Prozaiczna Lektura Rozrywkowa Lukiana Z Samosat

do tt N TADEUSZ SINKO PROZAICZNA LERTURA ROZRYWKOWA je za zasadnicza czeéé swego zajec Ch Luc Ar LURIANA 7 SAMOSAT ia, tak zdaniem moim, zy pracuja nad fizyeznym „Podobnie jak atleci z fachu i ci, któr samo tylko pielegnowanie rozwojem ciala, maja na wzgledzie nie nalezyte wytchnienie i uwazdrowia i éwiczenia cielesne, ale takze przy- - Zeszrt 7 69 359 zaja duchowo — po diuzszej i podatna jest rzecza dla ludzi pracujacych nié go sposobniejszym do waznej lekturze odswiezy¢ umysl i uczy mySle. nie jest tak odpndalszej pracy. Pod tym wzgledem nic, jak formie uciesznei 1 powabnej wiednie, jak czytanie dziel, ktore w umystu. ale takze pozypodaja nie sama tylko czcza zabawke dla . teczna maja na celu nauke“. ortograficznymi) sam Przytoczylismy tu (z drobnymi zmianami Lukiana piöra Michata K. poczatek przekladu Prawdziwej historii sie w r. 1906 w Bibliotece Boguckiego. Przeklad ten ukazat wanej przez Polska Akaprzekladów,z literatury staroëytnej wyda jej nr I pt.: Wybrane pisma demie Umiejetnosci w Krakowie jako kladu wlasnym glöwnie ze Lukiana, Nie zastepujemy tego prze onkureneyjnie spolszezyi wzgledu na to, Ze Bogucki Swietnie, bezk przestworzu kosmieznym, nazwy rozmaitych mieszkancöw wysp w Lukiana. Totez slusznie LOa i poza tym bardzo trafnie oddat styl swym popularnonaukowym stapit prof. Jerzy Schnay der w czej, ogloszonej w Meartykule pt. Z greckiej fantastyki podróëni 472) przytaczajac kilka andrze (rok II, zeszyt 8 z r. 1947, str. 461w przekladzie Boguckiego. bardziej charakterystycznych wyjatków poprzednich artykulów ogluNiestety, w przeciwstawieniu do swych m na koncu swej rozprawki szonych w Meandrze, nie podat tym raze z artykutu Krolla Iambulos swych zrödel, choé wyraénie korzysta der klassischen Altertumsw Paulego-Krolla Real-Enzyklopidie z jakby przypadkowo dowiawissenschaft, 17 Halbband, 1914. Tote pobycie Lukiana na Ksiezycu, dujemy sie (na str. 468 wiersz 10) o man PT

potem (str. 471) o walce miedzy mieszkañ cami Ksiezyca i mieszkancami Slonca i o pobycie Lukiana we wnetrzu wieloryba. Mniejsza o to, Ze „streszezenie“ pewnego dziela Jamb ulosa u Diodora Sycylijczyka sygnalizowane jest (na str. 463 wiersz trzeci) jako II 55—66, a tuz potem jako II 55 (co odpowiada rzeczywistosci); wazniejsze jest to, ze za „pewien renesans“ fantastyki podrózniczej uwazana jest niestusznie opowiesé O cuda ch z tamtej strony Tule Antoniusza Diogenesa (z I w. n. €., o nim patrz T. Sinko, Lit. gr. II 1, str. 164 nn). Prof. Schnayder nie mögl oczywiécie przed 13 laty przewidzieé dzisiejszych sputników, ekspl orato rów i lunników, ani dokonanego sfotografowania odwrotnej stron y ksiezyca, ani Sporu o mozliwosci jakiegos zycia, choéby tylko na Marsie, ale dopiero ten dzisiejszy postep badan przestrzeni kosmi cznej jest niewatpliwie jakby spelnieniem fantazji Lukiana i dlate go zastuguja one na przypomnienie. A najpierw podajemy stres zezenie wyciagu Focju_ Szowego z opowiesci A. Diogenesa: Bohaterem przygód byt Arkadyjezyk Deini as zyjacy w Tvrze. ktéry wybral sie na ksiezyc, a zatrzymawszy sie przez pewien czas na Tule poznat tam i pokochal Tyryjke Derky llis. Ta opowiada kochankowi przygody swoje i swego brata Manti niasa: Oboje byli ofiarami egipskiego ezarnoksieznika Paapi sa. W ucieczce przed nim Ajnesidemosa (osorodzenstwo przybylo do Kimmeriów"i tu wstap ila Derkyllis do Hadesu, gdzie od duszy swej zmarlej pokojéwk i dowie dziala sie tajemnic zycia pozagrobowego. W kraju Kimm erió w rodzenstwo sie rozstaje i Derkyllis odbywa swa dalsz a podró 2 w towarzystwie swego kochanka Keryllosa j tajemniczego Astrajosa. Ten ja wybawia z wszelkich obierzy i sidel zastawionych przez Paapisa. Podczas podrözy przez kraje poludniowej Euro py opowiadat autor hiStorie nie do wiary (dpista). Wreszcie w hiszp anskiej Asturii Astrajos opuécit Derkyllide, a ona dostala sie w drodze powrotnej na Sycylie i tu popadla w moc tyrana z Leont inoi bistosé historyezna z poczatku V w. przed n. e). Na jego dworze spotkala ku swemu przerazeniu Paapisa. Na szezes cie bawil tam i Mantinias, z ktérego pomoca wykradla Paapi sowi czarodziejskie ksiegi i ziola i uciekla przez Regium do Metap ontu, Siedziby zwiazku pitagorejskiego. Znalazl sie tu i Astrajos i uratowal rodzenstwo przed poscigiem Paapisa, zabierajac je ze soba do swego dawnego towarzysza, Gety Zamolksisa. Ten ich oczys zcza z dawnego przejada, ale juz bez Astrawinienia (mimowolnego otrucia rodzicéw) i zwiastuje, ze ostateczna pokuta musi sie odbyé w'Tule. Tam te; 360 — . es eo Paapisa. Zabija go jednak jeden LUKTANA LEKTURA ROZRYWKOWA Sc ecia potrzebne do wskrzeszenia josa, by en Derkyllidy, à w jego ksiedze is yodkl ezasem Azul Dern!ias ajas, ysz Dein ° a warz któr tym 2 Tule zawedrowa) na ARE 7 kochanka il sie wiec ze swa tulska o Donne to sie spelnilo. Rodzenstw es pozwolenie, by wypowiedzial jaki oe ray nt m od Sybilli eic sie w Tyrze Dry be zie spelnione, zapragnal znal a de znalazl ae Dry lida’ r nnekrzeszonych. ..Ozen ana griechische goreiske kazala E. Rohdemu (Der verbe hete o: Phil wionym w I wieku D © a Roman) polaczye autora z ozy t Pabs on gicz i iskim. Chronologie te popart ener i ed ona jest powszechnie pave ow ene 68, 1907 p. 10 n.) i dzis ï zZ egipskiej objasniat K. Kerenyi (are 8 )s ic i skimi wedrownymi kaplanami gloszacymi. Pe pitagore 1927. p. 238 nn.) konkurencja nowo en magii d Serkylidy na| n n i non Thule ze zwyrodnial historiogratia Der aczyc Po an orient. Romantit. jon: y ków, opowiedzial 1 Legen)ann ciwstawil Antonin Zeubnosei magii egipskiej prze gorejczy Dore D ocaymnosé pita ee alas ° . * e . . a rot Ee wiee wae are Pitagorasa i tajemnice zyci byly wo oe owepitagoreiskie} a dpistu ee anand Se icznosci zadnej tego| r tiem i orzyneta dla „szerokiej“ publ a ' przywer ieee . ( ermes Diog Ó HF Zimmermann: Die ápista des A. usza male’ is streszezonego powyzej wyciagu Focj PR an | ict Scriptores Graeci Dons x u kErot OE w zbi herawyd (1, ani Lips 1858). Fragment wydany z ap. “ en reel na N enka se. gaie gen sie pe uchajmy streszczenia Fae oe D 312-319) A teraz post Bogu przeklan 3) K. mister Lukiana z Samosat wedlug ma Lukiana. Krakow 1906 a brane (Wy ny Pis | Gna zadza swiezych wrazen oraz Cc ecia sn co za Ocean hesperyjski (tj. zachodni) i N i dobra ;obie stronie — nabyl Lukian zaglowiec. Do rust ie ek w i podobnie myslacych, zaopatrzyl stat arze 0 ye nen obok którego wymieniony byì jako ee one ko ge 5sO aahów jakozal zalo i puscil sie na Zachöd. Po 70 dniach dotar 5 a. nose 1 den it dzie Dionizos. Jakoz wkrótce zegl a byla rzeka plynaca er.. Dowodem pobytu Dionizos IC oeVv ich ernie a ty

LEKTURA ROZRYWKOWA LUKIANA . ir . 2Kan pina chiockiego. Zwykle winoro sle zastapione sa tam przez uz Z - . eye . . 0 ° 1 1 przemienili sie w takie jak one drzewa nimi u - * la- 363 i, cofnela sie i wznioz chmur, tak ze promienie Storica nie mogly z dwoma towasie juz wiecej przed em podwójny mur sie kazal wznieéé miedzy Ksiezycem a Slofc o- Endymiona. Cofnawszy Faëton nie uznal za sluszne oblegaé gród : rzyszami. sl swoje trofeje. Zreszta Zjawil sie wreszcie i Faéton i wznió utkana przez pajaki i zabrali do niewoli Lukjana przybyé z pomoca Chmurokentaurowie, ktorzy mieli przed bitwa ‘ jego wojsk. wyprawili Faétonowi. Ci zobaczywszy teraz pogrom t powrócil na plac bodo niego gofica z wezwaniem, by natychmias zmusili ich do ucieczju, a sami wpadli na przerazonych Ksiezyczan, trofeje, obiegli zastone ki, gnali ich az pod bramy miasta, wywrôcili jów, nadciagneli olbrzymi wlasnie zajeci wznoszeniem owych trofe na pamiatke walki sla dwa zwycieskie trofeje: jeden na pajeczynie napowietrznej. pieszej, drugi na obtokach na pamiatke walki Ksiezyczanie byli Nie oznaczalo to jednak konica wojny, bo gdy wziela do niewoli, wreszcie zaniechala pogon (z Syriusza). Z porzan, Rzodkwian, Grzybolodygow, Psiozoledzian Mlecznej. a Chmusród sojuszników nie stawili sie procarze z Drogi rokentaurowie przybyli dopiero po bitwie. mieszkancow Przebieg bitwy byl nastepujacy: Lewe skrzydio z Koniosepami Stofica pierzchlo natychmiast nie starlszy sie wrecz Faétona wzielo poEndymiona, natomiast prawe skrzyd!o wojsk a Powietrzokoczatkowo gore nad lewym skrzydiem Endymiona, ionowej. Gdy ta marzanie Faëtona dotarli az do piechoty Endym by! zupelny. Armia wszczela böj, Faétonowcy pierzchli i pogrom ich ijala wielu a innych Ksiezyczan $cigala ich przez pewien czas, pozab omrówek, Powietrzokomawy. Armia Faétona skladala sie z Koni litym uzbrojeniu i Koniozurawianami. Wspomnimy tylko o jedno z bobu a panochronnym zotnierzy Endymiona: kazdy mial helm . Znowu pomijacerz luskowaty z naszytych na siebie lupin lubinu piechota liezyla my szyk bojowy armii Endymiona, w ktörej sama siecia usnuta przez nieomal szeéédziesiat milionöw. Ukryto ja za Wyszla spoza niej olbrzymie pajaki miedzy Ksiezycem a Jutrzenka. hasto rozpoczecia bitdopiero wtedy, gdy ryk oslöw z obu stron dat oni Wréblozoledzianami paieen ve drzew z licznymi pedam i: górna czesé tych drzew De ed iewiasty az po pas zupelnie prawi dlowo rozwiniete as: vie Y one Prey Pys2ow bardzo zyczliwie, rozmawialy to po lie j az . kow z gwiazd nad Kapadocja. Nazywali sie w, ProsobiPomijamy katalog tysiecy Koniosepów, Kapustniké (ci dwaj sprzyjow, Czosnkobojów, Pchtotuezników i Pedziwiatrów wiedzicy) i nie mierzency Endymiona przybyli z Wielkiej Niedz wojowania. To objasniamy ich „mówiacych“ nazwisk i sposobow ylych) sojusznisamo odnosi sie do zapowiedzianych (ale nie przyb ‚ to po indyjsku, , to po grecku, , nie szezedzi lv edzily im calusöw, ni ; Poewalaly im tylko zrywad z nich owocöw. Kto zag wzial je w van sie ven an mög! sie Juz wyrwac z ich objeé: sromami bowiem spnjen ole ukazala sie jakas inna ziemia z rzekami, morzami, nae Wer he winorodna wyspe, tylko przez pöl dnia plynel i nl 28 arze z ogodnym wiatrem po morzu. Okolo poludn ia nagly iR ge ” et statek M gore i juz nie spusci t go na morze. Po edmw powie Ania niach tru 1 nocach takes napowi wan, etrznej] zeglugi zobaczylii ösmeg ésn o | wie jakas ziemie ziemie,, niby to wys pe kulista i , jasnie jasniejjaca poremnym raden Zawineli do jej portu i przeko nali sie, ze jest 1 uprawna. Ge Gdy zapadl a noc, , ujrzeli uj w iw pobliz iz u wo innych wysp rozmaitej wielkosci, wszystkie barwy ognij. eegorami 1 miastami. Wnosili z tego, ze to ich glob ziemsk i. ht sie wise w dalsza droge, gdy nagle natkneli sie na tak zwawe am oniosepów i zostali przez nich aresztowani. Olbrzymy jerg na olbrzymich trojglowych sepach zaprowadzily ich przed nn .= lowiedziawszy sie, Ze sa z Hellady, przeds tawit im sie je no ymion, ktory niegdys podeza s snu zostal z naszej ziemi porwany i camianowany królem tej krainy. Mieszkañcom ziemi przed stavjeste de la sie ;Snyona na jako kstety ksie ‘ ea) zyc (tu dopi piero do wiadu j j jemy sie o tym,| TCZ 2. | ze ncymion uwiadamia przybyszöw przyjetych bardz o goscin nie. zo am a wypowiedzieé wojne mieszkancom Slonca (zamieszkale sr jak Ksiezyc), ktérych król Faëton jest jego wrogiem z nasigbulacego powodu: Endymion zebral byt najwiekszy ch bieda ków w swim pañstwie, aby ich osadzié jako koloni stéw na Jutrze nce ; Se podöwezas Puste) i niezaludnionej. Zazdrosny Faëto n nie ges nahid pozwolié iz hufcem Koniomröwezan zaszed! droge nieor vie ne te n Ksiezyca. Endymion nieprzygotowany dostanapad musial wtedy ustapi é ed i dopier | o zamierza po raz | drugiiw wysla 5 Osadnik é osadni 5 öw ków. .Neste Nastap nt stapi i totona. naon dover, goseie maja ochote przylaczyé sie do tej wypra wy satan emu z nich po jednym sepie i odpowiedni ryn-

ie po sec na Ksiezyc, wskutek czego nastapilo zaraz jego calkowite : aanne a cala jego przestrzen zalegta nieprzerwana noc. W tym która pierwszego dnia wskutek kong protba chub Endymion wyprawil do Faétona poslów z po ì sba, azeby \ zburzy! rz; ów mur i ulitowat sie i nad ludem pe-. sac wet w ciemnosciach. Wzamian za te laske przyrzekt Faë. one Rd. haracz, byé jego sprzymierzencem i nie prowadzié zn dy wojny. Gwarantami tych zobowiazan mieli byé oddani Faétonowi zakladnicy z Ksiezyca. | eee” swe} Radi pods) te warunki kapitulacji Endymiona do dyskusji e, wziela Zadnej decyzji, , ale nazaj zajutrz okreslila dla obu ob stron wares. 5 ki pokojowe:: Mieszkancy Stoúca ica i ich sprzymierzen okey Cy sobowine zobowigzu i wn js | vtzpurzye mur graniczny, nie napadaé wiecej na Ksiezyc i wydad 7 za umówiona gene. cene. Mieszkafc y Ksiezyca iez przyrzekaja swej strony uszanowaé niezawistosé¢ mieszkañcow innvch — wia d nie napadaé zbrojnie na mieszkancöw Sliorica, a w razie napadu ni | pray jacielsiiego spieszyé im na pomoc. Jako danine Endymion zo. y Faétonowi dziesi dziesieé tysiecy dzbanó w rosy i da mu dziesieé tvu Ee zasladników jako gwarantów dotrzymania umowy Na J ueen e obie strony wyszla swych kolonistów i dopuszcza do osiedre a an takze inne plemiona. Ten uktad pokojowy ma byé . Many a asten wed slupie, umieszczonym na granicy obu . stepuja pisy delegatów ob à z kazdej strony), ; którz y zaprzysieg iegli li zawarty dad. uklad, popo ceym nae . - . j ; cy a gens wzieto sie do burzenia owego muru graniceneso i waaien n . La [4 | acalaeyeh deiców powital wzruszony do lez Endymion í za- . nee wean ee (wskutek czego i Lukian z towarzysz ami ri We Ren ezyc). e Tak sie skonezvlz nezyla ta pierwsza i 3 wojna ina kolonialna i , no ANA LEKTURA ROZRYWKOWA LUKI sa zonami innych mezezyzn. pienie funkeji nieistniejacych niejako jadrem te) relacji jest zasta Dzieci rodza sie z mezczyzn, Ktörzy na Ksiezycu kobiet przez mezczyzn. w ziemie. Z tego wyrasta biora sobie innych mezezyzn Funkcje te pelnia do lat 25, po czym , która po pewnym czasie za zony. Plöd rozwija sie w brzuscu lydki rodka — mariwego. Ozywia sie przecina i wydobywa z niej nowo na dzialanie wiatru. Procz tasie on jednak, gdy mu otworza usta eje tez inny sposéb. Wycikiego rozmnazania sie przez coitus istni potezna sie cziowiekowi jadro i zasadza nie umieraja (jak ludzie na ziemi). lecz rozpraszaja sie Drzewiency) o miesistej subne drzewo (stad powstaja tak zwani ki i liscie, a owocem jego stancji niby czionek meski. Ma ono galaz eja. zrywa sie je i wysa dlugie na lokieé zoledzie. Gdy te dojrz Drzewiencow sa przyprawione. tuskuje z nich ludzi. Genitalia tych aków z drzewa. Starzy Ksiezyu bogatych z koéci stoniowej, u bied W POzab, ktöre tam masowo lataja w powietrzu. Pragnienie zasp ezanie ia sie, to wszyscy uzywaja wietrzu niby dym. Co sie tyczy odzywian u z pieczonych na weglach tego samego pokarmu, mianowicie — dym akajaja i palcow u nog nie aca nieco ponad kolanami. Paznokci i skondensowanym w ciecz powietrzem wygniatanym do kielicha oddaja, nawet otworów na podobna do rosy. Moczu ani kalu nie , a ich spölkowanie odbywa to nie maja tam, gdzie ludzie na ziemi nek pieknoéci uchodzi lysina sie w podkolanku nad lydka. Za waru . Wyjatek stanowi broda i brak jakiegolwiek owlosienia na ciele maja, niemowleta. gdy im by — miekkie szaty — szklane; kuczy zimno. Ubiór bogaczy stanowia zmoczonej woda. Najbardziej : szaty biedaków sa tkane z miedzy anowi to, co powie o oczach nieprawdopodobne wydaje sie Luki o to, co widzial. Ot6z oczy i uszach. ale zapewnia, ze opowie tylk brzucha znajduja w nim schronienie now by pozostal u niego i wzial razem Zz nim en N za adaniu kolonij. Dla wiekszego przywiazania go do siean : omorowania. przyrzekt oddaé mu reke — swojego syna, gdyz jk ene Ksiezycu nie ma. Lukian nie zgodzil sie na te Dropnzycie ad ra sie, by go Endymion odestat na dol, na morze (ziemskie). end ven spelnil te prosbe dopiero po tygodniu, w ciagu ktörego un en _wspaniale ugaszczal. I tu przed rozstaniem sie z Ksieem tas ian zaczyna opowiadaé o tych wszystkich nadzwyczajnoeae re zauwazyl podezas swego pobytu na Ksiezycu. Sygnaje juz oferta króla, by Lukian poélubit jego — syma Totes 365 rosn lka. Z tvlu wyrasta kaza cala ich stopa sklada sie z jednego kawa kapusty, wiecznie zielona demu na ksztalt ogona podiuzna glowka a na grzbiet. Z nosa wyi nie lamiaca sie przy upadku Ksiezyczanin ba zapachu?). a pot wystedziela im sie miod przykrego smaku (chy a jest mleczny. Dolawszy do pujacy na ich ciele podezas zmeczeni z tego ser. Z cebuli wyniego kilka kropel miodu nosowego robia z winogradu, którego ziarnka tlaczaja wonna oliwe. Wode otrzymuja sa podobne do naszego gradu. brzucha Ksiezyczan, któZ kolei opowiada Lukian 0 zawartosci w tym brzuchu wnetrznosei rego oni uzywaja jako torby. Nie ma wiosem. Po otwarciu torani watroby, a tylko wyslany on jest gesto

Ksiezyczan sa tego rodzaju, ze je mozn a stosowni tigesvo wu wkladaé w oczodoly. Kto zeubi ed mon ich ozon. Bogacze nie potrzebuja ich pozyczac, bo er platen. Man zo w zapasie. Uszy maja wszyscy zrobione z liDate w oe a nimi siyszec co ludzie möwia na ziemi, gdy sie Pay alee ierciado, umieszez one w palacu krölewskim ko ea ves nen us udni. Kto wejdzie do tej studni, styszy wszystke ein me? ekmówia; kto spojrzy na owo lustro, widzi wszystLukian swoia àvs ie ludy. Z „pomoc tego zwierciadla widzial mianie oe ean mine i caly kraj ojezysty. Na zapytanie, czy i ziemanie 80 wid:ie i, ne Smie napewno twier dzié (nb. dzis widzimy a moe o powiednie Instrumenty zastepujace teleskopy, piytek z sztucznego tworzywa umieczucia“ naszych — AANEEN = remy uwazaé za „prze any be gel cone) Tyle o dziwach na Ksiezycu. Na str. 49 przekt i ny ° poser sie Lukiana z Endv mienem À eo oan? i cala zbroj Seb vb e 2 tubin n e‚DI meren Rony cho, zacye wysta ch elast Te z Lukianem e jeg ried hae Koniosepów, którz y mieli ich odprowamiala odpowiednie naczynie, ktöre jej stuzylo“za mieszkawar Dal renve bz ne od! a der si presen kosmi eznej . Luki an z tomi 2 do ‚ ktora od niedawna zacz nee à a opatzuie sie tam w wode, natom iast vapucelweny ne a Sob veneu a Soren, tylko z daleka oglad a piekna zienaszych Zeelen onye ; urodzajnych grun tów slonecznych. Gdy Ar spos rzegli z daleka najemnic y wojskowi Faëtona Bea wit Pavel sie za ‚statkiem (dopiero tu znów wyPlante objec pogen, 2 e cofneli sie, gdy im powiedziano, ze nasi ge sa : adem ‚pokojowym. Odjec hala tez na Ksiezyc sen aie sa a ndymionowych. Po calod niowej zegludze spuvow. Grod es iy wt eday Plei n do grod u tak zwanych LampowCow | adami i Hi: . ar ad io Zodiaku. Zamiast ludzi spotkeli tam nente mie ni ja eye‘ „Pojedynezo lub gromadami: najlicznie jsze byly stabo $wiee, te reprezentowaly biedaków: nieliczne gorej ace jasnym | one Przcdstawialy wielmoznych i jasni e wielmoënych. K azpa hi aida miala osobne nazwisko, wszystkie mówily jednakim jeem, zrozumialym dla przybyszów. Lampowcy nie robili naszym LEXTURA ROZRYWKOWA LUKIANA goscine, z której wedrowcom nic zlego, owszem, zapraszali ich w na sercu, tak jednak oni nie skorzystali, gdyz bylo im jakos glupio przysluchawszy we zaden nie mial ochoty ani jeéé, ani spac. Totez na ratuszu, zostali sie kontroli i odprawie lamp przez burmistrza trz podnieéli kotu Lampowców tylko przez jedna noc, a nazaju wice i plyneli juz blisko chmur. o ChmurokuStamtad ujrzeli, ku niemalemu zdumieniu, miast k nie zatrzymali kulkowice (Nephelokokkygia), gdzie sie jedna l sobie przy tej z powodu przeciwnego wiatru. Lukian przypomnia w z Chmurokukulsposobnosci Arystofanesa (nb. jako autora Ptakó go stowom, nie kowem), meza $wiatlego i prawdomöwnego, ktore Po kilku burzliwiedzieé z jakiej racji, nikt nie chce daé wiary. z powietrza na morze. wych dniach powietrznej zeglugi spuscili sie iej powskakiwali Czuli wielka radoéé i korzystajac z ciszy morsk nie trwal diugo. do wody i kapali sie. Ten przyiemny odpoczynek ujrzeli rankiem dnia Po dwóch dniach pogody i przyjemnej zeglugi . Najwiekszy trzeciego mnóstwo potworów morskich i wieloryböw nymi, spiczastyzy sie potknal ich wraz z nich podptynal wprost ku nim i zatrzymaws stoczy! sie do brzucha. z okretem. Nie zmiazdzyt ich jednak swymi ogrom mi zebami; statek przez szpafy miedzy nimi ch wedrowcow Caly ten epizod o 27-letnim (!) pobycie naszy ne opowiadanie w ogromnym brzuchu wieloryba przypomina biblij hu wieloryba o trzydniowym uwiezieniu proroka Jonasza w, brzuc przyjaciela, epi(nb. o czym Lukian móg! sie dowiedzieé od swego jak tego dokurejezyka Celsusa, posiadajacego znajomosé Biblii, pt: Prawdziwe wiôdi przez polemike z chrzescijanami w pismie przekladzie Boslowo). Ten diugi epizod (str. 51 u dolu do str. 59 w ziwej historü guckiego) stanowi zakoúczenie pierwszej czesci Prawd | Lukiana. wydobyciu sie Czesé druga zaczyna sie od opowiadania o conym przez nich naszych wedrowców z brzucha uémierconego wznie spokojnie po morzu pozarem wieloryba. Wyswobodzeni plyneli zrazu u zimnego morze przy pomysinym wietrze, póki z nadejéciem wiatr Na razie wysiedli nie $cielo sie lodem do znacznej glebokosci. i lodu. Gdy jednak ze statku i posuwali sie dalej po powierzchn i przepedzili w nim zimno wzrastalo, zrobili w lodzie ogromny otwor mi przy wykopywaniu 30 dni palac ognisko i zywiac sie znaleziony niem odwilzy wyszli na owego otworu w lodzie rybami. Z nasta dotad okret i po pewnym wierzch, uruchomili swój przymarzniety woda, ale mlekiem. Zatrzyczasie dostali sie na morze plynace nie

im sporze — o pierwi corki Minosa (Fedre i Ariadne). — W trzec onskiege .miedzy Aleksandrem, synem Filipa Maced szenstwo LEKTURA ROZRYWKOWA LUKIANA 369 nych miodziericow. Lukianowi zdawato a w ich nieobecnosci roz- Lukian (od str. 66 prze- Otacza go gromada sie, ze Sokrates kocha sie — gwarzacym z Nestorem i Palamedesem. synu Sofroniska, _w Elizjum. Zatrzymujemy sie przy Sokratesie, dorodmezach, których widzial kladu Boguckiego u dolu) o stawnych Po tym przegladzie liryköw opowiada la émiechu i zrédta rozkoszy. we wlasnej osobie klamuja przede wszystkim piesni Homera, który . Chory skladaja bawi miedzy nimi i ucztuje, lezac powyzej Odysa jezyk Eunomos sie “Z, chiopcow i dziewezat. Dyryguja nimi: Lokry i Stesichoros (ow (slawny cytarzysta), Arion z Lesbos, Anakreont jednym ze swoich dorycki autor piesni chóralnych, który mial w co zostat dotkniety poematów wyrazié sie ujemnie o Helenie, za zwanym palinodia élepota; odzyskal wzrok. gdy w innym utworze popisuje sie chor odwolal te obelgi). Po tych poetach — spiewakach uja nowa piesh wiattabedzi, jaskölek (?) i slowikow. Nastepnie inton osci biesiadników ry i zaczyna grad caly las. Do spotegowania wesol czeciem zabawy pijn przyczynia sie ta okolicznosé, ze przed rozpo biesiadnej. ze Zrödoni z dwöch ärödel znajdujacych sie obok sali em i deklamuja. Derzy przy uczcie zabawiaja sie muzyka, Spiew cial. tviko pozorn> stacie nikle i nieuchwytne. nie majgce na sobie sie, mysla : wydaja jego ksztalty. Mimo tej bezcielesnosci poruszaja acych. odzianych tylglosy, ogölem robia wrazenie dusz nage chodz bezcielesnosci mary ko niby koszula podobizna ciala {nb. mimo tej simy ten, ze bohatetego jedza i pija). Z innych szezególów podno w tej krainy. Sy to pocamy uwage jedynie na samych mieszkanco wyspie i przebywac w towarzystwie herosów. ce biesiad poza Pomijamy opis samej wyspy, na której miejs elizejskim, a zwramiastem nazwane jest (na str. 65) polem 7 miesiecy) pozostaé na zwala im sie przez pewien czas (nb. przez (w$ród których znajwazal dlugo te sprawe % sedziami przysieglymi iedliwy) i wreszcie dowal sie takze polityk ateñski Arystydes Spraw ale wtargnigcie do wydal wyrok tej tresci, ze za wécibstwo i zuchw i, a na razie poElizjum czeka naszych wedrowcow kara po Smierc mantys rozkazal im sie na razie oddalic. towarzyszami. Radanym przez straz graniczna Lukianem i jego co poczaé z aresztowaWreszcie przyszia kolej na rozstrzygniecie, szenstwo Aleksani Kartaginezykiem Hannibalem przyznano pierw Cyrusa Starszego. — drowi i postawiono dla niego tron obok Persa man ie na jakiejs bialej wyspie, pelnej winnej latorosli. Gdy wy- Secis ali Je] grona, plynelo z nich mleko, a jak sie pozniej przekon ali Wyss byla ogromnym — serem. W posrodku niego wznosila sie ia yma nereidy Mleczko (Galatei). Królowa tej krainy byla rowiee 2 (tyro) Gdy po opuszezeniu wyspy serowej plyneli dalej ation pedzacy po morzu tlum ludzi zupelni e normal nych z tym jatkiem, Ze nogi iich byly 3 z korka;; od nich tezz mieli mieli nazwe | Korkonogów. Pozdrowili oni naszych wedrowców w jezyku greckim ; przez jakis czas towarzyszyli im w drodze, by nastepnie podazyé “ swego gniazda rodzinnego, do Korezyc. To miasto Zbudowane ylo z korka i lezalo na ogromnym, okraglym korku | | ich dalszej podrozy spostrzegli pieé nadzwyczaj wielkich i wysomet NSP: na ktorych plonely ognie. — Od jednej z nich, szerokie j ne7 iej, wialo powietrze wonne, przypominajace im owo, ktöre ionych. a wladca jej jest Kretefczyk 7 ug opowiadan Herodota zalatuje z Arabii Szczesliwej. Gdy tam sie zwrocili dla upragnionego odpoczynku, doszla do ich uszu czaowe muzyka polaczona z jakims biesiadnym gwarem röznorodnych sow, Zachwyceni tym wszystkim zawineli do portu, wysiedli OS awiajac przy okrecie trzech towarzyszy. a sami puseili sie pieSZO pe kwiecistej bloni. Tu zatrzymali ich straznicy graniczni, skrepow im rece rézanymi wiencami i zabrali ich do swego naczelWe. nn Sede Sowiedzieh sie od nich, ze ta wyspa nazywa sie Radamantys Le od str 63 przekladu Boguckiego) przechodzi dotychezasowa à a2 antastycznych przygodach podrözniczych w opowiadanie 0 grec im Elizjum. Nasi wedrowcy staja (na ezwartym z kolei miejzn) przed sadem Radamantysa. Pierwsza byla sprawa Ajasa, syna * ave ° to, czy go przypuécié do towarzystwa z herosami. A ni € eee do tego towarzystwa przyjaé Homerowego boha, y obrazony na Odysa x i Atrydów grozil i im im émiercia smierci , a sprawa Pallady dotkniety szaleñstwem dokonal rzezi baranow. à A aawszy won hanbe odebrat sobie zvcie? Po diugiej debacie Ra amantys wydal wyrok TOK tej tresci, ; ze na razie i trzèba Telamonezyka1 ni me earache ciemierzycowa lekarzowi Hippokratesowi z Kos , Bay rozum odzyska, wolno mu bedzi iadac kietów z herosami.i. — Dru ga sprawa dotyczyta fa eporu sporu oHelene Helen nine i ay " eneaosen i Tezeuszem. Radamantys przyznal ja Menela osow! Jac | to na oku, Ze ten ponidst poni dla nieiJ mnöstw € o i niebezp ieczens tw i trudöw, a Tezeusz ma juz inne kobiety, jak Amazonke (Hipotite)

ku niezado — Pla i TADEUSZ SINKO Resamantyee — w Lacedemoñczyku Hiakintobylo, bo ten podobno mieszkal w panstwie nym, rzadzacym sie prawami, które mu sam naprzez siebie wymyélo e dat Najwiekeoa y Arystyp (z Cyren yee clesza sie (wediug Lukiana) w Elizjum dzie mili, ukladni3 ; ozyciel szkoly hedoników) i Epikur, jako lugra nieraz role blazna. Cynik pini do zabawy. Frygijezyk Ezop i ona jest w Eure ni z Synopy ozenil sie z hetera Laida (czy kian. ie wolno m ac sie my. Le) slawnym stoiku Chryzypie slyszal Lu. m, Podchmielony tañczy i plata rözne Stoików tan nie bie tigle. ylo, bo ci podobno jeszcze ciagle pieli sie na strome wzgörze ni Balt moga uwierzyé w to, Ze istnieje w istocie j. Akademicy mieliby podobno ochote sn kuracjidociemierzycowe Elizjum, lecz ciagle ociagaja sic wyspa i zastanawiaja, bo podobna dem Radama mye a à sie (zdaniem Lukiana) stanaé przed saie wees Ktoremu wydarli „kryterium“, tak nieod zowne » w sadzie . Po + . se kknda Boeke filozo fów przechodzi Lukian (od str w Eligjum Donen lego) do przedstawienia obyczajéw herosów ich ec, 2e coitus odbywa sie tam na oczach wszys t- 0 nie jest tam nieznana. — Przer j Kobiety sa tam wspól- „idealnie“ obcuje z chlopcami, ale Hiakintes przyent Geen za cos nieskromnego. Jeden tylko Sokra Neperone) sc a os zenerie he jest tae aa | nomen | samego Homera dowiedzieé oe eS Par spornych. Zapytuje go wiee © me Odpowied? bom a pa miast ubiega lo sie o ten D ich nat an ei omer jest w istocie Babilonezykiem i u swoieko Tara dé ernnesem, a zmienil to nazwi sko pöZniej, kiedy dotyery wiee wa eros) przebywal w Hellad zie. Drugie pytanie ı ad, 1 zowad wpadio do glo - o: d czego Homer zaczal Iliade o eeeSla, * poeta weale ad tym sich Jako u za westionowanych przez uczonych aleksand jne), ee tale ae act m wszystkie za autentyelecz vom ae tan u:eiytowal, lee ta me . na Jego poematy) mozna sie bylo przekonaé be we we eat Groet sie do kwestii chronologicz nej: ezy Home r olen den D els iean Iliade. Odpowiedzial, ze nie. O to czy byl rn oe kian nie potrzebowal go pytaé, gdyz na ie ‘ | 370 LEKTURA ROZRYWKOWA LUKIANA o usilnych prosb. obnosci zapytal go Lukian, jak wydziat doskonale. Przy innej spos y go oskarzal 0 obraze honoru padt proces z Tersytesem, któr ki obronie Odysa wygral sprawe (w drugiej ksiedze Iliady). Dzie . Homer. jch w Elizjum powiekszyt Sami Grono filozofów przebywajacy u dmi zesna wedrówke duszy po sie czyk Pitagoras, skonezywszy doc CZy dziano tylko, jak go nazywac: przebytych przemianach; nie wie anym z Iliady zäbójca Patroklosa). Pitagorasem czy Euforbosem (zn czony a Empedokles, owedzony i opie Zjawil sie tez filozoficzny poet jeto ku do otworu wulkanu): nie przy na calym ciele (po owym sko . bitw y cdplyneli z niczym. W tej go mim yn. przekladu Boguckiego) o igrz Opowiada tez Lukian (str. 70 r Zazezyków. Poniewaz sam auto skach zwanych swietem niebos eszcz h igrzysk zapowiada tylko stre miast szczegolowego opisu tyc uwa go powtarzac, poprzestajac na nie ich programu, nie bedziemy ak nad wszystkimi byt Homer, jedn dze, ze z pomiedzy poetów góra si stary jodowi (nb. jak o tym dono pierwszenstwo przyznano Hez spor Homera Z Hezjodem). gdy nadeszly wiadomosci o bun Ledwie skonczyly sie igrzyska, h. swe winy w krainie Wystepnyc cie zbrodniarzy pokutujacych za ych Agrigentu Falarisa i kilku inn Pod wodza krwawego tyrana Elizjum. Radamantvs rozkazal zbrodniarzy ruszyli na zdobycie wyspy: dzieki ich walecznosci poswoim zajaé stanowiska na brzegu ie wzial udzial grochu, nie chcac ani tkna konani potepienc ie wiele mezniej niz za zycia w bitw Sokrates, poczynajacy tu sobie o w bitwie ze zbuntowanymi przy pod Delion. W nagrode za mestwo narzyniec na przedmiesciu, który znano mu pozniej ogromny zwie -Zwo e prowadzil pogwarki ze swoimi zwal Akademia umarlych, gdzi ano wyd tepcow zakuto w kajdany i lennikami. — Pokonanych Wys odchodke z nimi opisat Homer i na na srozsze jeszcze meki. — Wal ropow ianowi z poleceniem, by po nym ofiarowal ten poemat Luk dar tety Lukian postradal gdzies ten cie na $wiat dal go ludziom. Nies nad o jeden wiersz. — Zwyciestwo Homera. Zapamietal z niego tylk Pitahodzono spozywaniem grochu. zbuntowanymi Wystepcami obc £ tej potrawy, goras jako zawziety wróg go. ie pomystowoéci opowiadajace usiadi na uboczu. aé epu o buncie Wystepnych wid Z powyzszego streszczenia ust Totez nowy jakby jakies ostabien ochanej . Elizjum pieknej Heleny zak motyw o próbie ucieczki "7

LEKTURA ROZRYWKOWA LUKIANA TADEUSZ SINKO z pewnoscia na ziemie. \ ste progi. Zwiedzil kraj ten i wrócit w swe ojczy can. o, aby ten M zaai anePrat 373 USP awiedliwii wve iencow.‚ uspr i statek do wysp Potepien apedzil olil ich aresztowac be jada za swoimi sprawami i nie pozw ne poktad przewoznika Okretowskieg , wkopanym w ziemig tuz Wyry! go Lukian na slupi e berylowym al? Bynajmniej, gdyz jeszcze kolo przystani. Czy na tym poprzest y ey oc owa dzon jutrz re, z, odpr iejscu, a dopii ero nazajutr iern pozostal na miej dzie j droge. Pray pozegnan ° vs er herosów, zaczal sie wybierac w prosba o vreezen ge dal mu list zys lopa PeneKali d ie w taje iemnic M Ogigyiiprze pso. nimf Radamant przeslal ones Zala vr bogi, Lukianos, co szczesne miluja go Lukian Pr gone Fo pozemnanit sie z królem zajal sie -ady. biesia iad! | z herosami do biesi nie zasla 5zy. O zwyklejj godziini by mu ulozyt jaki dystycl er poszedl do poety Homera i prosil go, pujaca: ha pamiatke. Tresé dystychu byla naste sie e sie trzymal tych rad, Wreszcie król zapewnil go, ze, jezeli bedzi | - a¢. je w pieknym miodziencu röwniez ja kochajacym stuzy tylko do przygotowania wydalenia Lukiana z Elizjum. A byto to tak: Do spisku zakochanej pary wybierajacej sie do uciecz ki na jedna z pobliskich wysp, do Korezyc lub Serowej, przystapilo trzech najsmielszych druhöw Lukiana (on sam spat wtedy w sali biesiadnej wiec nie pojechal z nimi). Odptyneli oni potajemnie w nocy z zakochana para. O pölnocy ocknal sie w Elizjum Menelaos, a zobaczywszy pusta toznice narobil krzyku i wraz z bratem (Agamemnonem) poszedi do króla Radamantysa. Temu donios ly o éwicie straze, ze widzialy w znacznej odleglo sci okret. Król natych miast wyprawil w pogon za zbiegami pieédziesieciu herosów na galerze. Okolo poludnia przytrzymali oni zbiegów niedal eko wyspy Serowej, przywiazali ich statek do swej galery i wrócil i przed oblicze króla. Helena plakala i zastaniata twarz kwefem; jej kocha nek (Kinyras) i jego pomocnicy zapytani, czy nie maja jeszcze jakich wspolników, zaprzeczyli. Oéwiczono ich knutem (Slazowym) i odeslano do krainy Wystepnych. Lukiana i jego towarzyszy skazano na wydale nie Z wyspy nastepnego dnia. Lukian gorzko plakal na mys], ze musi porzucaé tak szczesna kraine i pusci¢ sie znowu na tulaczke. Pocieszali go herosowie perswa dujac, ze za pare lat powróci do nich: pokazywali mu przy tym krzest o honorowe przeznaczone dla niego tuz obok najznamienitszych. | Lukian udal sie teraz do Radamantysa z prosba, by mu wyjawi l jego przyszle losy i zeby go pouczyl, ktéredy ma teraz poplyn dzikich) ma Lukian Krol zapowiedzial mu powrót do ojezyzny po dlugiej tulacz ce i wielu niebezpieczenstwach, ale nie chcial wyjawié terminu, kiedy to nastapi. Wskazal mu tylko pobliskie wyspy (bylo ich pie, dalej widniala jeszcze szösta) i wyjaénil, ze bliskie wyspy, na ktörych goreja mnogie ognie, to wyspy Wystepnych, szösta to kraina Snöw. Poza nia kryje sie jészcze niewidzialna wyspa nimfy Kalips o. Gdy ja minie dostanie sie na olbrzymi lad lezacy po przeci wnej stronie ladu ziemskiego. Po licznych przygodach w tym kraju, po diugiej wedrowce wóród rozmaitych ludów (niektórych wrôcié wreszcie na drugi lad. Po tych przepo wiedni ach (za pomoca których autor zapowiada ogólnikowo tematy dalszego ciagu Prawdziwej historii) wyciaga kröl z ziemi korzen élazu i podaje go Lukianowi z poleceniem, zeby w najwiekszych niebez piecze nstwach pomodlit sie do niego. Przestrzegt go tez, by po przyby ciu na wyspy Wystepnych nie grzebal W:ogniu ‘mieckem ani nie jad? lubinu.

PROZAICZNA LEKTURA ROZRYWKOWA LUKIANA w Z SAMOSAT Sens wyladowania Lukian nie wspomina. Jestesmy juz na owej niby towemeee re epiehcow. Wedrowey poczuli szkaradny smr 6d an ok Ss cial ludzkich. Powietrze bylo mroczne i mali jakoby nick zen asfaltu, smoly i siarki, i przykry, nieznosny swad te przybili do jednej z owych Wedrowey ludzi,stroma, byla wa kolo wysp, ela anktóra nn . urwista, nastroszona sterezacymi u ostrokolami. Wreszcie s taneli przed Wdrapawszy sie na n la, pieli sie i bezwodna. otoczona rekt ovni Widzieli stamtad sterczace w gore zdrozna dalej éciezwe otoczona kotor ostrokoly, trz by. fale vei trzecia druga krwia, blotem,jakgdyby jednalala sie trzecia, k | Zplynace Najwi<re nich ta — ogniem. nie zoen ly pone Pietrzyla sie niby morze i niosta w swych nurtach mnéstwo nazywano je lem wb bh podobnych do glowni i do zarzacych sie wegli: wel ukian Juz nieraz dawniej méwil). Do przebyciasne przejseie strz mi. Przez wszystkie te rzeki prowadzilo jedno Luks przez Atericzyka Tymona (nb. owego mizantropa, o któ je) ecke a cia tego ‘orzeiécin d Sam opis ‘ p lego ,piekla“ jest bardzo sumaryczny. Luweeda potepiencow bylo mnóstwo krölöw i zwyklych kian donosi ze w émiertelnikevp rego pofmano. na rowcy poznali wéréd nich owego Kinyrasa, któdzit sie teraz ae a owe z Helena. Powieszony za srom weopowiadali crus innych potepieñcach i o ich przewinieniach ray za äycia sali q icy. Najsrozsze katusze musieli cierpieé ci, kid- ANA LEBTURA RULKYWSROWA vu pozegnal sie z Okretowjednak diuzej patrzec na tych potepiencow. | skim i puscil sie w dalsza droge. wyspie Snow. Port, do Zatrzymal sie na niewyraznej, mglawej wal sie Sen. Znajdowal sic którego nasi wedrowcy zawineli, nazy o tej bramie i o drugiej, on w poblizu bramy z kosci stoniowej (nb. wznosi sie swiatynia Koguta z rogu, opowiada Odyseja), tam gdzie dotad nie opisal tej stolicy (nb. jako budziciela snu). Poniewaz nikt jej obraz, Lukian wya Homer nakreglit bardzo niedokladny las makéw i pokrzykow, a na nich olbrzymi gniezdzi sie mnóstwo Snu, dokola tego grodu ciagnie sie pelnia te luke: opowiada wiec, ze na tej wyspie. W poblizu przenietoperzy, jedynych ptakow znanych przy bramie widac dwie kryplywa rzeka zwana Nocny Strug, a Catonocna. Miasto otacza wynice; jedna to Nieprzebudzalna, druga y bramy (nie dwie, jak podaje soki mur barwy teczy. W nim sa czter pole Ospalosci. Jedna z nich Homer), dwie z nich prowadzace na przedostaja sie podobné sny jest zelazna, druga gliniana; przez nie sie swiatynia Nocy, ezezonej na na port i morze. Po praw rogowa. która wszedi Lukian, straszliwe, okrutne. Brama trzecia, ej rece (jak sie idzie do miasta) wznosi i czwarta z kosci sloniowej, wychodza one do nich, przywitaly e w poblizu portu. rowni z Kogutem, majacym swa swiatyni pomocy dwoch namiestniWladca tej krainy jest Sen majacy do Fujary, i Skarbimira,. syna kow i gubernatorów: Strachajle, syna sie krynica, zwana Twardym Fantazego. W srodku rynku znajduje Zludy i Prawdy. Jest tutaj Spaniem, a koto niej dwie gwiatynie: Antifon, tlumacz snów. Sny wyrveznia, której przewodniczy prorok jedne (niby to ziote) byiy maja rezmaite charaktery i postacie: y o tym wiedzial tylko (autor uzywa tu czasu przesziego, jakb e. drugie (liche i bez warz obcej informacji) wielkie, lagodne i urocz dowaly sie miedzy nimi nietosci) male, chude, karykaturalne. Znaj ltach, inne poprzebierane za które skrzydlate, o fantastycznych kszta poznali kilka takich postaci, krölöw, bogöw itp. Nasi wedrowcy które juz dawniej widzieli u siebie. Przyszty mi. Niektöre zawiodly ich do ojezyzny, ukazaly im ich zaprosily ich do siebie. uspisie z nimi jako ze starymi znajomymi, raczyly wszysikim, czego serce ty i wtedy podejmowaly ich uczta, ich uczynia krélami i namiestzapragnie, karmily tez obietnicami, ze rodziny nika ich z powrotem na miejsce. i tego samego dnia przyprowadzily spedzili nasi wedrowcy trzyNa takim spaniu i bankietowaniu ich dopiero straszny toskot piodziesci dni i tylez nocy. Przebudzit garstwa, jak Ktezjasz z Knidos, Herodot i wielu innych. Ich 3 roga klamstwa tudziez historycy, ktorzy bawili widok ' Przyniid óst mu pocie i che o tyle, ze on. ktöry nigdv nie klamal i nie klamiie, nie i potrzebowal sie i obawiaé takiego losu. Nie chcial sie w Igarst

. , . TADEUSZ SINKO daé RA Ogi- 1 runa. fe. walii SIE un sie i nabrawszy Zywnosci opuscili te ane wyspe Snö Ga, n . wot à au Lukian opisa I l, jak Ì widz idzie ieli lig r c Po trzech dniaac h przybil Luki 3 gmy. bardzo szeze gölowo, gdy opi. oe . pi potepieñcow i ich mek om poswiecil dwa razy mniei ÿ 1 to raczej tresci literackiej. Material u de 0 pisu wyspy Snow dostarczyl mu ze jakis j senni moze ye nik owego Antyfonta . którego wymicnil jako tlumacza snów 7 an mial tam od powlerzony ysiedli na lad. Luki lig liseicie donosi Odys ilo, odo, 50 list. Nim to jednak nastap lecze’ czyl. W t towat go, sdezytal ie cessa enelopy i trwo z Tele > tal zabity prze _Potem sam zos to ym przyven tce, 5 po odplynieYci Ze mu an adresa tw ale nimfa gii burza zdruzgotala l e Ogi voie: doioki ni j dostal sie do kr©, waal Laukotea urrat aju Feaké tow nie ki ie dz Wyprawiony przez ne dstwo on, ON domu zastal na ltace mn Sachow umizgajacych sie do De do nigeych jego mienie Ww ym ordoi czaro wal wszystkich ‘ale Ogigi 1 nie crt na mu przez Kalipse nieëmi 1 pad ein cse l. Zamierza na swego e przeby neon an 2 , Kirki (Cyrce). Obecni e zostal a 0 a yspie ostawionych he 28 ebi serca zaluje, ze ni owane) pr Blog przyjal ofiar jednak ei 1 zade tie nadarzonej sposobnosci dr Kalipsy. apnac i przybyc do kt ; a o ugos criptum prosi stt-seri ra jakby w popos n oddawey . oKto listu i jeg . > row e zauwaz 1 . eat li AC, 1 e niedmiertelnett one zez Kalips h ylismy w jego dntychezasowyc + vs e — Takie streszczenie Od ysel 1ézdwe TASK uwanie Homerowege borr atera jako figurv nacej opusci boh ag o pr rv gu y i niesin yspe Blogoslawionych (nb l przeciez niesmierteln . arzeja ae te by przviac ( nie by . ie Tego tonu mi pr styczn dych roia part Prawdziwej historii. pa | 5 sche* er rane} BrOvy . i 0 "3m, Ze otwarty i przeczytany i Lukian nie wsspomina o tym, ze nowo zakleil. ze podazyt : do tylko, Hom ja ‘ake, den ‘opisuje i znalazt Ja ni by er. Kalipsojej zajeta przedzeniem welny. Odczytawszy wreczony Tiet. ina ne czyà o Odysa i P ypytywala De. : ‚ przez chwile plakala gorzko wspani zas potem ‚ podejmowa paniale l a uczta oddawce listu i: jego toWarzyszy, wyp t | . ona wyglada i lat sie niegd 4 Od Jest rzeczywiscie taka cnotliva, teks ne sie spodziewac se zeac dawali jej odpowiedzi 5 kiorych moa an Przepowiedzianych Lukianowi Ten do serca. Wreszci na Przypadna, stojac spo eszcle powröcili okret i ulozyli sie na poczynek, 2 o $wicie ru‘he y brzegu szyli M siinym wiatrem w droge Tu rozpoezyna si * rafiezuych przy pozegnaniu przez Kréla Jakby autorowi juz inwencii encji ii dowcipu powtarzaadamantysa. on ze zmiana an peak? 438 LUKIANA LEKTURA ROZRYWKOWA ann — ych. przybycia na Wyspy Blogostawion i osobow ych przygody sprzed krötk im streszezeniu.. Totez poprzestajemy na ich ie kor sarzy morskich Melono-p Burza zapedzila ich w pobliz onye ziach, zbudowanyeh z WySUsz ratów, którzy na dwóch lod ra mejad iec Lukiana ciskajac z proc melonow, ostrzeliwali zaglow a przez astu ludzi z zalogi. Walka byl lonów i poranili nimi kilkun Melonoie Kolo poludnia dawni wrogow diugi czas nierozstrzynieta. ec tego zali sie na ich tylach, wob piratow Orzechowcy uka zeli bitwe odze statku Lukiana i rozpoc Melonopiraci dali pokój zal ian nie ewaga byla po ich stronie. Luk morska z Orzechowcami. Prz etem. po lecz czmychnal ze swym okr czekal na koniec tej bitwy, al na wszelarzys7y. a zdrowym rozkaz drodze opatrzyl rannych tow s¢ ckazala sie w pogotowiu. Ta przezorno ki wypadek trzymac oreZ stonca em o samego dnia przed zachod zbawienna. gdyz jeszcze teg acych na jad iana dwudziestu korsarzy zabieglo droge statkowi Luk nasz zagloakowali oni z dwüch stron olbrzymich delfinach. Z aat zalami i kopiaow. ale poczestowari str wiec matwami i oczami rak i na swoja WySD6. e drzewami bezdenne morze, zarosi mi uciekl em ne nocy naje chali nasi przypadki W dalszej zegludze okolo pöl siedzac . Plynal on n a tym gniezdzie olbrzymie gniazdo Zimorodka do lotu plywajacy statek zerwal sie na jajach, a zobaczywszy nad tek cmal zydel taki wiatr. Ze nas? sta i wzniecil szumem swych skr z toZimorodka Juz 0 $wicie Lukian sie nie wywröcil. Po ucieczce poono i obejrzal owo gniazdo. Eyio warzyszami wysiadi z okretu drzewa. dowanej 2 olbrzymich klod dobrre „da poteznej tratwy, zbu W Srodwielkosci duzej kufy na wino. W gniezdzie lezalo piecset jaj mi jedno miode. Nasi rozrabali topora ku jaj widaé byle piszczace ia seesc piskle silniejsze niz dwadzi z tych jaj i wydobyli nagie zaczely a, e znacznie od owego gniazd pow. Kiedy sie oddalili dos na rufie oga dziaé cuda: rzezbiona ges sie z ich okretem i jego zat ryla si¢ pok i gegac, tysa glowa sternika zaczela machac skrzydiami te okryl sie galeziami i konarami. a bujnym wlosem, maszt najezy zeni tym jeszcze niedojrzalymi. Przera ty sie figami i winogronami dko wspomirza bogów (nb- Lukian bardzo widokiem modlili sie do te zjawiska. ), zeby odwrécili od nich na w tej Historii o bogach niewatpliwie ma zadnej wzmianki. chat O skutku tej modlitwy nie j | zostala wysluchana. ty bor horyzoncie zarysowal sie ges Odpiyneli niedaleko, gdy na ezywistosci to jest lad, a to bylo w rze sosen i cyprysów. Sadzili, ze bez korzeni. Mimo to

LEKTURA BROZEEWUUWA MeEAAINE , drugie do Pana, ru. Ale wtedy opunemu cykaniu piewiköw az do pöznego wieczo slów röwny jest nieznuzosa podobni do tabedzi; takze potok ich mezczyZni z drutrzecie do Sylena. Miodziency pija z pierwszego, c napije sie giego, starcy. jak mówca, Z trzeciego. Skoro taki starze rozdziale siódmym) z odpowiedniego Zrödla (ciagnie Lukian dalej w , staje sie na i zostanie „opanowany“ czy natchniony przez Sylena ekowi, któremu pewien czas niezdolny do mowienia i równy czlowi piersi ulge, jego ciezy glowa od obfitego picia. Nagle czuje on w , o tyle teraz glos staje sie jasny i silny i o ile przedtem by! niemy usta, nie przestaje sie gadatliwy i choéby mu sie chcialo zatkaé a Homerowy stalby dalej gawedzi¢. I chociaz jak ów mówc slow. jak padajace (Ulisses, Il, III 222) wydaje z siebie natlok e uporzadkowane platki éniegu, to przeciez wszystko jest dobrz u swego wieku i rozumne. Nie dose na tym, ze ci starcy juz z powod krysztalowo czyste zrodla. Jedno nalezy do Satyra nn en nen lm FADEUSZ SINKO sent drzewa staly prosto, nieporuszone, a byly tak geste, ze niepodobn: bylo przeplynaé miedzy nimi. Lukian wspial sie na najwyisze z nich i rozejrzawszy sie po okolicy, przekonal sie, ze ten las rozci a si szta uciekla. Po chwili jednak wyprawili posléw celem wyku ienis trupem piecdziesieciu ludozerców; a dwöch zabrali do niewoli. Reli na nich i porwali trzech towarzyszy -Lukiana, zabili ich À mie! pozreé. By pomécié ich $mieré, zeglarze chwycili za orez, polozyli czerpnaé wody i, jesliby sie dato, nabraé zywnosci. Z dala dolat wal do nich dziki ryk. Obiecujac sobie, ze znajda tam mieso puseili ie w te strone. Natkneli sie tam na owych Wologtowow klörz ‘na ad. énalezii sie teraz przy niezbyt wielkiej wyspie, zamieszkanej przez dzikich, rogatych W ologlowow. Wyladowali tam, bv a. na czas zwineli zagle, okret ich bylby sie stoczyl w przepase Nad mare Provesmost utworzony zZ wody, laczacy powierzchnie obu stron ypedzili tam statek wioslami i tak przedostali sie na druga $ c ia, utworzona przez rozstapienie sie fal, a podobng do tvch kté , nieraz na ladzie wytwarza trzesienie ziemi. Gdvby nie to ze Teszeze plyneli, jak po morzu. Wreszcie dostali sie nad wode, zepchneli | ta tek na döl i zatrzymali sie dopiero nad bezde nn a p ri e : a ‚na kilkadziesiet stajan, a za nim rozlewa sie znowu morze Aby ie na nie dostaé, nasi Zeglarze uwiazali sw6j statek na grubej li ie wyciagneli go na wierzcholek lasu, rozpieli zagle i pedzeni wiatrem ia sic wydoby! mnostwo kosei i czaszek ludzkich. Dla zabezpieczen em Slaz i mootrzymany przy pozegnaniu sie z królem Radamantys cego niebezdlit sie sie do tego talizmanu, by go wyratowal z groza a usle zamiast pieczeñstwa. Zauwazywszy U swej gospodyni kopyt m zmusil ja do ludzkich nóg, doby! miecza i zakul ja w peta, pocze rczynig. Doprzyznania sie, ze jest, jak inne jej towarzyszki, ludoze iem druhow, wiedziawszy sie o tym wyszedi na dach, -wolal krzyk . Ta w jednej pokazal im ludzkie kosci i zawiódt do swojej branki dla proby miecz do chwili przeistoczyla sie i znikta. Whity przez niego n z towarzyszawody spowodowal zmienienie sie wody w krew. Lukia Rano nasi zeglarze ‚mi wrócil spiesznie na swój statex i ruszyl w droge. byé ten, ktory ujrzeli przed soba lad i zaraz pomysleli, ze to musi Upadli wiec na lezy naprzeciw zamieszkiwanej przez nich — ziemi. losc. Nie bylo kolana, pomodlili sie i poczeli uktadaé plany na przysz by w tej chwili jednak miedzy nimi zgody co do tego, co nalezalo która roztrzaskala postanowié. Narady przerwala straszliwa burza, bron i co sie statek o brzeg. Zeglarze z trudem pozbierali swoja . Prawdziwa hijeszcze dato uratowaé i wplaw doplyneli do brzegu jakie spotkaly nastoria konczy sie wyliczeniem glownych przvgód. e ziemska. szych zeglarzy az do chwili przybycia na druga pólkul Lukian napisal Zadajemy sobie teraz pytanie, kiedy mniej wiecej prolalii, tj. nieswoja Prawdziwg historie. Odpowiedz znajdujemy w my tam o podboju jako reklamowej przedmowie pt. Dionysos. Czyta opowiada o piekIndii przez Dionysosa. W rozdziale szóstym mówca ja trzy Sliezne, nym gaju na lewym brzegu rzeki Indos, gdzie tryska jencow. Prosbe swa wyrazali kiwaniem glowa i zalosnym rykiem Jako okup ztozyli mase serów, wedzone ryby, cebule i ezter jel nie; kazdy z tych jeleni mial zamiast czterech tylko trzy nog dwie tylne normalne, a przednie powstale przez zrosniecie sie dwöch . ; ee operrzeni w 2Ywno$é przez otrzymanie owego okupu poptyneli a ej i wkrétce ujrzeli nowe dziwy: najpierw plynacych po morzu ludzi, z których kazdy byl dia siebie okretemi zeglarzem. Lezeli na mat we wodzie, a na wyprostowanych ogfomnych — nieborakac (tj. penisach) rozpieli zagle,wydymane wiatrem. Dalej widzieli innych, siedzacych na korkach, do których zaprzegnieto dwa delfiny. Tak tamci okreto-zeglarze, jak ci korkowcy z delfinami nie robili naszym zeglarzom zadnej krzywdy, nie uciekali, lecz ‚pokojnie plyneli patrzac z podziwem na zaglowiec Lukiana. Gorzej yio po przybyciu na‘ wyspe zamieszkana przez hetery zwane O §10nogam i Powitaly one zyczliwie przybywajacych, zabraly ich ze soba i kazda prowadzila swego wybranca do swego mieszkania. Lukian tkniety. ziym przeczuciem rozejrzal sie dokola i spostrzegl

szcza ich odurzenie (czy natchnienie); nagle milkna. a co naiwazniei sze, Lo to, ze gdy taki starzec zostanie przez zachöd storen zen stony do przerwania swej mowy 1 pozostawienia niedokofie zor: ge ‘tego. «x oan chcial powiedzieé powiedzies, to w nastepnym rcku, ku, skororo sie si napije lie z2 omens oweg: oee. Ze yna swa mowe od tych samych slow, przy których go pop! one ee roku opuseilo natchnienie. To opowiadanie nazywa ut a poczatku rozdzialu ósmego) zartem, ktöry odnosi sie di niego samego. Moralu wyplywajacego z tej bajki nie patrzebuje dodawac. Sami sluchacze widza, o ile to stosuje sie do niego iS 2 1; wiee powiedzial cos nieodpowiedniego, to wine ponosi ei sk | ‘owe: trzecim tomie swej Literatury greckiej (Ili 1 str. 379) jesli zaS zdaje im sie, ze mówil madrze, Sylenowi idrze, to t niect aj podziekuj chaj po ziekuie e za za 10 io j zwröciiem neh 29 uwage na to, Lo, Ze 2 Lukian i pod maska Tychiadesa (Niedowiuek 2 ucieszyl sie z przybycia na zebranie filozolsw czeieod ì pipe \ ignota, j spodziewaja ie à c à sie, pitagorejezv | ze Arignota. spodzi on j zahamuie i e , ka 2 | zaha Tub Ay stie. a lub > sttu 7 ne orzeczne wymysiy innych filozofow. Niestetv, zawiddl sie gdyz opowiadania pitagorejezvka o „cudach” : C JES 1113511 Zo, jeso mistrz egipskiego, w: wzmocnily ity j jeszcze 2 pozycje zYC) milosniköw Hosni A bredni ADN Wye Mk . bredni ie, gloszone w opowiadaniu Luémiaé rejsk nic nowopitago amine takieje pred n. e). azieczamy wyeigg z duz Drang ane romansu podróëmiezego Antonius . z Patrai o losach mlodzieñca zaczarcwarego w osla, stresci Lai sc ve meee tu oem parodystyeznego, jakie mu przypisuje r oeren ; Diegenen 5 " nieja 9 rodzony przez napicie sie wod z indyisi i - oker De ee ee o mewiarygodnych cudach ponad Thule, Praspdsinvey Ven j powyze}. Jezeli Lukian we wstepie do swe} we} his przeciwstawia swoja „prawdomównosé“ klamstwom Ktezjasza (nb. lekarza z koñca V w. przed n. e. jako aut Indika), to, jak tego dowodzi przytoczona przez nas vrolalia Di Dionysos, wskazuje Zródia swoich Igarstw dotvezacych Indi lob jako saranue Prawdziwej histori recytowal Lukian | yon . i ocznie juz dawno przekonal sie, ze takie go éródla Sylena), ale z tego nie wynil ja a 2 ra 2 ksiega I) dopiero w staroéci. Sam Bowie ie Fe un) ze po diugim milezeniu wraca do starych basni, przez co onen ne tylko to, ze jako starzec „odmlodzony“ podejmuje na nowo mle kavelen opowiadania najbardziej podobaja sie sluchaczom. Na pod- 442 LEKTURA ROZRYWKOWA LUEIANA jego pomyslowosc. na razie zadnych naslaerpala sie jeciu w starosci tych opowiadan wvez Tomasz More (zlatyn. Morus} zt To jednak bardziej zadziwia, ze nie znala dowcéw. Dopiero na poczatku XVI w. ne. Awanturniczy Fran acil literature, tym razem francuska. De cptimo statu rei publicue przejal do swego taciúskiego traktatu pt. wy Lukianowe. przedstawiadeque nova insula Utepia pewne moty y ustrój panstwa, oparty jace w formie powiesci przyszly, doskonal — Ale dopiero wiek XVII na wspólnym posiadaniu wszystkich dóbr. cuz wzbog dwie fantastvezno-satyryezCyrano de Bergerac (1619—1655) oglosil czna Panstw i Cesarstw powiesci. Pierwsza z nich jest Historia komi Etats et Empires du Soleil. 1582). Wplynely one w wiek ne et Empires de ia Lune, 1657). Ksiezyca (L’autre monde ou les Etats i Cesarsiw Stonca {L'histoire comidruga Historia komiczna Panstw u greckiei (QU 1. w przypisach go Voltaire'a (1693—1778) Mique dec a Swilie (1667—1745) w XVIII na angielskiego satyryka Jorathan kromégas. W mejej duzej Liieraiurze Podrézach Gulliwera (1726) i na stare . nr 276). L. Lukiana R. Lind, Lu- . À source for Gulliver's first w uwadze nr 275) cytuje W. À. Eddy historii publicystyezna Franciszka Bo- Prawdziwe] 36. voyage. Mod. Lang. notes, 37. 1922 i przyp cian and Fielding, Class. W. 29, 1935 Najdalszym echem popularnoéci Polsce jest twórczosé komedicwa i tego doszto, ze „Figlacki — w ukehezeniu studiow w kraju homolca (1720—1784), jezuity. ktory po ke w szkoiach jezuickich. (Wilno) i za granica (Rzym) wykladai r story mal gednosc krölewskiego a 2 chwila zniesienia zakonu (1773) otrzy Teatru i dla publicystyki konsyliarza. Jego znaczenie dia poiskiego we Wstepie i przypisach (Monitor) uwydatnil dopiero prof. Jan Kott molca w wydaniu PIW do wydania komedii konwiktowych Boho pod redakcja Jana Kotta. w zbiorze Teatr Polskiego Oswiecenia my trzyaktowa komedie pt. Wsród komedii konwiktowych znajduje to Figlacki, kawaler z Ksiezyca. Jak do Obite sie to o moje USZY. Lunackiego, dowiadujemy sic totumfacki na dworze bogatego Pana Oto tak: „Ten pan Lunacki. od samego bohatera na str. 174 i nn. rıa ksiezycu sa ludzie i tak usivszawszy od niektörych filozoföw, ze . powzial wielka ciekawosl na nim mieszkaja jak my tu na tej ziemi ania wiadomosci o ich napoznania ktörego z tamtych ludzi i odebr Ja sie powarszawskiej) mody, jade di radziwszy polityki terazniejszej (nb. turze, mieszkaniu, jedzeniu etc. sposobie nie dowiadujemy sie). yca i möwie mu. jakim sposobem niego, czynie sie kawalerem 7 ksiez na ten $wiat dostalem sie... (nb. o tym

Przy innej sposobnosci {str. 180 nn.) styszymy rozmowe Lunackiego z Figlackim na temat odzywiania sie ludzi na ksiezyc u. Figlacki stwierdza, ze „potrawy ich maja niejaki es podobi eñstwo do tutejszych, ale sposób jedzeni a daleko jest inszy. Tam nigdy geba nie jedza… Tam kiedy przyjdzie czas obiadu lub wieczerzy, niosa potrawy gorace do takiego pokoju, który i okna i drzwi tak mocno ma zaopatrzone, zeby ekshalacja albo para tych potraw stamta d nie wychodzila. Gdy tedy tam potrawy zaniosa, ida tam wszyscy iw tym pokoju zabawiaja sie muzyka, lub kartami, lub inna gra jaka. Tymczasem para z tych potraw wychodzaca, wchodzi do nich przez usta, przez nos, przez uszy i przez pory ciala, i tak, gdy w tym pokoju z godzine lub wiecej ‚posiedza, wychodza posileni, lubo nic nie jedli“. Watpliwoéé Lunackiego, czy ta para mogli sie posilié, rozpras za Figlacki przypuszezeniem, ze i u nas kucharze jadaja mniej niz inni ludzie, gdyz posila ich para wychodzaca do kuchni z naszych potraw gestszych niz ksiezycowe. Zadowolony z tego powodu Lunacki pragnie sie jeszcze dowiedzieé, „jakie na ksiezycu pieniadze ida? Figlacki odpowiada, ze tam zadnych pieniedzy nie znaja. Dlatego i on sie nimi mocno brzydzi. Pytania Lunackiego, jakim sposobem rzeczy kupuja, zaspokaja Figlacki powolaniem sie na los poetow, ktorzy za swe wiersze dostaja tam wszystkiego i dlatego nale2a do ludzi najbogatszych, nie tak jak u nas, gdzie „poetowie“ pospolicie w uböstwie umieraja. Oczywiscie nie byle jakie wiersze wyglaszaja na ksiezycu. Istnieje tam w kazdym miescie sad na wiersze, zlozony z ludzi madrych i sprawiedliwych. Gdy np. on (Figlaccene odki) zrobi jakie wiersze, przedklada je takiemu sadowi. Ten przeczy tawszy je oznacza ich cene, podpisuje ja na wierszach i stwierdza to swoja pieczecia. Nie zwazaja przy tym na ilosé wierszy, lecz na ich doskonaloéé. „Czasem szeéé lub o$m wierszów wieksza biora niz ztych piedset lub szeééset“. Takie postepowanie wydaje sie Lunackiemu bardzo, bardzo chwalebne, a to uznanie uzupelnia Figlacki ironiczna uwaga, Ze sie „tam dowcipem fortuny dorabiaja. tu zas czlek glupi moze bye bogaty, a madry ubogi, co sie zda przeciwko naturze“. Pomijamy tu relacje Figlackiego na temat jezyka ludzi na ksiezycu (str. 194 nn), a spieszymy do katastrofy bohatera, ktörem u wprawdzie udalo sie poróznié Lunackiego z synem Robertem i podkopaé wiare Pana w ostrzezenia ekonoma, ale gdy oszusta opuscil (dla ratowania siebie), jego przyjaciel Pomocki dostarezy! Lunackiemu listów dowodzacych oszustwa i zlodziejstwa Figlackiego. Ten, 444 LEKTURA ROZRYWKOWA LUKIANA zia „skad gave wraz z Pomockim, zostaje przez Pana wyslany tam, ksiezyca widzieé nie mozna“ i pociesza sie tylko tym, co powied jakis wielki statysta: Za piekne dzielo nie zal byé i w kozie Bywa pod wozem, kto bywa na wozie, Insty ykowan” Kto chce dobrze poznaé srodowisko, w którym „porii a Nm rozmaici Figlacey, niechaj czyta i oglada ilustracje we wspani wanit 1 dziele pt. Warszawa w wieku Oswiecenia, wybör i opraco Go Meander jv 48 4e) 1 *Ovoc. Rapports avec le le roman d’ Antonius wf Dioce domaine d'imita ‘c LATE ort pas trouve dans a les anc jens Lucien n'a Chez le. bien à partir du xv1f sièc , hagorisme, e qu'il en a donne hui meme ors 445. | Su zo {a et l'exempl le Py nae ete et i genes awe T., aen ae leger e inter studia severiora leger nis caus causa a inter remisste restenie ei u i : S satensis s agor le avec ime} : cf. Fuelamus Samo s avec goris pytha {rapport e pyth veritte Vars commenda nen nen COMlegereWe ra leges ppertora LL Se ue nis cuusa uiter Quid Lucianus remissto 5 E 5 de N ¢ € nderr : Mea Ie Jat.] 6 en en que méves résu avecrécr Lucien recomman ie a Frame éati rt iti {in Pe err. es aver dave mend tut Wydawniczy). Paústwowy na Kotta i Stanislawa Lorentza (Warszawa 1954, |

ARGUMENTA Ioannes Parandowski Describuntur reliquiae Posidoniae, quae urbs Graecorum antiquissima saec. III a. Chr. n. colonia Romanorum facta Paestum ab eis appellari coepit. Qua in urbe templum Posidenio dedicatum quondam pulcherrimum, cuius :nunc solum restant reliquiae, maxima admiratione dignum esse auctor conlitetur. Huius templi columnae et ornamenta nunc etiam Salerni in ecclesia cathedrali, quo a Roberto Guiscard, Gallorum duce, saec. XI translata sunt, videri Bronislaus Bilinski possunt. DE CAPITOLII LOCO, QUO TIBERIUS GRACCHUS OCCISUS EST, OBSERVATIONES TOPOGRAPHICAE Thaddaeus Sinko QUID LUCIANUS REMISSIONIS CAUSA INTER STUDIA SEVERIORA LEGERE COMMENDAVERIT Initio a Cypriani Norwid, Polonorum poetae, versibus, quibus inania ac sterilia antiquitatis studia impugnantur, capto testimonia ad Tiberii Gracchi Ipso initio Verae historiae Lucianus studia severiora ad tempus seponenda modo areae Capitolinae situs, ubi supremum a tribuno concilium plebis haesse putat et recreationis causa lectionem librorum leviorum de rebus mirabilibus, immo incredibilibus commendat. Ipse talem historiam „de Lucio in bitum esse constat, delineatur et cum notitiis scriptorum, a Quibus Tiberii asinum mutato“ (Lucius et asinus) scripsit, anteauam senex iuventute miramortem spectantia colliguntur et enucleantur. Quibus perpensis peculiari mors descripta est, comparatur. Auctoris ad Herennium testimonium (IV 65) novo examini subditur eiusque fides partim comprobanda partim rhetorum ..exercitationibus tribuenda esse videtur. Praeter Velleium Paterculum. Plu~ mo mmsseinne Orosi V 9 testimonium excutitur, biliter recuperata suam Veram histcriam factum sit, e prolalia, quae Dionysos recitare instituit. Quo tempore id inscribitur, mus. Exemplum narrationis eius generis cum rebus incredibilibus supra Thulem patriarcha confectum examinamus aemulatione Pythagoreorum Ipse auctor Verae et esset. summarium explicata eius sapientiae © SINKO T., Quid Lur fan ion is causa à Comniendaverit Lappor is avus remiss wea inte . r sludia s i, . Gere en ec Je pythagorisme] Saliricus, 3 cf. LucianusSererlare Samosatleensis Sinko T., Quid Lucianua stonis causa inter studta severiora tegere commendaverit [en polon. avec sumé en lat.] : Meander XV 1960 359-373 445. | Sur Jes lectures ré créatives ; 436que Lucien recomm rP'AAnbis lotopix et Pexe mpl e qu’il en à donné luiOvas. Rapports avec le roman d' Antonius Diogenes rar ec le pythagorisme. Chez les ancienSs Lu cien na E pas trouvé bi 3 ird dans ce domaine iècl ien partir du xvi Siecle. d’imitateurs, mais libri a Photio imitatores apud cum Aegypti coniungimus. antiquos successores invenit. 6 cognosci- Diogenis narratic de et originem eius generis fictionum nuntiorum historiae nullos recte Antonii - Saeculo demum XVI p. Chr. n. Anglus Thomas Morus in libro de nova insula Utopia (latine conscripta) nonnullas institutiones (ut communem possessionem omnium bonorum) Luciano debet, saeculo autem XVII Francogallus Cyrano de Bergerac in lingua paterna historias comicas de rectoribus et incolis Lunae (1657) et Solis (1662) in lucem edidit. Imitatores habuit s. XVIII Jonathanum Swiftium (de peregrinationibus Gulliveri, 1720) et senem Voltairum (Mikromegas). Medio saeculo XVIII Verae historiae vox (quam Graeci tym vocant) reddita est Varsoviae in comoedia scholari (komedia konwiktowa), quae inscribitur „Figlacki, kawaler z Ksiezyca“ (i e. Figlacki adulescens nobilis de Luna) Francisci Bohomolec (1720—1794). ~ [eau dar 9 bo cum Urfatum ama Maria Wikarjak - montis Capitolini parte, ubi nunc monumentum eius cOnspiciuus, per. —-. occisus est et horum Capitolinae cocluduntur. duorum tribunorum plebis evocatione Meditationes Apud Graecos antiquos ars gymnastica maximo usui erat, sed cum aliae utilitates vulgo sunt decantatae, unum eius genus, quod ad medendi rationem spectat, mirum quam raro paucissimis libris attingitur. Huius artis gymnasticae primordia Herodico Selymbriano debemus, qui in palaestris et gymnasiis magnum habuit usum, sed cum propter valetudinem officiis suis fungi ‘ non potuisset, dolores, quibus urgebatur, corporis exercitationibus, luctatione,