas palabras: »Cierto yo non avria seydo salvo nin cobrado sy aquestas cosas non PI |a Vine. Bell. Spec. hist. IV, 25. Hieron. a. a. o. sp. 486 A u. B. Diog. Laert. VIII, 4 fg. b Vine. Bell. Spec. hist. IV, 24: Justin. Hist. XX, (IV, 17). Joh. Vall, Comp. III, VI, 12, bl. 131 b: Polyeraticus Vil, IV, (bd. IV, 92). Dieses kapitel übersetztim Mer des Hist. Quint aage, chap. III, De Pictagoras, bd. I, bl. 186 fg. mit ausnahme des »docens« bis »doctrinise, s. 66, z. 23 bis s. 68, z. 1, des »et amicum esse se alterume s. 76, z. 7, und des »Item dicebate bis »desinimus«, =. 76, x. 11 bis 18. d Diog. Laert. Il; 7. e Diog. Laert., Prooem. 6. Vine. Bell. Spec. hist. IV, 33: August. de civ. Dei, libro VII 14; II, (vielmehr VIII, I, Migne a. a. o. bd. 41, sp. 226). f Diog. Laert, Prooem. 14; II, 16. Vino. Bell. a. a. o.: ut dieit Aug. (a. a. 0). g Vgl. a. h Diog. Laert. II, 7. Rückert, Grates s. 84, z. 11; Demokrit, bl. 55 Weish. des Brahm., s. 160, nr. 73. i Vinc. Bell. Spec. hist. IV, 33 Val.; doctr. VI, 129: Val. (Max) VIII, (VII, Ext. 6). Polyerat, VII, 13, Burley